TCK 183 Nedir? (Özet)
Gürültüye neden olma suçu, ilgili kanunlarla belirlenen yükümlülüklere aykırı olarak başka bir kimsenin sağlığının zarar görmesine elverişli şekilde gürültü yapan kişilerin cezalandırılmasını düzenler. Bu suç soyut tehlike suçu niteliğindedir; fiili sağlık zararı aranmaz, gürültünün sağlığa zarar vermeye elverişli olması yeterlidir. Cezası 2 aydan 2 yıla kadar hapis veya adli para cezasıdır.

TCK 183 Gürültüye Neden Olma – Kanun Metni
Hapis Cezası
Seçimlik Ceza
Suç Türü
Görevli Mahkeme
Soruşturma Şekli
Delil Zorunluluğu
TCK 183 Suçunun Unsurları
Maddi Unsurlar
Fail: Bu suç herkes tarafından işlenebilir. Uygulamada genellikle işletme sahipleri, inşaat sorumluları, eğlence mekanı işletmecileri veya endüstriyel tesis yöneticileri fail olmaktadır.
Mağdur: Gürültüden etkilenen ve sağlığı tehlikeye giren kişilerdir. Belirli bir mağdur aranmaz; çevrede yaşayan herkes mağdur olabilir.
Fiil: İlgili kanunlarla belirlenen yükümlülüklere aykırı olarak, sağlığa zarar vermeye elverişli gürültüye neden olmak.
Soyut Tehlike Suçu
TCK 183, soyut tehlike suçu niteliğindedir. Suçun oluşması için:
Fiili bir sağlık zararının meydana gelmesi aranmaz. Gürültünün sağlığa zarar vermeye elverişli olması yeterlidir. Mağdurların sağlık raporu sunması zorunlu değildir.
Gürültü Suçu Oluşturan Eylemler
Eğlence Mekanları
Bar, disko, düğün salonu gibi yerlerde özellikle gece saatlerinde yüksek sesli müzik yayını yapmak.
Gece İnşaat Faaliyeti
Yerleşim yerlerinde gece saatlerinde iş makineleri kullanarak inşaat çalışması yapmak.
Endüstriyel Gürültü
Fabrika, atölye veya sanayi tesislerinde yasal sınırları aşan gürültü üretmek.
Organizasyon Gürültüsü
Konser, festival veya açık hava etkinliklerinde aşırı ses düzeyine neden olmak.
Gürültü Sınırları ve Teknik Ölçüm
Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliği’ne göre belirlenen sınır değerler:
| Alan Türü | Gündüz (07:00-19:00) | Akşam (19:00-23:00) | Gece (23:00-07:00) |
|---|---|---|---|
| Konut Alanları | 65 dBA | 60 dBA | 55 dBA |
| Ticari Alanlar | 68 dBA | 63 dBA | 58 dBA |
| Endüstriyel Alanlar | 70 dBA | 65 dBA | 60 dBA |
TCK 183 Yargıtay Kararları
Sürekli ve Ölçümle Sabit Gürültü Sağlığa Zarar Vermeye Elverişli Kabul Edilmelidir (TCK 183)
Yargıtay 4. Ceza Dairesi – E. 2018/7421, K. 2020/3816, T. 17.06.2020
Sanığın işlettiği eğlence mekanında, özellikle gece saatlerinde yüksek sesli müzik yayını yapıldığı, çevrede oturan kişilerin çok sayıda şikayeti üzerine yapılan kolluk denetimleriyle tespit edilmiştir. Denetim sırasında alınan teknik ölçümlerde, gürültü seviyesinin ilgili yönetmeliklerde belirlenen sınırların üzerinde olduğu belirlenmiştir.
Yerel mahkeme, mağdurların somut bir sağlık raporu ibraz edememiş olmalarını gerekçe göstererek beraat kararı vermiştir. Ancak Yargıtay, TCK 183’ün soyut tehlike suçu niteliğinde olduğunu; fiilin mutlaka fiili bir sağlık zararına yol açmasının aranmadığını, sağlığa zarar vermeye elverişli olmasının yeterli olduğunu vurgulamıştır.
İdari İzin Alınmış Olması Gürültü Suçu Bakımından Ceza Sorumluluğunu Kaldırmaz (TCK 183)
Yargıtay 12. Ceza Dairesi – E. 2017/3914, K. 2019/6227, T. 02.07.2019
Sanık, düzenlediği organizasyon kapsamında yüksek sesli müzik yayını yaptığını, bu faaliyet için belediyeden izin aldığını savunmuştur. Ancak kolluk tarafından yapılan ölçümlerde, gürültü seviyesinin özellikle gece saatlerinde çevrede yaşayan kişilerin sağlığını olumsuz etkileyebilecek düzeyde olduğu belirlenmiştir.
Yerel mahkeme, sanığın idari izin kapsamında hareket ettiğini kabul ederek beraat kararı vermiştir. Yargıtay ise, idari izinlerin yalnızca idare hukuku bakımından sonuç doğuracağını, ceza hukuku açısından sağlığa zarar vermeye elverişli gürültü oluşturulması halinde TCK 183 kapsamında sorumluluğun devam edeceğini belirtmiştir.
Gece Saatlerinde Yapılan İnşaat Faaliyeti Gürültü Suçunun Maddi Unsurunu Oluşturur (TCK 183)
Yargıtay 8. Ceza Dairesi – E. 2016/8921, K. 2018/11462, T. 13.11.2018
Sanığın, yerleşim yerinde bulunan bir inşaatta gece saatlerinde çalışma yaptığı, bu faaliyet sırasında kullanılan iş makinelerinin yoğun gürültüye neden olduğu, çevre sakinlerinin şikayetleri üzerine yapılan denetimlerle belirlenmiştir. Gürültü ölçümleri, yasal sınırların aşıldığını ortaya koymuştur.
Yerel mahkeme, faaliyetin kısa süreli olduğu ve zorunlu iş kapsamında değerlendirilebileceği gerekçesiyle beraat kararı vermiştir. Yargıtay ise, gürültünün süresinin değil, sağlığa zarar vermeye elverişli olup olmadığının esas alınması gerektiğini vurgulamıştır.
Teknik Gürültü Ölçümü Yapılmadan Mahkumiyet veya Beraat Kararı Verilemez (TCK 183)
Yargıtay 19. Ceza Dairesi – E. 2017/5432, K. 2019/9014, T. 25.09.2019
Somut olayda mahkeme, yalnızca tanık beyanlarına dayanarak sanık hakkında hüküm kurmuştur. Dosyada, gürültü seviyesini objektif olarak ortaya koyan herhangi bir teknik ölçüm veya uzman raporu bulunmamaktadır.
Yargıtay, TCK 183 kapsamında değerlendirilen fiillerde, gürültünün sağlığa zarar vermeye elverişli olup olmadığının objektif ölçütlerle belirlenmesi gerektiğini; bu nedenle teknik ölçüm ve uzman raporlarının zorunlu olduğunu belirtmiştir.
Fiili Sağlık Zararı Aranmaksızın Gürültünün Tehlike Yaratması Yeterlidir (TCK 183)
Yargıtay 4. Ceza Dairesi – E. 2019/6148, K. 2021/4823, T. 05.05.2021
Sanığın faaliyetleri sonucu oluşan gürültünün, mağdurlar üzerinde uyku düzeninin bozulması ve yoğun stres yarattığı, şikayet dilekçeleri ve kolluk tutanaklarıyla sabit hale gelmiştir. Ancak mağdurların sağlık raporu sunmamış olmaları gerekçe gösterilerek beraat kararı verilmiştir.
Yargıtay, TCK 183’ün koruduğu hukuki değerin yalnızca fiili sağlık zararları olmadığını; kişilerin huzur, sükun ve sağlıklı yaşam haklarının da koruma kapsamında bulunduğunu belirtmiştir. Bu nedenle, gürültünün sağlığa zarar vermeye elverişli olması halinde suçun oluştuğu kabul edilmiştir.
Sıkça Sorulan Sorular (10 SSS)
1. Gürültüye neden olma suçunun cezası nedir?
TCK 183 kapsamında 2 aydan 2 yıla kadar hapis veya adli para cezası öngörülmüştür. Hakim hapis veya adli para cezasından birini seçebilir.
2. Gürültü suçunun oluşması için sağlık zararı şart mı?
Hayır, TCK 183 soyut tehlike suçudur. Fiili sağlık zararı aranmaz; gürültünün sağlığa zarar vermeye elverişli olması yeterlidir.
3. Belediyeden izin alınması cezadan kurtarır mı?
Hayır, Yargıtay’a göre idari izinler yalnızca idare hukuku bakımından sonuç doğurur. Sağlığa zarar vermeye elverişli gürültü oluşturulması halinde ceza sorumluluğu devam eder.
4. Gece inşaat çalışması yapmak suç mudur?
Yerleşim yerlerinde gece saatlerinde (23:00-07:00) yapılan ve yasal gürültü sınırlarını aşan inşaat faaliyetleri TCK 183 kapsamında suç oluşturabilir.
5. Gürültü ölçümü zorunlu mudur?
Evet, Yargıtay’a göre gürültünün sağlığa zarar vermeye elverişli olup olmadığı objektif ölçütlerle belirlenmelidir. Teknik ölçüm ve uzman raporu olmadan karar verilemez.
6. Hangi gürültü seviyesi suç oluşturur?
Konut alanlarında gece 55 dBA, gündüz 65 dBA üzerindeki gürültü düzeyleri yasal sınırların üzerindedir ve suç oluşturabilir.
7. Uyku düzeninin bozulması yeterli mi?
Evet, Yargıtay’a göre uyku düzeninin bozulması ve yoğun stres yaratması dahi gürültünün sağlığa zarar vermeye elverişli olduğunu gösterir.
8. Bu suç şikayete bağlı mıdır?
Hayır, gürültüye neden olma suçu re’sen soruşturulur. Savcılık kendiliğinden soruşturma başlatabilir.
9. Kısa süreli gürültü suç oluşturur mu?
Yargıtay’a göre gürültünün süresi değil, sağlığa zarar vermeye elverişli olup olmadığı önemlidir. Kısa süreli de olsa yoğun gürültü suç oluşturabilir.
10. Görevli mahkeme neresidir?
TCK 183 kapsamındaki suçlarda Asliye Ceza Mahkemesi görevlidir.
İlgili Anahtar Kelimeler
Gürültüye neden olma
Gürültü suçu cezası
Sağlığa zararlı gürültü
Gece gürültüsü şikayet
İnşaat gürültüsü cezası
Bar gürültü cezası
Gürültü ölçümü
TCK 183 Yargıtay kararları
Soyut tehlike suçu
Çevre gürültüsü
Gürültü sınır değerleri
TCK 183 Gürültü Suçu Davalarında Hukuki Destek
Gürültüye neden olma suçu veya çevre kirliliği konusunda uzman ceza avukatı desteği alarak savunma hakkınızı en iyi şekilde kullanabilirsiniz.