Sanığın yaptığı açıklamada kamu görevlilerinin tanınmaması ve devlet otoritesine karşı pasif direnç gösterilmesi yönünde çağrıda bulunduğu anlaşılmıştır. Yerel mahkeme, açıklamada doğrudan suç işlemeye yönelik bir çağrı bulunmadığı gerekçesiyle beraat kararı vermiştir. Ancak açıklamanın içeriği incelendiğinde, toplumun belirli bir kesimini mevcut hukuki düzene karşı itaatsizliğe yönlendiren ifadeler içerdiği görülmüştür.

Yargıtay, TCK 217 kapsamında suçun oluşabilmesi için somut bir suçun işlenmesine yönelik açık çağrının zorunlu olmadığını; kanunlara uymamaya yönelik genel bir teşvik ve yönlendirme bulunmasının yeterli olduğunu belirtmiştir. Bu tür açıklamaların kamu düzenini zedeleme potansiyeli taşıdığı ve kamu barışını bozma tehlikesi doğurduğu kabul edilmiştir.

Avukat Değerlendirmesi: Bu karar, TCK 217’nin geniş yorumlanabileceğini göstermektedir. “Pasif direnç” çağrısı bile suç kapsamına girebilir. Savunmada açıklamanın eleştiri mi yoksa tahrik mi olduğu titizlikle analiz edilmelidir.

Sanığın yaptığı açıklamanın belirli bir grup yerine geniş bir kitleyi hedef alıp almadığı tartışma konusu olmuştur. Yerel mahkeme, açıklamanın sınırlı bir çevreye hitap ettiği gerekçesiyle suçun oluşmadığını değerlendirmiştir.

Yargıtay, TCK 217 bakımından “halk” kavramının belirsiz ve geniş bir insan topluluğunu ifade ettiğini vurgulamıştır. Açıklamanın belirli bir organizasyon veya sınırlı kişi grubuna değil, geniş kitlelere ulaşma potansiyeli taşıması halinde suçun unsurlarının oluşabileceği belirtilmiştir. Bu kapsamda failin kullandığı iletişim aracının niteliği de önem taşımaktadır.

Avukat Değerlendirmesi: “Halk” kavramının tanımı savunmada belirleyici rol oynar. Açıklamanın yapıldığı mecranın erişim kapasitesi ve hedef kitlenin niteliği, suçun oluşup oluşmadığının tespitinde kritik öneme sahiptir.

Sanığın yaptığı açıklamaların kanunlara uymamaya teşvik içerdiği iddia edilmiş ancak bu açıklamaların kamu barışı üzerindeki etkisi tartışılmıştır.

Yargıtay, TCK 217 suçunun bir soyut tehlike suçu olmakla birlikte, tahrikin kamu barışını bozma bakımından elverişli olması gerektiğini belirtmiştir. Bu elverişlilik; açıklamanın içeriği, hedef kitlesi ve yayılma kapasitesi dikkate alınarak somut olayda değerlendirilmelidir.

Avukat Değerlendirmesi: Suçun soyut tehlike suçu olduğu, ancak elverişliliğin somut olayda aranması gerektiği bu kararla net biçimde ortaya konmaktadır. Savunmada; açıklamanın yapıldığı ortam, toplumsal konjonktür ve yayılma kapasitesi argüman olarak kullanılabilir.

Sanığın yaptığı açıklamaların ifade özgürlüğü kapsamında değerlendirilip değerlendirilemeyeceği hususu tartışılmıştır.

Yargıtay, TCK 217 uygulamasında ifade özgürlüğü ile kamu düzeninin korunması arasında hassas bir denge kurulması gerektiğini vurgulamıştır. Açıklamanın eleştiri sınırlarını aşarak kanunlara uymamaya yönlendirme içermesi halinde suç oluşacaktır.

Avukat Değerlendirmesi: Bu 2024 tarihli karar; Yargıtay’ın güncel yaklaşımını yansıtması bakımından özellikle önemlidir. İfade özgürlüğü savunması somut olgularla desteklenmelidir. Salt siyasi eleştiri, bu madde kapsamında suç oluşturmaz.

Sanık tarafından kaleme alınan çeşitli öykülerde köy yaşamı, askerî otorite ve bireyler arasındaki çatışmalar anlatılmış; bu anlatımların halkı kanunlara uymamaya teşvik ettiği iddiasıyla dava açılmıştır. Yerel mahkeme, metinlerde yer alan ifadelerin suç teşkil ettiğini kabul etmiştir.

Yargıtay, edebi eserlerin bütün olarak değerlendirilmesi gerektiğini ve karakterlere atfedilen ifadelerin doğrudan yazarın görüşü olarak kabul edilemeyeceğini belirtmiştir. Eserlerdeki anlatımın kurgusal ve edebi bütünlük içinde değerlendirilmesi gerektiği, devlet otoritesine karşı sistematik bir tahrik veya kamu barışını bozacak nitelikte bir çağrı bulunmadığı ifade edilmiştir. Bu nedenle suçun unsurlarının oluşmadığı kabul edilmiştir.

Avukat Değerlendirmesi: Edebi ve sanatsal ifadeler TCK 217 kapsamında değerlendirilirken eserin bütünü, kurgusal niteliği ve karakterler arasındaki diyalogların yazara yüklenemeyeceği argümanları savunmanın temel araçlarıdır. Bu karar; roman, öykü, tiyatro ve film metinlerine uygulanabilir emsal niteliktedir.

Sanığın 1 Mayıs etkinliği sırasında yaptığı konuşmada “tek yol sokak tek yol devrim” şeklinde slogan attığı ve bu sözlerin halkı kanunlara uymamaya teşvik ettiği iddiasıyla hakkında dava açılmıştır. Yerel mahkeme, sözlerin suç oluşturmadığı gerekçesiyle beraat kararı vermiştir.

Yargıtay, TCK 217 suçunun oluşabilmesi için yalnızca soyut ifadelerin yeterli olmadığını; bu ifadelerin kamu barışını bozmaya elverişli olması gerektiğini vurgulamıştır. Somut olayda sanığın sözlerinin belirli bir eyleme yönlendirme içermediği ve kamu düzenini bozma potansiyelinin somut olarak ortaya konulamadığı belirtilmiştir. Bu nedenle suçun unsurlarının oluşmadığı kabul edilmiştir.

Avukat Değerlendirmesi: 2024 tarihli bu karar; “soyut slogan”ların TCK 217 kapsamına girmediğini net biçimde ortaya koymaktadır. Suçun oluşması için somut, yönlendirici ve kamu barışını bozma potansiyeli taşıyan bir içeriğin varlığı zorunludur. Savunmada bu içtihada atıf yapılmalıdır.