Eser Sözleşmesi Nedir?
Doğrudan CevapEser sözleşmesi, bir tarafın emek ve becerisiyle belirli bir sonucu ortaya koymayı, diğer tarafın da bunun karşılığında bedel ödemeyi borçlandığı, iki tarafa borç yükleyen sözleşmedir. Dayanağı 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.470’tir. Eser maddi bir şey olabileceği gibi, proje, yazılım veya rapor gibi fikri bir ürün de olabilir.
Kanun eser sözleşmesi için genel bir şekil şartı öngörmemiştir; sözlü olarak da kurulabilir. Ancak ispat bakımından yazılı yapılması gerekir. Arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi gibi taşınmaz mülkiyetinin devri borcunu içeren türler ise noterde düzenleme şeklinde yapılmak zorundadır.
Eser Sözleşmesinin Unsurları ve Benzer Sözleşmelerden Farkı Nedir?
Doğrudan CevapEser sözleşmesinin üç unsuru vardır: bir eserin meydana getirilmesi, bunun karşılığında bedel ödenmesi ve tarafların bu konuda anlaşması. Hizmet sözleşmesinden farkı, yüklenicinin iş sahibine bağımlı olmadan çalışması ve sonucu taahhüt etmesidir. Vekalet sözleşmesinden farkı ise vekilin yalnızca özenle çalışmayı, yüklenicinin ise sonucu üstlenmesidir.
Eser Sözleşmesi ile Hizmet ve Vekalet Sözleşmelerinin Karşılaştırması (TBK, 2026)
| Ölçüt |
Eser Sözleşmesi |
Hizmet Sözleşmesi |
Vekalet Sözleşmesi |
| Dayanak |
TBK m.470-486 |
TBK m.393 ve devamı; İş Kanunu |
TBK m.502-514 |
| Borcun konusu |
Belirli bir sonucun meydana getirilmesi |
Belirli veya belirsiz süreyle iş görme |
Bir işin özenle görülmesi |
| Sonuç taahhüdü |
Var |
Yok |
Yok |
| Bağımlılık |
Yüklenici bağımsız çalışır |
İşçi işverene bağımlıdır |
Vekil talimata bağlıdır |
| Karşılık |
Bedel; zorunlu unsur |
Ücret; zorunlu unsur |
Ücret kararlaştırılmışsa veya teamül varsa |
| Ayıp sorumluluğu |
Özel hükümlerle düzenlenmiştir |
Yok |
Özen borcuna aykırılık |
| Tipik örnek |
İnşaat, tadilat, imalat, yazılım |
İşçilik |
Avukatlık, hekimlik |
Hekimin estetik amaçlı müdahaleleri ve diş protezi gibi sonucun taahhüt edildiği işlerin eser sözleşmesi sayılabileceği yargı kararlarında kabul edilmektedir; bkz. malpraktis davası.
Yüklenicinin Borçları Nelerdir?
Doğrudan CevapYüklenicinin dört temel borcu vardır: eseri sadakat ve özenle meydana getirmek, eseri kural olarak bizzat yapmak veya kendi yönetimi altında yaptırmak, işe zamanında başlayıp eseri kararlaştırılan sürede teslim etmek ve eserin ayıpsız olmasını sağlamak. Yüklenici ayrıca malzemenin veya gösterilen yerin ayıplı olduğunu fark ettiğinde iş sahibini uyarmakla yükümlüdür.
Özen borcuBenzer alandaki basiretli bir yüklenicinin göstermesi gereken mesleki ve teknik özen esas alınır.
Araç ve gereçAksi kararlaştırılmamışsa işin görülmesi için gerekli araçları yüklenici kendi masrafıyla sağlar.
GecikmeYüklenici işe zamanında başlamaz veya işi geciktirirse ve işin zamanında bitmeyeceği açıkça anlaşılırsa, iş sahibi teslim gününü beklemeden sözleşmeden dönebilir (TBK m.473).
Genel ihbar yükümlülüğüİş sahibinin talimatı hatalıysa yüklenici bunu bildirmelidir; bildirmezse sonuçlarından sorumlu olur.
Eser Ayıplı Çıkarsa İş Sahibinin Hakları Nelerdir?
Doğrudan CevapEser ayıplı teslim edilmişse iş sahibinin üç seçimlik hakkı vardır: eser kullanılamayacak ölçüde ayıplıysa sözleşmeden dönmek, eseri alıkoyup ayıp oranında bedelden indirim istemek veya aşırı masraf gerektirmiyorsa masrafı yükleniciye ait olmak üzere eserin ücretsiz onarılmasını istemek (TBK m.475). Bunlarla birlikte ayrıca tazminat da talep edilebilir.
Muayene ve bildirimİş sahibi teslimden sonra işlerin olağan akışına göre imkan bulur bulmaz eseri gözden geçirmek ve ayıpları uygun sürede yükleniciye bildirmek zorundadır.
Açık ayıpTeslimde fark edilebilecek ayıplar bildirilmezse eser kabul edilmiş sayılır.
Gizli ayıpSonradan ortaya çıkan ayıp, fark edilir edilmez gecikmeksizin bildirilmelidir.
Taşınmaz yapılarİş sahibinin arsası üzerine yapılan ve sökülmesi aşırı zarar doğuracak eserlerde dönme hakkı kullanılamaz; indirim veya onarım istenir.
Yüklenicinin sorumlu olmadığı halAyıp, iş sahibinin yüklenicinin açık uyarısına rağmen verdiği talimattan doğmuşsa haklar kullanılamaz.
Av. Çağrı Ayboğa’ya göre ayıp bildiriminin içeriği ve zamanı belirleyicidir; TBK m.474 ve 477 uyarınca ayıbın ne olduğu somut biçimde yazılmalı ve bildirim, ayıbın fark edildiği tarihten itibaren gecikmeden, ispat edilebilir bir yolla, tercihen noter ihtarıyla yapılmalıdır.
Eser Sözleşmesinde Zamanaşımı Süreleri Nelerdir?
Doğrudan CevapAyıplı eser nedeniyle iş sahibinin açacağı davalar, teslim tarihinden itibaren taşınmaz yapılar dışındaki eserlerde 2 yıl, taşınmaz yapılarda 5 yıl, yüklenicinin ağır kusuru varsa eserin niteliğine bakılmaksızın 20 yıl geçmekle zamanaşımına uğrar (TBK m.478). Eser sözleşmesinden doğan diğer alacaklar, örneğin yüklenicinin bedel alacağı, 5 yıllık zamanaşımına tabidir.
Ayboğa Eser Sözleşmesi Süre Çizelgesi
TeslimEser gecikmeden gözden geçirilir.
Açık ayıpMuayeneden sonra uygun sürede bildirim.
Gizli ayıpFark edilir edilmez gecikmeksizin bildirim.
Taşınır eserler – 2 yılAyıptan doğan dava hakkı.
Taşınmaz yapılar – 5 yılAyıptan doğan dava hakkı.
Ağır kusur – 20 yılYüklenicinin kasıt veya ağır ihmali halinde.
Bedel ve diğer alacaklar – 5 yılEser sözleşmesinden doğan alacaklar.
Eser Sözleşmesinde Bedel Nasıl Belirlenir ve Ödenir?
Doğrudan CevapBedel, tarafların anlaşmasına göre götürü veya yaklaşık olarak belirlenir. Götürü bedelde yüklenici eseri kararlaştırılan tutara yapmak zorundadır; daha fazla emek veya masraf gerekse bile artış isteyemez. Yaklaşık bedelde ise eserin gerçek değerine göre ödeme yapılır. Aksi kararlaştırılmamışsa bedel eserin teslimi anında ödenir (TBK m.479).
Götürü bedelde uyarlamaBaşlangıçta öngörülemeyen veya öngörülüp de dikkate alınmayan durumlar eserin yapılmasını aşırı güçleştirirse yüklenici sözleşmenin uyarlanmasını, mümkün olmazsa dönmeyi isteyebilir (TBK m.480).
Yaklaşık bedelin aşılmasıBedel iş sahibinin kusuru olmaksızın aşırı ölçüde aşılırsa iş sahibi sözleşmeden dönebilir veya bedelin indirilmesini isteyebilir.
Bedel belirlenmemişseYapılan işin değerine ve yüklenicinin giderlerine göre mahkemece belirlenir.
Yüklenicinin güvencesiTaşınmaz üzerindeki işlerde yüklenici, bedel alacağı için kanuni ipotek hakkının tescilini isteyebilir.
Eser Sözleşmesi Nasıl Sona Erer?
Doğrudan CevapEser sözleşmesi olağan olarak eserin teslimi ve bedelin ödenmesiyle sona erer. Bunun dışında dört özel sona erme hali vardır: iş sahibinin yapılan kısmın bedelini ödeyip zararın tamamını gidererek sözleşmeyi feshetmesi, eserin teslimden önce beklenmedik olayla yok olması, ifanın iş sahibi yüzünden imkansızlaşması ve yüklenicinin ölümü veya yeteneğini kaybetmesi.
Tam tazminatla fesihİş sahibi, eser tamamlanmadan her zaman sözleşmeyi feshedebilir; ancak yapılan kısmın karşılığını ve yüklenicinin tüm zararını ödemek zorundadır (TBK m.484).
Yüklenicinin temerrüdüİş sahibi süre vererek sözleşmeden dönebilir, gecikme tazminatı veya ifa yerine tazminat isteyebilir.
Nama ifaİş sahibi, hâkimden izin alarak eksik işleri yüklenici hesabına başkasına yaptırabilir.
Yüklenicinin ölümüYüklenicinin kişisel özellikleri gözetilerek yapılan sözleşmeler kendiliğinden sona erer.
Kat Karşılığı İnşaat Sözleşmesi Eser Sözleşmesi midir?
Doğrudan CevapEvet. Arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi, eser sözleşmesi ile taşınmaz satış vaadini birleştiren karma bir sözleşmedir. Yüklenici bina yapmayı, arsa sahibi de bunun karşılığında belirli bağımsız bölümlerin mülkiyetini devretmeyi üstlenir. Taşınmaz devri borcu içerdiğinden noterde düzenleme şeklinde yapılmalıdır; adi yazılı sözleşme kural olarak geçersizdir.
GecikmeArsa sahibi, teslim tarihinden itibaren kendisine düşen bağımsız bölümlerin kira geliri kadar gecikme tazminatı isteyebilir.
Eksik ve ayıplı işlerBedelden indirim, onarım veya nama ifa yoluyla giderilir.
Geriye etkili fesihİnşaatın getirildiği seviye düşükse sözleşme geriye etkili feshedilir; taraflar aldıklarını iade eder.
Üçüncü kişilerYükleniciden daire satın alanların hakları, yüklenicinin edimini yerine getirmesine bağlıdır.
Ayrıntı için kat karşılığı inşaat sözleşmesi yazımıza, depremde yıkılan yapılar bakımından yüklenicinin sorumluluğu için deprem sonrası sorumluluk yazımıza bakabilirsiniz.
Ayboğa Avukatlık Bürosu’nun inşaat uyuşmazlıklarındaki gözlemine göre arsa sahiplerinin en sık yaptığı hata, tapu devrini inşaatın seviyesine bağlamadan baştan yapmaktır; devirlerin temel, kaba inşaat ve iskan gibi aşamalara bağlanması, yüklenicinin işi yarım bırakması halinde doğacak zararı sınırlar.
Eser Sözleşmesinden Doğan Davalar Hangi Mahkemede Görülür?
Doğrudan CevapEser sözleşmesinden doğan davalarda görevli mahkeme tarafların sıfatına göre belirlenir. İş sahibi tüketici ise tüketici mahkemesi, her iki taraf tacir ve iş ticari işletmeleriyle ilgiliyse asliye ticaret mahkemesi, diğer hallerde asliye hukuk mahkemesi görevlidir. Ticari ve tüketici uyuşmazlıklarında dava öncesi arabuluculuk zorunludur.
YetkiDavalının yerleşim yeri veya sözleşmenin ifa edileceği yer mahkemesi; taşınmazın aynına ilişkin taleplerde taşınmazın bulunduğu yer.
DelillerSözleşme, proje, hakediş ve teslim tutanakları, yazışmalar, fotoğraflar, keşif ve bilirkişi incelemesi.
Delil tespitiAyıbın veya eksik işin onarımdan önce belgelenmesi için
delil tespiti istenir.
Eser Sözleşmesinde En Sık Yapılan Hatalar Nelerdir?
Doğrudan CevapEser sözleşmesinde en sık yapılan beş hata şunlardır: sözleşmeyi yazılı olarak yapmamak, işin kapsamını ve teslim tarihini belirsiz bırakmak, ayıbı süresinde ve yazılı olarak bildirmemek, ayıplı işi mahkemeden delil tespiti yaptırmadan başkasına onartmak ve kararlaştırılan bedelin tamamını iş bitmeden ödemek.
Ayboğa Avukatlık Bürosu Eser Sözleşmesi Kontrol Listesi
Sözleşme yazılı yapıldı; işin kapsamı, malzeme ve teknik özellikler ayrıntılı yazıldı.
Teslim tarihi ve gecikme halinde uygulanacak cezai şart belirlendi.
Bedelin götürü mü yaklaşık mı olduğu ve ödeme planı kararlaştırıldı.
Ödemeler işin aşamalarına bağlandı ve banka yoluyla yapıldı.
Teslimde eser gözden geçirildi ve tutanak düzenlendi.
Ayıplar gecikmeden yazılı olarak bildirildi.
Onarımdan önce delil tespiti yaptırıldı.
Uygulamadan Not – Av. Çağrı Ayboğa
Ayıplı veya yarım bırakılan işi başka bir ustaya tamamlatmadan önce mahkemeden delil tespiti istemek, davanın kaderini belirler. Onarım yapıldıktan sonra ayıbın ne olduğu ve hangi tutara giderilebileceği ispatlanamaz hale gelir. Tespit raporu birkaç hafta içinde alınır ve sonradan açılacak davada esas delil olarak kullanılır.
Eser Sözleşmesinde 2026 Yılında Güncel Durum Nedir?
Doğrudan CevapEser sözleşmesini düzenleyen Türk Borçlar Kanunu m.470-486 hükümlerinde 2026 itibarıyla değişiklik yoktur. Usul bakımından güncel noktalar, ticari ve tüketici uyuşmazlıklarında dava öncesi arabuluculuğun zorunlu olması ve 1 Haziran 2024’ten itibaren istinaf süresinin tebliğden itibaren 2 hafta olmasıdır. Tüketici hakem heyetine başvuru sınırı her yıl yeniden belirlenir.
Ankara’da Eser Sözleşmesi Davaları Nasıl Yürür?
Doğrudan CevapSözleşmenin ifa yeri veya davalının yerleşim yeri Ankara merkez ilçelerindeyse dava, tarafların sıfatına göre Ankara Adliyesindeki tüketici, asliye ticaret veya asliye hukuk mahkemesinde açılır; Sincan ve Etimesgut için Ankara Batı Adliyesi yetkilidir. Mahkeme çoğunlukla işin yapıldığı yerde keşif yapar ve teknik bilirkişi görevlendirir.
Ankara’da görülen dosyalarda Ayboğa Avukatlık Bürosu’nun gözlemi, tadilat ve inşaat uyuşmazlıklarında mahkemelerin tarafların mesajlaşmalarını ve ödeme dekontlarını sözleşmenin kapsamını belirlemede esas aldığı, yazılı sözleşme bulunmayan dosyalarda ise bedelin bilirkişi tarafından işin yapıldığı tarihteki piyasa rayicine göre belirlendiği yönündedir.
Eser Sözleşmesi Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
Eser sözleşmesi nedir?
Yüklenicinin bir eser meydana getirmeyi, iş sahibinin de bunun karşılığında bedel ödemeyi üstlendiği sözleşmedir. İnşaat, tadilat, imalat ve yazılım işleri tipik örnekleridir.
Eser sözleşmesi yazılı olmak zorunda mı?
Kural olarak hayır, sözlü de kurulabilir. Arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi gibi taşınmaz devri içeren türler ise noterde düzenlenmelidir.
Eser ayıplı çıkarsa ne yapılabilir?
İş sahibi sözleşmeden dönebilir, bedelden indirim veya ücretsiz onarım isteyebilir; ayrıca tazminat talep edebilir. Ayboğa Avukatlık Bürosu, ayıbın gecikmeden ve yazılı olarak bildirilmesi gerektiğini hatırlatmaktadır.
Eser sözleşmesinde zamanaşımı kaç yıldır?
Ayıptan doğan davalar taşınır eserlerde 2 yıl, taşınmaz yapılarda 5 yıl, yüklenicinin ağır kusurunda 20 yıldır. Bedel gibi diğer alacaklar 5 yılda zamanaşımına uğrar.
Yüklenici işi geciktirirse ne olur?
İş sahibi süre vererek sözleşmeden dönebilir veya gecikme tazminatı isteyebilir. İşin zamanında bitmeyeceği açıkça anlaşılıyorsa teslim günü beklenmeden dönülebilir.
İş sahibi sözleşmeyi tek taraflı feshedebilir mi?
Evet, eser tamamlanmadan her zaman feshedebilir. Ancak yapılan kısmın bedelini ve yüklenicinin tüm zararını ödemek zorundadır.
Eser sözleşmesi davası hangi mahkemede açılır?
İş sahibi tüketiciyse tüketici mahkemesinde, iş ticari ise asliye ticaret mahkemesinde açılır. Diğer hallerde asliye hukuk mahkemesi görevlidir.
Ayıplı işi başkasına yaptırırsam parasını isteyebilir miyim?
Evet, ancak önce ayıbın belgelenmesi gerekir. Av. Çağrı Ayboğa’ya göre onarımdan önce delil tespiti yaptırılmadığında ayıbın varlığını ve giderim bedelini ispat etmek güçleşir.
İlgili Borçlar Hukuku Rehberleri
Kaynakça
Av. Çağrı Ayboğa Kimdir?
Av. Çağrı Ayboğa – Ayboğa Avukatlık Bürosu – Ankara Barosu Sicil No: 34507 – Çankaya / Ankara
Av. Çağrı Ayboğa, Ankara Barosu’na kayıtlı bir avukattır ve borçlar hukuku, inşaat hukuku ile ceza hukuku alanlarında çalışmaktadır. Eser sözleşmesi, arsa payı karşılığı inşaat, ayıplı iş ve bedel alacağı dosyalarında asliye hukuk, asliye ticaret ve tüketici mahkemeleri ile istinaf ve temyiz aşamalarında vekillik yürütmektedir.
Bu rehber 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu esas alınarak hazırlanmış, hukuki doğruluğu 6 Ekim 2026 tarihinde Av. Çağrı Ayboğa tarafından denetlenmiştir. Bilgilendirme amaçlıdır; her dosya kendi belgeleriyle değerlendirilmelidir.
LinkedIn – YouTube – Google Haritalar
Ayboğa Avukatlık Bürosu Ankara İletişim ve Harita
AdresEmek Mah. Bişkek Cd. 26/3, 06490 Çankaya / Ankara
Çalışma SaatleriPazartesi – Cumartesi: 09:00 – 18:00
Baro KaydıAnkara Barosu – Sicil No: 34507
