
Gayrimenkul Hukuku – Kira ve Tahliye – Son Güncelleme: 9 Ekim 2026
İhtiyaç nedeniyle tahliye davası, kiraya verenin kendisi, eşi, altsoyu, üstsoyu veya bakmakla yükümlü olduğu kişiler için kiralananı konut ya da işyeri olarak kullanma zorunluluğu doğduğunda açtığı davadır. Dayanağı TBK m. 350 ve m. 351’dir. Dava, kira süresinin bitiminden itibaren bir ay içinde sulh hukuk mahkemesinde açılır; öncesinde arabuluculuğa başvurulur. Ayboğa Avukatlık Bürosu bu rehberde şartları ve süreleri sırasıyla açıklıyor.
TBK Madde 350 – Gereksinim Sebebiyle DavaKiraya veren, kira sözleşmesini; kiralananı kendisi, eşi, altsoyu, üstsoyu veya kanun gereği bakmakla yükümlü olduğu diğer kişiler için konut ya da işyeri gereksinimi sebebiyle kullanma zorunluluğu varsa, belirli süreli sözleşmelerde sürenin sonunda, belirsiz süreli sözleşmelerde fesih dönemine ve fesih bildirimi için öngörülen sürelere uyularak belirlenecek tarihten başlayarak bir ay içinde açacağı dava ile sona erdirebilir.
Madde hakkında kısa not: Kiraya veren sözleşmeyi tek taraflı bildirimle bitiremez; ihtiyacını mahkemede ispat etmek zorundadır. Bir aylık süre mahkemece kendiliğinden gözetilir.
Emekli öğretmen Nermin Hanım, Keçiören’deki dairesini yıllardır kirada tutuyor; kendisi ise Çankaya’da kirada oturuyor. Oğlu evlenecek ve oturacak bir evi yok. Kiracıyı arayıp “ev lazım, çıkın” demesi hukuken hiçbir sonuç doğurmaz. Kanun ona yalnızca bir yol tanır: Doğru zamanda, doğru mahkemede dava açmak ve ihtiyacın gerçek olduğunu kanıtlamak. Bu rehberde şartları, süreleri, ispatı ve tahliyeden sonraki üç yıllık yasağı sade bir dille bulacaksınız.
Kiradaki taşınmazınıza kendiniz ya da yakınınız için mi ihtiyacınız var? Sözleşme tarihinizi ve süreleri birlikte kontrol edelim.
İhtiyaç Nedeniyle Tahliye Davası Nedir?
Konut ve çatılı işyeri kiralarında kanun kiracıyı korur. Kira süresi dolsa bile sözleşme kendiliğinden bir yıl uzar ve kiraya veren kural olarak “süre bitti” diyerek kiracıyı çıkaramaz. Kiraya verenin sözleşmeyi bitirebileceği haller kanunda tek tek sayılmıştır; ihtiyaç bunlardan biridir.
Bu yazı yalnızca ihtiyaç sebebine odaklanır. Kira borcunun ödenmemesi, taahhütname, iki haklı ihtar ve on yıllık uzama süresi gibi diğer yolların tamamını kiracının tahliyesi davası rehberinde, pratik özetini ise kiracı nasıl çıkarılır yazısında bulabilirsiniz.
Kimlerin İhtiyacı İçin Tahliye İstenebilir?
Davayı ihtiyaç sahibi yakın değil, kiraya veren açar. Kiraya veren malik değilse malik de dava açabilir. Paylı mülkiyette pay ve paydaş çoğunluğunun, elbirliği mülkiyetinde (örneğin paylaşılmamış miras) ise tüm ortakların birlikte hareket etmesi aranır. Tüzel kişiler yalnızca kendi faaliyetleri için işyeri ihtiyacına dayanabilir; şirket ortağının ya da müdürünün konut ihtiyacı için şirket adına dava açılamaz.
İhtiyaç Nedeniyle Tahliye Davasının Şartları Nelerdir?
Yargıtay’ın yerleşik uygulamasında kirada oturan kişinin konut ihtiyacı kural olarak gerçek ve samimi kabul edilir; ayrıca tahliye tehdidi altında olması aranmaz. Buna karşılık yalnızca daha konforlu, daha merkezi ya da daha ucuz bir evde oturma isteği tek başına yeterli görülmez. Sağlık nedeniyle asansörlü binaya ya da hastaneye yakın bir eve geçme zorunluluğu ise belgelendiğinde ihtiyaç sayılabilir.
TBK 350 ile TBK 351 Arasındaki Fark Nedir?
| Ölçüt | TBK m. 350 – Kiraya Veren | TBK m. 351 – Yeni Malik |
|---|---|---|
| Kim açar? | Sözleşmenin tarafı olan kiraya veren ya da malik | Kiralananı sonradan edinen kişi |
| İhtiyaç sahibi | Kendisi, eşi, altsoyu, üstsoyu, bakmakla yükümlü olduğu kişiler | Aynı kişiler |
| Yazılı bildirim | Belirli süreli sözleşmede zorunlu değil; belirsiz sürelide fesih bildirimi gerekir | Edinme tarihinden itibaren 1 ay içinde zorunlu |
| Dava zamanı | Kira süresinin bitiminden itibaren 1 ay içinde | Edinme tarihinden 6 ay sonra |
| Sözleşme süresini bekleme | Beklenir | Beklenmez |
| Bildirim yapılmazsa | Dava hakkı sözleşme sonunda yine vardır | m. 350’ye göre sözleşme sonunda 1 ay içinde dava açılabilir |
| Yeniden kiralama yasağı | 3 yıl uygulanır | 3 yıl uygulanır |
Yeni malik iki yoldan birini seçer. Bildirim süresini kaçırmışsa hakkını tümüyle kaybetmez; yalnızca erken dava imkânını yitirir ve sözleşme süresinin sonunu beklemek zorunda kalır.
İhtiyaç Nedeniyle Tahliye Davası Ne Zaman Açılır?
Süre hesabında en kritik veri sözleşmenin başlangıç tarihidir. Yazılı sözleşme yoksa ya da tarih tartışmalıysa mahkeme tarafların delillerini toplayarak başlangıç tarihini belirler. Elinizde güncel bir metin yoksa kira sözleşmesi örneği sayfasındaki zorunlu unsurlara göz atabilirsiniz.
Belirli süreli sözleşmede TBK m. 350’ye dayanan dava için ihtarname zorunlu değildir. Ancak kiraya veren, en geç dava açma süresi içinde dava açacağını kiracıya yazılı olarak bildirirse TBK m. 353 uyarınca dava açma süresi bir kira yılı uzar.
Kira yılı dolmadan ya da en geç süre bitiminden sonraki bir ay içinde kiracıya ulaşan yazılı bildirim, davanın izleyen kira yılı boyunca açılabilmesini sağlar. Bildirimin kiracıya ulaşması gerekir; gönderilmiş olması yetmez.
İspat kolaylığı için bildirimin noter aracılığıyla yapılması yerinde olur. Bildirimde hangi sözleşmenin, kimin ihtiyacı için ve hangi dönem sonunda sona erdirileceği açıkça yazılmalıdır. Biçim ve içerik için ihtarname örneği rehberinden yararlanabilirsiniz.
Yeni Malik İhtiyaç Nedeniyle Tahliye Davasını Nasıl Açar?
Yeni malik de ihtiyacını ispat etmek zorundadır; yalnızca taşınmazı satın almış olmak tahliye için yeterli değildir. Kiracının bu süreçteki hakları için kiracı hakları yazısına, satış aşamasındaki yükümlülükleri için kiracının evi göstermesi yazısına bakabilirsiniz.
İhtiyaç Nasıl İspat Edilir?
Kiracı ise ihtiyacın samimi olmadığını gösteren olguları ileri sürer: Davadan önce kira artışı talebi, kiraya verenin boş başka dairesi, taşınmazın satışa çıkarılmış olması gibi. Ayboğa Avukatlık Bürosu, dava açılmadan önce bu savunmaların dosyada karşılığı olup olmadığını müvekkille birlikte tek tek gözden geçirir.
Uygulamadan Not – Av. Çağrı Ayboğa
İhtiyaç davalarında en çok zorlandığım dosyalar, dava açılmadan kısa süre önce kiracıdan yüksek kira istenen dosyalardır. Kiracı o mesajları ya da ihtarnameyi mahkemeye sunduğunda ihtiyacın samimiyeti ciddi biçimde sorgulanır. İhtiyacınız gerçekse kira pazarlığı ile tahliye talebini birbirine karıştırmamanızı, yazışmalarda yalnızca ihtiyaçtan söz etmenizi öneririm.
İşyeri İhtiyacı Nedeniyle Tahliye Davasında Ne Aranır?
İhtiyaç sahibi halen kendi mülkünde çalışıyorsa, kiralananın daha üstün olduğu bilirkişi raporuyla ortaya konmalıdır. Yeni iş kuracak kişilerde ise işin yapılacağını gösteren hazırlıklar önem taşır: Mesleki yeterlilik belgesi, oda kaydı, sermaye durumu, ekipman alımı gibi. Emekli olmuş ya da hiç ticaretle uğraşmamış bir kişinin soyut “dükkân açacağım” beyanı yeterli görülmez.
İşyeri kiralarında kira bedeline ilişkin uyuşmazlık ayrı bir konudur. Bedelin düşük kaldığını düşünen kiraya verenin başvuracağı yol tahliye değil, kira tespit davası olur.
Arabuluculuk Zorunlu mu?
Başvuru adliyelerdeki arabuluculuk bürolarına yapılır. Arabuluculuk bürosuna başvurulduğu tarihten son tutanağın düzenlendiği tarihe kadar hak düşürücü süre işlemez; yani bir aylık dava süresi bu aralıkta durur. Yine de başvurunun sürenin son günlerine bırakılmaması gerekir.
Görüşmede taraflar tahliye tarihi üzerinde anlaşırsa, anlaşma belgesi için taşınmazın bulunduğu yer sulh hukuk mahkemesinden icra edilebilirlik şerhi alınır ve belge ilam gibi icraya konulabilir. Sürecin ayrıntıları kira davalarında arabuluculuk rehberindedir.
Görevli ve Yetkili Mahkeme Hangisidir?
Uygulamada dava çoğunlukla kiralananın bulunduğu yerde açılır; çünkü keşif, tanık ve tapu araştırması burada daha kolay yürür. İşyeri kiralarında taraflar tacirse sözleşmedeki yetki şartı ayrıca kontrol edilmelidir.
Dava Harcı ve Masrafları Nasıl Hesaplanır?
Tahliye Kararı Kesinleşmeden İcraya Konulabilir mi?
Hangi kararların kesinleşmeden icra edilemeyeceği kesinleşmeden icraya konulamayacak kararlar yazısında listelenmiştir. Sulh hukuk mahkemesinin kararına karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde istinafa başvurulabilir; süreç için istinaf nedir rehberine bakabilirsiniz.
Av. Çağrı Ayboğa, tahliye ilamının icraya konulmasından önce kiracıya makul bir boşaltma süresi önerilmesini çoğu dosyada daha hızlı sonuç veren bir yol olarak görür. Kiracı açısından ise kararın tebliğiyle birlikte istinaf ve icranın geri bırakılması sürelerinin aynı anda işlediği unutulmamalıdır.
Tahliyeden Sonra Ev Yeniden Kiraya Verilebilir mi?
Yasak, tahliye mahkeme kararıyla olmasa bile uygulanır; kiracının dava açılacağı bildirimi üzerine taşınmazı kendiliğinden boşaltması halinde de kiraya veren aynı yükümlülük altındadır. İhtiyacın sonradan ortadan kalkması gibi durumlarda haklı sebebin varlığını kiraya veren ispat eder.
Ayboğa Avukatlık Bürosu, tahliyeden sonra taşınmazın ihtiyaç sahibi tarafından fiilen kullanıldığını gösteren abonelik ve yerleşim yeri kayıtlarının saklanmasını önerir. Tazminatın şartları ve hesabı yeniden kiralama yasağı yazısında ayrıntılı olarak ele alınmıştır.
İhtiyaç Nedeniyle Tahliyede Sık Yapılan Hatalar Nelerdir?
Ayboğa Avukatlık Bürosu İhtiyaç Nedeniyle Tahliye Süre Çizelgesi
İhtiyaç sebebi her dosyada en uygun yol olmayabilir. Kiracı geçerli bir taahhüt vermişse tahliye taahhütnamesi yolu, kira bir yıl içinde iki kez geç ödenmişse iki haklı ihtar nedeniyle tahliye yolu daha kısa sonuç verebilir.
2026’da İhtiyaç Nedeniyle Tahliyede Güncel Durum Nedir?
Artış sınırının kalkması, kira bedeli yüzünden ihtiyaç davası açma eğilimini azaltmıştır. Yine de mahkemeler her dosyada ihtiyacın gerçek olup olmadığını ayrı ayrı araştırır. Kira bedeli tartışmasının tahliye davasına taşınması davacının aleyhine sonuç doğurur.
Ankara’da İhtiyaç Nedeniyle Tahliye Davası ve Avukat Desteği
Çankaya, Keçiören, Yenimahalle, Mamak ve Altındağ’daki taşınmazlar için Ankara Adliyesi; Sincan ve Etimesgut için Ankara Batı Adliyesi; Gölbaşı, Polatlı gibi ilçeler için kendi adliyeleri yetkilidir. Dosyanızın süre ve delil yönünden değerlendirilmesi için Ankara kira avukatı sayfasından büroya ulaşabilirsiniz.
İhtiyaç Nedeniyle Tahliye Davası Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
İhtiyaç nedeniyle tahliye davası ne zaman açılır?
Ev sahibi kendim oturacağım diyerek kiracıyı çıkarabilir mi?
Kardeşimin ihtiyacı için tahliye davası açabilir miyim?
Evi yeni satın aldım, kiracıyı ne zaman çıkarabilirim?
İhtiyaç nedeniyle tahliye davasında ihtarname şart mı?
İhtiyaç nedeniyle tahliye davası öncesi arabuluculuk zorunlu mu?
İhtiyaç nedeniyle tahliye davası hangi mahkemede açılır?
Tahliyeden sonra ev sahibi evi başkasına kiraya verirse ne olur?
Kiracı ihtiyaç nedeniyle tahliye davasında nasıl savunma yapar?
Dava sürerken kiracı kira ödemeye devam eder mi?
İlgili Rehberler ve Araçlar
Kiracının Tahliyesi Davası
Tüm tahliye sebepleri ve hangi yolun ne zaman kullanılacağı.
Yeniden Kiralama Yasağı
Tahliyeden sonraki üç yıl ve eski kiracının tazminat hakkı.
Kiracının Erken Tahliyesi
Kiracının süre dolmadan çıkması halinde tarafların hakları.
Kaynakça

Av. Çağrı Ayboğa Kimdir?
Av. Çağrı Ayboğa – Ayboğa Avukatlık Bürosu – Ankara Barosu Sicil No: 34507 – Çankaya / Ankara
Av. Çağrı Ayboğa, Ankara Barosu’na kayıtlı bir avukattır ve kira hukuku ve gayrimenkul hukuku alanlarında çalışmaktadır. İhtiyaç nedeniyle tahliye, kira tespiti ve kira alacağı dosyalarında kiraya veren ve kiracılara vekillik yürütmektedir.
Bu rehber 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu ve 6325 sayılı Kanun esas alınarak hazırlanmış, hukuki doğruluğu 9 Ekim 2026 tarihinde Av. Çağrı Ayboğa tarafından denetlenmiştir. Bilgilendirme amaçlıdır; her dosya kendi belgeleriyle değerlendirilmelidir.
Kiradaki taşınmazınıza ihtiyacınız varsa ya da size ihtiyaç nedeniyle tahliye bildirimi ulaştıysa sözleşmenizi ve tarihleri iletin; süreleri ve ispat durumunu birlikte değerlendirelim.
Avukata Sor Ankara Gayrimenkul Avukatı
Danışmanlık ücretlidir. Görüşme ücretleri 2025-2026 TBB Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca uygulanır.

