Türk Vatandaşlığı Başvurusu Nedir, Kimler Yapabilir?
Doğrudan CevapTürk vatandaşlığı başvurusu, yabancı uyruklu ya da vatansız bir kişinin 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu’ndaki yollardan biriyle vatandaşlığa alınmak için idareye yaptığı yazılı taleptir. Ergin ve ayırt etme gücüne sahip her yabancı başvurabilir. Küçükler ve kısıtlılar adına başvuruyu veli ya da vasi yapar. Başvuru bizzat veya özel vekâletnameyle yapılır.
Vatandaşlık, kişi ile devlet arasındaki hukuki bağdır. Bu bağ ya doğumla kendiliğinden kurulur ya da sonradan, bir idari kararla kazanılır. Başvuru gerektiren hal ikincisidir. Sonradan kazanma yollarının her birinin şartı, formu ve karar makamı farklıdır; bu nedenle ilk iş doğru yolu seçmektir.
Başvuru hakkı kişiye sıkı sıkıya bağlıdır. Bir yakınınızın ya da danışmanlık şirketinin sizin adınıza dosya vermesi için, vekâletnamede vatandaşlık başvurusu yetkisinin açıkça yazılması gerekir. Vekâletin nasıl verileceğini nasıl vekâlet verebilirim yazımızda anlattık.
Türk Vatandaşlığı Hangi Yollarla Kazanılır?
Doğrudan CevapTürk vatandaşlığı doğumla veya sonradan kazanılır. Doğumla kazanma soybağı ve doğum yeri esasına dayanır ve başvuru gerektirmez. Sonradan kazanma ise yetkili makam kararı, evlat edinilme veya seçme hakkının kullanılmasıyla olur. Yetkili makam kararı; genel yol, evlenme yolu, istisnai yol ve yeniden kazanma olarak dörde ayrılır.
Türk vatandaşlığını kazanma yolları, temel şartlar ve karar makamı
| Kazanma Yolu |
Temel Şart |
Karar Makamı |
Dayanak |
| Genel yol |
Kesintisiz 5 yıl yasal ikamet ve diğer yedi şart |
İçişleri Bakanlığı |
5901 m. 11 |
| Evlenme yolu |
Türk vatandaşıyla en az 3 yıl süren ve devam eden evlilik |
İçişleri Bakanlığı |
5901 m. 16 |
| İstisnai yol (yatırım dahil) |
Yatırım, Turkuaz Kart, olağanüstü hizmet veya göçmenlik |
Cumhurbaşkanı |
5901 m. 12 |
| Yeniden kazanma |
Daha önce Türk vatandaşı olmak; bazı hallerde 3 yıl ikamet |
Bakanlık veya Cumhurbaşkanı |
5901 m. 13 - 14 |
| Evlat edinilme |
Türk vatandaşınca evlat edinilen ergin olmayan kişi |
İçişleri Bakanlığı |
5901 m. 17 |
| Seçme hakkı |
Ana babasına bağlı olarak kaybeden çocuk; erginlikten sonra 3 yıl |
Şartların tespiti kararı |
5901 m. 21 |
| Doğumla (soybağı - doğum yeri) |
Türk ana veya baba; ya da Türkiye’de doğup vatansız kalma |
Kendiliğinden |
5901 m. 6 - 8 |
Tabloda görüldüğü gibi karar makamı yola göre değişir. Bu ayrım yalnızca usul bakımından değil, ret halinde açılacak davada davalının ve görevli yargı yerinin belirlenmesi bakımından da önem taşır.
Genel Yolla Başvuru Şartları Nelerdir?
Doğrudan CevapGenel yolla başvuruda sekiz şart birlikte aranır: erginlik ve ayırt etme gücü, başvurudan geriye doğru kesintisiz beş yıl ikamet, Türkiye’ye yerleşme kararını davranışlarla göstermek, genel sağlığı tehdit eden hastalığın bulunmaması, iyi ahlak, yeterli Türkçe, geçimi sağlayacak gelir veya meslek ve milli güvenlik ile kamu düzeni bakımından engel bulunmaması.
Erginlik ve ayırt etme gücüKişinin kendi milli kanununa, vatansız ise Türk kanunlarına göre ergin ve ayırt etme gücüne sahip olması gerekir.
Kesintisiz beş yıl ikametSüre başvuru tarihinden geriye doğru hesaplanır ve Türk kanunlarına uygun bir ikamete dayanmalıdır.
Yerleşme niyetiTürkiye’de taşınmaz edinmek, iş kurmak, yatırım yapmak, ticaret ve iş merkezini Türkiye’ye taşımak, Türk vatandaşıyla evlenmek ya da ailece başvurmak bu niyeti gösteren davranışlardandır.
SağlıkGenel sağlık bakımından tehlike oluşturan bir hastalığın bulunmadığı, usulüne uygun sağlık raporuyla belgelenir.
İyi ahlakKişinin toplum içinde güven veren, sorumluluk sahibi bir yaşam sürmesi beklenir. Ayboğa Avukatlık Bürosu, başvuru öncesinde adli sicil kaydını ve süren soruşturmaları kontrol eder; çünkü bu şart en çok ceza kayıtları üzerinden değerlendirilir.
Yeterli TürkçeKomisyon mülakatında günlük yaşama uyum sağlayacak düzeyde Türkçe konuşabilmek aranır; sınav belgesi şartı yoktur.
Gelir veya meslekÇalışma izni, vergi levhası, taahhütname ya da benzeri belgelerle kişinin kendisinin ve bakmakla yükümlü olduklarının geçimini sağlayabildiği gösterilir. Çalışarak ikamet edenler için
yabancı çalışma izni şartları yazımız yol göstericidir.
Milli güvenlik ve kamu düzeniGüvenlik birimlerince yapılan arşiv araştırmasında engel oluşturacak bir halin saptanmaması gerekir.
Geçmişte verilmiş bir mahkûmiyet tek başına kesin engel değildir; ancak iyi ahlak ve kamu düzeni değerlendirmesinde dikkate alınır. Kaydın silinme şartları için adli sicil kaydı sildirme rehberine bakabilirsiniz.
Beş Yıllık İkamet Süresi Nasıl Hesaplanır?
Doğrudan CevapBeş yıl, başvuru tarihinden geriye doğru ve kesintisiz olarak hesaplanır. Bu süre içinde toplam on iki ayı geçmemek üzere Türkiye dışında bulunulabilir; yurt dışında geçen bu süre ikametten sayılır. Geçerli bir ikamet izni olmadan geçen dönemler ve on iki ayı aşan yurt dışı kalışları süreyi keser, hesap baştan başlar.
Her ikamet izni bu hesapta dikkate alınmaz. Uygulama Yönetmeliği’ne göre öğrenim, turistik amaç, tedavi ve öğrenim gören çocuğa refakat gibi geçici amaçlarla alınan izinler ile uluslararası koruma başvurusu nedeniyle Türkiye’de bulunulan süreler genel yoldaki beş yıla esas alınmaz. Çalışma izni ve aile ikamet izni gibi yerleşme amacını gösteren izinler ise sayılır.
Ayboğa Avukatlık Bürosu, dosya hazırlanmadan önce il göç idaresinden alınan giriş çıkış dökümü ile ikamet izni geçmişini gün gün karşılaştırır. İzin yenilemeleri arasında kalan boşluklar ve yurt dışında geçen toplam gün sayısı bu dökümden çıkar. Sınır dışı edilme riski doğuran izinsiz kalışlar için deport kararına itiraz yazımıza göz atabilirsiniz.
Evlenme Yoluyla Türk Vatandaşlığı Başvurusu Nasıl Yapılır?
Doğrudan CevapEvlenmek kendiliğinden vatandaşlık kazandırmaz. Bir Türk vatandaşıyla en az üç yıldır evli olan ve evliliği süren yabancı başvurabilir. Aile birliği içinde yaşamak, evlilik birliğiyle bağdaşmayan bir faaliyette bulunmamak ve milli güvenlik ile kamu düzeni bakımından engel taşımamak gerekir. Bu yolda beş yıl ikamet ve Türkçe şartı aranmaz.
Başvuru Türkiye’de ikamet edilen ilin müdürlüğüne, yurt dışında yaşayan eşler bakımından dış temsilciliğe yapılır. Komisyon eşleri çoğu zaman ayrı ayrı dinler; tanışma, evlenme ve birlikte yaşama düzenine dair anlatımların birbiriyle uyumu aranır. Kolluk araştırmasında eşlerin gerçekten aynı adreste yaşayıp yaşamadığına bakılır.
Eşin ölümüBaşvurudan sonra Türk vatandaşı eş ölürse aile birliği içinde yaşama şartı aranmaz.
BoşanmaKarar verilmeden önce evlilik boşanmayla sona ererse başvurunun dayanağı ortadan kalkar.
Evliliğin butlanıEvliliğin geçersizliğine karar verilse bile evlenmede iyiniyetli olan yabancı, kazandığı vatandaşlığı korur. Geçersizlik halleri için
mutlak butlan ve nisbi butlan yazımıza bakılabilir.
Anlaşmalı evlilik şüphesiYalnızca vatandaşlık kazanmak amacıyla yapıldığı anlaşılan evlilikler ret sebebidir ve sonradan saptanırsa vatandaşlık kararı iptal edilir.
İstisnai Yolla ve Yatırım Yoluyla Vatandaşlık Nasıl Kazanılır?
Doğrudan Cevapİstisnai yolda ikamet süresi aranmaz ve karar Cumhurbaşkanı tarafından verilir. En bilinen hali yatırım yoluyla kazanmadır: En az 400.000 ABD Doları değerinde taşınmazı üç yıl satmama şerhiyle edinen ya da en az 500.000 ABD Doları tutarında sabit sermaye, mevduat veya benzeri yatırım yapan yabancı, uygunluk belgesi alarak başvurabilir.
Taşınmaz edinimiEn az 400.000 ABD Doları veya karşılığı döviz tutarında taşınmazın, tapuya üç yıl satılmayacağı şerhi konularak satın alınması ya da aynı tutar peşin ödenerek noterde düzenlenen satış vaadi sözleşmesinin tapuya şerh edilmesi.
Sabit sermaye yatırımıEn az 500.000 ABD Doları tutarında sabit sermaye yatırımının Sanayi ve Teknoloji Bakanlığınca tespit edilmesi.
MevduatEn az 500.000 ABD Doları tutarında mevduatın Türkiye’de faaliyet gösteren bir bankada üç yıl tutulması.
Devlet borçlanma araçlarıEn az 500.000 ABD Doları tutarında devlet borçlanma aracının üç yıl elde tutulması.
Fon katılma payıEn az 500.000 ABD Doları tutarında gayrimenkul yatırım fonu veya girişim sermayesi yatırım fonu katılma payının üç yıl elde tutulması.
Bireysel emeklilikEn az 500.000 ABD Doları tutarında katkı payının belirlenen fonlarda üç yıl sistemde kalması.
İstihdamEn az 50 kişilik istihdam oluşturulduğunun Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca tespit edilmesi.
Bu tutarlar 11 Ekim 2026 itibarıyla yürürlükteki Yönetmelik hükmüne göre yazılmıştır. Tutarlar Cumhurbaşkanı kararıyla değiştirilebildiğinden, ödeme yapmadan önce güncel metin mutlaka kontrol edilmelidir. Yatırımcı önce ilgili kurumdan uygunluk belgesi, ardından 6458 sayılı Kanun m. 31/1-j kapsamında kısa dönem ikamet izni alır ve vatandaşlık dosyasını sunar. Taşınmaz alımındaki harç yükünü tapu harcı hesaplama aracıyla görebilirsiniz.
Turkuaz Kart sahipleri, Türkiye’ye sanayi tesisi getiren ya da bilim, ekonomi, spor, kültür ve sanat alanlarında olağanüstü hizmeti geçen kişiler, vatandaşlığa alınması zorunlu görülenler ve göçmen olarak kabul edilenler de bu kapsamdadır. Ayrıntılar Türk vatandaşlığının kazanılmasında istisnai yollar yazımızdadır.
Doğum, Evlat Edinme, Yeniden Kazanma ve Seçme Hakkıyla Vatandaşlık
Doğrudan CevapTürk ana veya babadan doğan çocuk, nerede doğarsa doğsun kendiliğinden Türk vatandaşıdır. Türkiye’de doğup ana babasından vatandaşlık alamayan çocuk doğum yeri esasıyla vatandaş olur. Türk vatandaşınca evlat edinilen küçük, vatandaşlığını izinle kaybedenler ve ana babasına bağlı olarak kaybeden çocuklar ise ayrı ve daha kısa usullerle başvurur.
Soybağı ile kazanmaTürk vatandaşı ana veya babadan doğan çocuk doğumdan itibaren vatandaştır. Yurt dışında doğan çocuğun doğumu dış temsilciliğe bildirilerek nüfusa tescil edilir; bu bir vatandaşlığa alınma başvurusu değil, tescil işlemidir.
Doğum yeri ile kazanmaTürkiye’de doğan ve yabancı ana babasından dolayı hiçbir devletin vatandaşlığını kazanamayan çocuk doğumdan itibaren Türk vatandaşıdır. Türkiye’de bulunmuş çocuk, aksi kanıtlanmadıkça Türkiye’de doğmuş sayılır.
Evlat edinilmeTürk vatandaşınca evlat edinilen ergin olmayan kişi, milli güvenlik ve kamu düzeni bakımından engeli yoksa karar tarihinden itibaren vatandaşlığı kazanabilir. Ergin evlatlıklar genel yol şartlarına tabidir. Süreç
evlat edinme davası yazımızda anlatılmıştır.
Yeniden kazanmaÇıkma izni alarak vatandaşlığı kaybedenler, milli güvenlik engeli yoksa ikamet şartı aranmadan yeniden vatandaşlığa alınabilir. Vatandaşlığı kaybettirilenler ile seçme hakkını kullanarak ayrılanlar için üç yıl ikamet aranır.
Seçme hakkıAna veya babasına bağlı olarak vatandaşlığını kaybeden çocuk, ergin olmasından itibaren üç yıl içinde yazılı beyanla Türk vatandaşlığını seçebilir.
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti vatandaşlığını doğumla kazananlar için de yazılı beyana dayanan ayrı bir usul vardır. Başka bir devletin vatandaşlığını korumak isteyenler çifte vatandaşlık rehberimizi incelemelidir; Türk hukuku çok vatandaşlığa izin verir, ancak diğer devletin kuralları farklı olabilir.
Türk Vatandaşlığı Başvurusu Nereye Yapılır?
Doğrudan CevapBaşvuru, Türkiye’de ikamet edilen yerin valiliğine bağlı il nüfus ve vatandaşlık müdürlüğüne, yurt dışında ise Türkiye’nin büyükelçilik veya başkonsolosluklarına yapılır. Başvuru bizzat ya da bu iş için verilmiş özel vekâletnameyle yapılabilir. Posta yoluyla gönderilen başvurular kabul edilmez. Dosya eksiksiz teslim edildiğinde başvuru numarası verilir.
Yurt içindeİkamet edilen ildeki il nüfus ve vatandaşlık müdürlüğü dosyayı alır, komisyon mülakatını yapar ve dosyayı Bakanlığa gönderir.
Yurt dışındaDış temsilcilik başvuruyu alır ve Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü’ne iletir. Genel yolda Türkiye’de ikamet arandığı için bu kanal daha çok evlenme yolu, yeniden kazanma ve seçme hakkında kullanılır.
Karar aşamasıDosyalar Genel Müdürlükte incelenir. Genel yol ve evlenme yolunda İçişleri Bakanlığı, istisnai yolda Cumhurbaşkanı karar verir.
Türk Vatandaşlığı Başvurusu İçin Hangi Belgeler Gerekir?
Doğrudan CevapGenel yolda başvuru formu, pasaport, doğum belgesi, medeni hal belgesi, aile bağını gösteren kayıt, sağlık raporu, gelir veya meslek belgesi, giriş çıkış dökümü, geçerli ikamet izni, varsa kesinleşmiş mahkeme kararı, hizmet bedeli makbuzu ve iki biyometrik fotoğraf istenir. Yabancı dildeki belgeler noter onaylı Türkçe çeviriyle sunulur.
Ayboğa Avukatlık Bürosu Vatandaşlık Başvurusu Kontrol Listesi
Başvuru yoluna uygun form seçildi mi (genel yolda VAT-3, istisnai yolda VAT-4, evlenme yolunda VAT-6)?
Form büyük harfle, kısaltmasız dolduruldu ve ıslak imzayla imzalandı mı?
Pasaport ve doğum belgesi noter onaylı Türkçe çeviriyle hazır mı?
Doğum tarihinde gün ve ay eksikse ülke makamlarından tamamlayıcı belge alındı mı?
Medeni hal belgesi ile evlenme, boşanma ya da ölüm belgesi birbiriyle uyumlu mu?
Sağlık raporu Sağlık Bakanlığının belirlediği usule göre alındı mı?
Gelir ya da meslek; çalışma izni, vergi levhası veya taahhütnameyle belgelendi mi?
İl göç idaresinden beş yılı kapsayan giriş çıkış dökümü alındı mı, yurt dışı süresi on iki ayın altında mı?
İkamet izni, işlemlerin sonuçlanmasına yetecek kadar geçerli mi?
Birlikte başvurulan çocuk için diğer ebeveynin onaylı muvafakati var mı?
Hizmet bedeli yatırıldı, makbuz ve iki biyometrik fotoğraf dosyaya eklendi mi?
Kimlik bilgileri bütün belgelerde aynı yazılmalıdır. Ayboğa Avukatlık Bürosu, ad, soyad, ana baba adı ve doğum tarihindeki küçük farkların dosyayı aylarca beklettiğini bildiği için belgeleri önce bu yönden eşleştirir. Vatandaşlık sonrası kayıtlarda kalan hatalar için nüfus kaydının düzeltilmesi davası yoluna gidilir.
Türk Vatandaşlığı Başvurusu Adım Adım Nasıl Yapılır?
Doğrudan CevapBaşvuru altı adımda ilerler: Kazanma yolu belirlenir, belgeler toplanır ve çevrilir, dosya müdürlüğe ya da dış temsilciliğe teslim edilir, kolluk araştırması yapılır, komisyon mülakatı gerçekleşir ve dosya karar için Ankara’ya gönderilir. Eksik belgeyle dosya işleme alınmaz; bu nedenle en çok zaman ilk iki adımda kazanılır ya da kaybedilir.
1
Kazanma yolunu belirleyinİkamet geçmişinize, medeni halinize ve varsa yatırımınıza göre hangi maddeden başvuracağınızı saptayın. Yanlış yoldan verilen dosya, şartlar başka yoldan sağlansa bile reddedilir.
2
Belgeleri toplayın ve çevirtinÜlkenizden gelecek doğum ve medeni hal belgelerini apostilli ya da konsolosluk onaylı alın, noter onaylı çevirilerini yaptırın. Sağlık raporu ve giriş çıkış dökümü gibi süreli belgeleri sona bırakın.
3
Hizmet bedelini yatırın ve dosyayı teslim edinFormu imzalayın, makbuzu ekleyin ve dosyayı bizzat ya da özel vekâletnameli vekiliniz aracılığıyla verin. Eksik, okunaksız ya da imzasız formlar işleme konulmaz.
4
Kolluk araştırmasını bekleyinEmniyet birimleri adresinizi, çalışma durumunuzu ve yaşam düzeninizi araştırır; güvenlik birimleri arşiv kaydı yapar.
5
Komisyon mülakatına katılınVatandaşlık başvuru inceleme komisyonu Türkçe düzeyinizi, yerleşme niyetinizi ve beyanlarınızın tutarlılığını değerlendirir. Evlenme yolunda eşler birlikte çağrılır.
6
Kararı takip edinKomisyon görüşüyle birlikte dosya Genel Müdürlüğe gider. Olumlu karar sonrasında nüfus kaydınız açılır ve kimlik kartı başvurusu yaparsınız.
Başvuru sırasında gerçeğe aykırı beyanda bulunmak ya da sahte belge kullanmak hem vatandaşlık kararının sonradan iptaline hem de ceza soruşturmasına yol açar. Belge yönünden riskler resmi belgede sahtecilik suçu yazımızda açıklanmıştır.
Vatandaşlık Başvurusu Ne Kadar Sürer, Nasıl Sorgulanır?
Doğrudan CevapKanunda başvurunun sonuçlandırılması için kesin bir süre öngörülmemiştir. Süre; başvuru yoluna, araştırmaların tamamlanmasına ve dosya yoğunluğuna göre değişir, bir yılı aşması olağandır. Başvurunun aşaması, Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü’nün internet sitesindeki sorgulama ekranından başvuru numarası ve doğum tarihiyle öğrenilebilir.
Başvuru numarası dosyanın verildiği müdürlükten ya da dış temsilcilikten alınır. Sorgu ekranında dosyanın il müdürlüğünde, araştırma aşamasında, Genel Müdürlükte ya da karar aşamasında olduğu görülür. Ekranda uzun süre değişiklik olmaması tek başına olumsuz bir işaret değildir; arşiv araştırması aşaması genellikle en uzun bekleme dönemidir.
Süreç boyunca ikamet izninizin geçerli kalması gerekir. İzin süresi dolarsa yenileme başvurusu zamanında yapılmalıdır; aksi halde hem ikamet kesintisi oluşur hem de idari gözetim riski doğar. Bu konuda idari gözetim kararına itiraz yazımıza bakabilirsiniz.
Vatandaşlık Başvurusunun Masrafı Ne Kadardır?
Doğrudan CevapBaşvuruda maliye veznesine yatırılan bir hizmet bedeli alınır ve makbuzu dosyaya eklenir. Bedel her yıl güncellendiği için tutar başvuru günü müdürlükten öğrenilmelidir. Asıl masraf kalemleri noter onaylı çeviriler, apostil işlemleri, sağlık raporu ve biyometrik fotoğraftır. Yatırım yolunda ayrıca tapu harcı, değerleme raporu ve ikamet izni giderleri oluşur.
Hizmet bedeliKişi başına alınır ve yurt içinde defterdarlık muhasebe müdürlüğüne ya da mal müdürlüğüne ödenir.
Çeviri ve noterBelge sayısına ve dile göre değişir; çoğu dosyada en yüksek kalem budur.
Sağlık raporuYetkili sağlık kuruluşunun güncel tarifesine göre ödenir.
Kimlik kartıOlumlu karar sonrasında kimlik kartı için değerli kâğıt bedeli ödenir.
Dava masrafıRet halinde açılacak iptal davasında yargı harçları ve posta gideri, o yılın harç tarifesine göre peşin yatırılır.
Vatandaşlık Başvurusu Reddedilirse Ne Yapılır?
Doğrudan CevapRet kararına karşı, tebliğden itibaren altmış gün içinde idare mahkemesinde iptal davası açılabilir. Kararı İçişleri Bakanlığı verdiği için genel yetki kuralı gereği dava kural olarak Ankara idare mahkemelerinde görülür. Dava açmadan önce üst makama başvuru zorunlu değildir. Şartlar sonradan sağlanırsa yeniden başvuru yapılması da mümkündür.
Altmış günlük süre hak düşürücüdür; kaçırılırsa dava süre yönünden reddedilir. İdari Yargılama Usulü Kanunu m. 11 uyarınca dava açma süresi içinde işlemin geri alınması ya da değiştirilmesi idareden istenebilir. Bu başvuru süreyi durdurur. İdare otuz gün içinde cevap vermezse istek reddedilmiş sayılır ve kalan süre yeniden işlemeye başlar; baştan altmış gün doğmaz.
İdarenin takdir yetkisi geniştir, ancak sınırsız değildir. Mahkeme; işlemin gerekçesini, dayanak yapılan araştırma sonuçlarını ve şartların somut olarak incelenip incelenmediğini denetler. Ayboğa Avukatlık Bürosu, ret dosyalarında önce ret gerekçesinin hangi şarta dayandığını ve bu saptamanın dosyadaki belgelerle örtüşüp örtüşmediğini inceler; dava dilekçesi bu noktaya göre kurulur. Genel çerçeve için idari işlemin iptali davası, ayrıntılar için vatandaşlık başvurusunun reddedilmesi davası yazılarımızı okuyabilirsiniz.
Uygulamadan Not - Av. Çağrı Ayboğa
Ret dosyalarında en sık gördüğüm durum, başvurucunun ret yazısını aldıktan sonra haftalarca yeni belge toplamaya çalışması ve altmış günlük süreyi fark etmeden tüketmesidir. Oysa dava süresi içinde açılır, eksik belge sonradan da sunulabilir. İkinci gözlemim şudur: Ret gerekçesi çoğu zaman tek cümledir. Bu yüzden dilekçeyi yazmadan önce işlem dosyasının mahkeme aracılığıyla getirtilmesini isterim; asıl savunma o dosya geldikten sonra şekillenir.
Mahkemenin kararına karşı tebliğden itibaren otuz gün içinde bölge idare mahkemesinde istinaf yoluna gidilebilir. Ret işlemi nedeniyle ikamet statünüz tehlikeye giriyorsa dava dilekçesinde ayrıca yürütmenin durdurulması istenebilir.
Vatandaşlık Kararı Eşi ve Çocukları Nasıl Etkiler?
Doğrudan CevapVatandaşlık kararı, karar tarihinden itibaren hüküm doğurur ve geçmişe yürümez. Karar eşin vatandaşlığını etkilemez; eş ayrıca başvurmalıdır. Velayeti kendisinde bulunan ana veya babanın ergin olmayan çocukları, diğer ebeveynin muvafakatiyle birlikte vatandaşlığa alınır. Muvafakat yoksa ana veya babanın mutad meskeninin bulunduğu ülkedeki hâkimin kararına göre işlem yapılır.
Ana ve baba vatandaşlığı birlikte kazanıyorsa çocukları da kendiliğinden Türk vatandaşı olur. Çocukların aynı başvuru formunda gösterilmesi gerekir; sonradan eklenen çocuk için ayrı işlem yürütülür. Başvuru sırasında ergin olan çocuklar ana babalarına bağlı olarak vatandaşlık kazanamaz, kendi adlarına başvururlar.
Vatandaşlığın kazanılmasıyla birlikte kişi seçme ve seçilme, kamu görevine girme gibi haklardan yararlanır; askerlik gibi yükümlülükler de doğar. Önceki vatandaşlığın korunup korunamayacağı, kişinin diğer devletinin hukukuna bağlıdır.
Vatandaşlık Başvurusunda Sık Yapılan Hatalar Nelerdir?
Doğrudan CevapEn sık hatalar; ikamet süresinin yanlış hesaplanması, sayılmayan ikamet izni türüne güvenilmesi, belgelerdeki kimlik bilgilerinin birbirini tutmaması, mülakatta çelişkili beyan verilmesi, süreç içinde ikamet izninin sona ermesi ve ret kararına karşı altmış günlük dava süresinin kaçırılmasıdır. Bu hataların çoğu başvuru öncesinde yapılacak bir ön incelemeyle önlenebilir.
İkamet hesabında hataÖğrenci ya da turistik izinle geçen yılların beş yıla eklenmesi, en sık rastlanan ret nedenlerindendir.
On iki ay sınırını aşmakYurt dışında geçen günlerin toplamı hesaplanmadan başvurulması süreyi keser.
Uyumsuz belgelerPasaporttaki ad ile doğum belgesindeki adın farklı yazılması dosyayı bekletir.
Yanlış başvuru yoluEvlilik süresi üç yılı doldurmadan evlenme yoluna, ikamet şartı sağlanmadan genel yola başvurulması.
Gerçeğe aykırı beyanÖnemli bir hususun gizlendiği sonradan anlaşılırsa vatandaşlık kararı iptal edilir.
Dava süresini kaçırmakİdareye yapılan itirazın cevabını beklerken altmış günlük sürenin dolması.
Ankara’da Türk Vatandaşlığı Başvurusu ve Avukat Desteği
Doğrudan CevapAnkara’da ikamet eden yabancılar başvurularını Yenimahalle’deki Ankara İl Nüfus ve Vatandaşlık Müdürlüğü’ne yapar. Bütün illerden gelen dosyaların incelendiği Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü ile kararı veren İçişleri Bakanlığı da Ankara’dadır. Ret kararlarına karşı açılan iptal davalarının yetkili yargı yeri kural olarak Ankara idare mahkemeleridir.
Bu tablo Ankara’yı vatandaşlık dosyalarının hem idari hem yargısal merkezi yapar. Başka bir ilde başvuran kişi de ret halinde davasını çoğunlukla Ankara’da açar. Ayboğa Avukatlık Bürosu, Çankaya’daki ofisinden başvuru dosyasının hazırlanması, Genel Müdürlük aşamasının takibi ve Ankara idare mahkemelerindeki iptal davalarında vekillik yapmaktadır. İdari yargı süreçleri için Ankara idare avukatı sayfamıza, diğer hukuki konular için Ankara avukat ana sayfamıza bakabilirsiniz.
Başvuruda avukat zorunlu değildir. Ancak ikamet geçmişi karışık olan, daha önce ret alan, ceza kaydı ya da sınır dışı geçmişi bulunan kişilerde dosyanın başvurudan önce bir avukatla gözden geçirilmesi, sonradan telafisi güç hataları önler.
Türk Vatandaşlığı Başvurusu Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
Türk vatandaşlığı başvurusu nereye yapılır?
Başvuru, Türkiye’de ikamet edilen ilin nüfus ve vatandaşlık müdürlüğüne, yurt dışında ise büyükelçilik veya başkonsolosluğa yapılır. Posta ile gönderilen başvurular kabul edilmez. Başvuru bizzat ya da özel vekâletnameyle yapılabilir.
Türk vatandaşı olmak için kaç yıl ikamet gerekir?
Genel yolda başvuru tarihinden geriye doğru kesintisiz beş yıl ikamet aranır. Bu süre içinde toplam on iki ayı geçmemek üzere yurt dışında bulunulabilir. Evlenme yolunda ve istisnai yolda beş yıllık ikamet şartı aranmaz.
Öğrenci ikamet izniyle geçen süre beş yıla sayılır mı?
Hayır, öğrenim amacıyla alınan ikamet izniyle geçen süre genel yoldaki beş yıllık hesaba katılmaz. Turistik ve tedavi amaçlı izinler de aynı durumdadır. Ayboğa Avukatlık Bürosu bu nedenle başvurudan önce ikamet izni türlerini tek tek kontrol eder.
Türk vatandaşıyla evlenen yabancı hemen vatandaş olur mu?
Hayır, evlenme kendiliğinden vatandaşlık kazandırmaz. En az üç yıl süren ve devam eden bir evlilik, aile birliği içinde yaşama ve kamu düzeni bakımından engel bulunmaması gerekir. Karar İçişleri Bakanlığı tarafından verilir.
Yatırım yoluyla vatandaşlık için 2026 yılında ne kadar yatırım gerekir?
Yürürlükteki düzenlemeye göre taşınmaz ediniminde en az 400.000 ABD Doları, sabit sermaye, mevduat ve benzeri yatırımlarda en az 500.000 ABD Doları aranır. Yatırımın üç yıl korunması gerekir. Tutarlar Cumhurbaşkanı kararıyla değişebildiği için ödeme öncesinde güncel metin kontrol edilmelidir.
Vatandaşlık başvurusu ne kadar sürede sonuçlanır?
Kanunda kesin bir süre yoktur ve süre dosyaya göre değişir. Arşiv araştırması ve Genel Müdürlük incelemesi nedeniyle sürecin bir yılı aşması olağandır. Aşama, başvuru numarası ve doğum tarihiyle internet üzerinden sorgulanabilir.
Vatandaşlık başvurusu reddedilirse dava açma süresi nedir?
Ret kararının tebliğinden itibaren altmış gün içinde idare mahkemesinde iptal davası açılabilir. Süre hak düşürücüdür ve kaçırılırsa dava incelenmeden reddedilir. Av. Çağrı Ayboğa, yeni belge toplanması gerekse bile davanın süresi içinde açılmasını önerir.
Ret kararına karşı dava hangi mahkemede açılır?
Görevli yargı yeri idare mahkemesidir. Kararı İçişleri Bakanlığı verdiği için genel yetki kuralı uyarınca dava kural olarak Ankara idare mahkemelerinde açılır. Dilekçe başka bir yerdeki idare mahkemesi aracılığıyla da gönderilebilir.
Başvurum reddedildikten sonra yeniden başvurabilir miyim?
Evet, kanundaki şartları taşıyan kişi ikamet ettiği yerin valiliği aracılığıyla yeniden başvurabilir. Ancak ret nedeni giderilmeden yapılan ikinci başvuru çoğunlukla aynı sonucu verir. Ayboğa Avukatlık Bürosu önce ret gerekçesinin dava yoluyla mı yoksa yeni başvuruyla mı aşılacağını değerlendirir.
Türk vatandaşı olunca önceki vatandaşlığımı kaybeder miyim?
Türk hukuku birden fazla vatandaşlığa izin verir ve önceki vatandaşlıktan çıkmayı şart koşmaz. Sonuç, diğer devletin kendi kanununa bağlıdır. Bazı devletler başka vatandaşlık kazanan kişinin vatandaşlığını kendiliğinden sona erdirir.
İlgili Rehberler
Kaynakça
Av. Çağrı Ayboğa Kimdir?
Av. Çağrı Ayboğa - Ayboğa Avukatlık Bürosu - Ankara Barosu Sicil No: 34507 - Çankaya / Ankara
Av. Çağrı Ayboğa, Ankara Barosu’na kayıtlı bir avukattır ve vatandaşlık hukuku, yabancılar hukuku ve idare hukuku alanlarında çalışmaktadır. Vatandaşlık başvurusu, ikamet izni ve ret işlemlerine karşı iptal davası dosyalarında vekillik yürütmektedir.
Bu rehber 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu, Uygulama Yönetmeliği ve 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu esas alınarak hazırlanmış, hukuki doğruluğu 8 Ekim 2026 tarihinde Av. Çağrı Ayboğa tarafından denetlenmiştir. Bilgilendirme amaçlıdır; her dosya kendi belgeleriyle değerlendirilmelidir.
LinkedIn - YouTube - Google Haritalar
Ayboğa Avukatlık Bürosu Ankara İletişim ve Harita
AdresEmek Mah. Bişkek Cd. 26/3, 06490 Çankaya / Ankara
Çalışma SaatleriPazartesi - Cumartesi: 09:00 - 18:00
Baro KaydıAnkara Barosu - Sicil No: 34507
