Çocuğun Kaçırılması ve Alıkonulması Suçu (TCK 234)
Türk Ceza Kanunu’nun 234. maddesi; velayetle ilgili üç farklı suçu düzenler. Velayet hakkı elinden alınan ebeveynin çocuğu kaçırması, üçüncü kişinin çocuğu kaçırması ve evi terk eden küçüğü yanında tutma. Suçun koruduğu hukuki değer çocuğun iradesi değil, velayet hakkıdır.
- TCK 234/1: Velayet hakkı elinden alınmış ebeveynin çocuğu kaçırması ya da alıkoyması — 3 aydan 1 yıla kadar hapis
- TCK 234/2: Üçüncü kişinin çocuğu kaçırması veya alıkoyması — 1 yıldan 3 yıla kadar hapis
- TCK 234/3: Evi ya da ailesinin yanını terk eden küçüğü yetkili makama bildirmeksizin yanında tutma — 3 aya kadar hapis veya adli para cezası
- Özgü Suç: TCK 234/1 yalnızca “velayet hakkı elinden alınmış ebeveyn” tarafından işlenebilir; velayet hakkını hiç kazanmamış biyolojik baba fail olamaz
- Korunan Değer: Çocuğun iradesi değil velayet hakkı — çocuğun rızası hukuka uygunluk sebebi oluşturmaz
- Çocuğun Rızası: 15 yaşından küçük mağdurun rızasıyla gerçekleşen eylem → TCK 109 (kişiyi hürriyetinden yoksun kılma) kapsamında değerlendirilmeli
- Şikayet: TCK 234/1 şikayete tabi; 234/2 ve 234/3 resen soruşturulabilir
Çocuğun kaçırılması suçu (TCK 234) nedir, cezası ne kadar? 5237 sayılı TCK’nın 234. maddesi; velayetle ilgili üç farklı suç tipini düzenler. Velayet hakkı elinden alınan ebeveynin çocuğu kaçırması ya da alıkoyması 3 aydan 1 yıla kadar hapis; üçüncü kişinin çocuğu kaçırması 1 yıldan 3 yıla kadar hapis; evi terk eden küçüğü bildirmeksizin yanında tutma ise 3 aya kadar hapis ya da adli para cezasıyla karşılanır. Suçun koruduğu hukuki değer çocuğun kişisel iradesi değil, velayet ya da vesayet hakkıdır; çocuğun rızası kural olarak hukuka uygunluk sebebi oluşturmaz.
Velayet davaları sırasında en sık karşılaşılan sorunlardan biri velayeti olmayan ebeveynin çocuğu geri vermemesi ya da üçüncü kişilerin çocuğu ebeveynlerin rızası olmadan yanlarında tutmasıdır. TCK 234; hem velayet hakkı sahibinin hem de üçüncü kişilerin bu türlü ihlallerini ceza hukuku güvencesiyle karşılar. Fail sıfatının, suç tipinin ve rızanın suç üzerindeki etkisinin her davada doğru belirlenmesi zorunludur.
TCK 234 Kanun Metni (Birebir)
5237 Sayılı Türk Ceza Kanunu — Madde 234
TCK 234/1: Velayet yetkisi elinden alınmış olan ana ya da baba, çocuğunu bu yetkiyi kullanan kimsenin yanından kaçırır ya da alıkoyarsa, üç aydan bir yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.
TCK 234/2: Çocuğu, ana veya babasından ya da bakımını ve gözetimini üstlenen kişiden kaçıran ya da alıkoyan kimse, bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.
TCK 234/3: Evi ya da ailesinin yanını terk eden küçüğü barındıran ya da yanında tutan kişi, yetkili aile ya da çocuk kurumlarını durumdan haberdar etmemişse, bir aya kadar hapis ya da adlî para cezası ile cezalandırılır. Bunun yanı sıra, evi ya da ailesinin yanını terk eden küçüğü, yetkili makamları haberdar etmeksizin yanında tutan ve bu kişi hakkında şikâyette bulunulmuşsa, fail altı aya kadar hapis cezası ile cezalandırılır.
Kaynak: mevzuat.gov.tr
TCK 234 Çocuğun Kaçırılması ve Alıkonulması Suçu – Ceza Tablosu ve Fail Sıfatı
| Suç Tipi | Fail | Ceza | Şikayet |
|---|---|---|---|
| TCK 234/1 — Velayeti elinden alınan ebeveyn | Velayeti elinden alınmış ana/baba | 3 ay – 1 yıl hapis | Şikayete bağlı |
| TCK 234/2 — Üçüncü kişi kaçırma | Herhangi biri (özgü suç değil) | 1 – 3 yıl hapis | Resen |
| TCK 234/3 — Küçüğü bildirmeksizin yanında tutma (basit) | Herhangi biri | 1 aya kadar hapis veya adli para | Resen |
| TCK 234/3 — Küçüğü yanında tutma (şikayetli) | Herhangi biri | 6 aya kadar hapis | Şikayete bağlı |
Çocuğun Kaçırılması ve Alıkonulması Suçu Hukuki Destek
Bu suç kapsamında soruşturma açıldıysa veya mağdur konumundaysanız; suçun unsurları, savunma stratejisi ve hukuki süreç hakkında Ankara’da ceza ve aile hukukunda deneyimli avukatlarımıza danışabilirsiniz.
Danışmanlık ücretlidir. Asgari ücret tarifesi için Türkiye Barolar Birliği 2025–2026 Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi‘ni inceleyebilirsiniz.
TCK 234 Çocuğun Kaçırılması ve Alıkonulması Suçu Emsal Yargıtay Kararları
Velayet Hakkını Hiç Kazanmamış Biyolojik Baba TCK m. 234 Kapsamında Fail Olamaz; Ancak Velayet Hakkı Sonradan Elinden Alınan Ebeveyn Bu Suçun Failidir
Evlilik birliği dışında doğan çocuğun biyolojik babası olan sanık, velayeti annede bulunan çocuğu usulüne göre tanımadan kaçırmış ve yanında alıkoymuştur. Yargıtay 14. Ceza Dairesi; TCK m. 234/1 hükmünün ‘velayet yetkisi elinden alınmış olan ana veya baba’ ifadesini açık ve sınırlayıcı biçimde kullandığını ortaya koymuştur. Hiç velayet hakkı kazanmamış biyolojik baba, ‘elinden alınmış’ bir yetkiden söz edilemeyeceğinden TCK 234/1 kapsamında fail olamaz. Buna karşılık, sonradan boşanma ya da başka bir sebeple velayeti elinden alınan ebeveyn ise bu suçun olası faili konumundadır. Aynı eylemi gerçekleştiren hiç velayet kazanmamış baba için TCK 109 veya başka suç tipleri gündeme gelebilir.
Evi Terk Eden Çocuk TCK m. 234/3 Kapsamındaki Suçun Mağduru Değil; Yalnızca Konusunu Oluşturur
Sanık, velayeti ebeveynlerinde bulunan 16 yaşındaki küçüğün kendi isteğiyle eve gelmesi üzerine, yetkili makamları haberdar etmeksizin küçüğü yanında tutmuştur. Yargıtay; evi terk eden çocuğun TCK 234/3’teki suçun mağduru olmayıp yalnızca suçun konusunu oluşturduğunu belirlemiştir. Bu suçun koruduğu hukuki değer çocuğun kendisi değil; çocuk üzerindeki velayet veya vesayet hakkı ve velinin bilgi ile gözetim yetkisidir. Suçtan zarar gören çocuk değil velayet hakkı ihlal edilen veli ya da vasidir. Çocuğun kendi isteğiyle gelmesi hukuka uygunluk sebebi oluşturmaz.
15 Yaşından Küçük Mağdurenin Rızasıyla Birlikte Hareket Eden Sanıklar Çocuğun Kaçırılması Değil Kişiyi Hürriyetinden Yoksun Kılma Suçundan Mahkum Edilmelidir
Sanık, 15 yaşından küçük mağdureyle duygusal arkadaşlık yaşarken mağdurenin rızasıyla onu yanına almış ve alıkoymuştur. Yerel mahkeme eylemi TCK 234 kapsamında nitelendirerek şikayet yokluğu gerekçesiyle düşme kararı vermiştir. Yargıtay; 15 yaşından küçük mağdurenin rızasının kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçu bakımından hukuka uygunluk sebebi teşkil edemeyeceğini, bu nedenle eylemin TCK 109 kapsamında değerlendirilmesi gerektiğini ve resen takibi gerektirdiğinden şikayet yokluğu gerekçesiyle davanın düşürülmesinin de isabetsiz olduğunu belirlemiştir.
Çocuğun Kaçırılması ve Alıkonulması Suçunda Mağdurun Gösterdiği Rızanın Hukuka Uygunluk Nedeni Olarak Kabul Edilemeyeceği Hâllerde Suç Vasfı Doğru Kurulmalıdır
Sanık, velayeti annesinde bulunan 16 yaşını bitirmemiş mağdureyi rızasıyla velinin yanından uzaklaştırmış ve alıkoymuştur. Yargıtay; TCK 234’te düzenlenen suçta küçüğün gösterdiği rızanın belirli hâllerde hukuka uygunluk sebebi sayılamayacağını, bu suçla korunan hukuki değerin çocuğun iradesi değil velayet hakkı sahibinin hakkı olduğunu ortaya koymuştur. Mağdurenin rızasının varlığı veya yokluğu suçun oluşumu açısından belirleyici değildir; ancak rızanın varlığı somut olay koşullarına göre suç vasfının TCK 234’ten TCK 109’a kaymasına neden olabilir.
Sık Sorulan Sorular
Velayeti olmayan ebeveyn çocuğu kaçırırsa ceza ne kadar?
Üçüncü kişi çocuğu kaçırırsa ceza nedir?
Evi terk eden küçüğü yetkililere bildirmeden yanında tutmak suç mu?
Çocuğun rızası suçu ortadan kaldırır mı?
Hiç evlenmemiş biyolojik baba TCK 234’ün faili olabilir mi?
Bu Makale Hakkında
Bu içerik; TCK 234, TMK velayet hükümleri ve Yargıtay 14. Ceza Dairesi’nin 4 emsal kararı esas alınarak hazırlanmıştır. Fail sıfatı, rızanın etkisi ve TCK 234–TCK 109 ayrımı özellikle ele alınmıştır.
Av. Çağrı Ayboğa, 2018’den bu yana Ankara’da ceza ve aile hukuku alanlarında hizmet vermektedir. TCK 230–234 kapsamındaki aile suçları, velayet uyuşmazlıkları ve nüfus hukuku davalarında müvekkil temsilciliği ve danışmanlık deneyimine sahiptir.
Hukuki Destek
Bu suç kapsamında soruşturma açıldıysa veya mağdur konumundaysanız; suçun unsurları, savunma stratejisi ve hukuki süreç hakkında Ankara’da ceza ve aile hukukunda deneyimli avukatlarımıza danışabilirsiniz.
Danışmanlık ücretlidir. Asgari ücret tarifesi için Türkiye Barolar Birliği 2025–2026 Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi‘ni inceleyebilirsiniz.
