SGK Kanser İlacı Davası – Son Güncelleme: 3 Ekim 2026
SGK karşılamadığı kanser ilacı nasıl alınır, dava süreci nasıl başlar? SGK’nın SUT listesinde bulunmayan veya endikasyon dışı sayılan akıllı ilaç ve immünoterapi (Keytruda, Opdivo, Tecentriq, Enhertu) bedelini karşılamaması halinde hasta; onkolog raporu ve TİTCK endikasyon dışı onayı ile SGK’ya yazılı başvurur, ret veya 60 günlük sessizlik üzerine görevli mahkemede dava açar. SSK ve Bağ-Kur sigortalıları iş mahkemesinde ihtiyati tedbir, Emekli Sandığına tabi memurlar idare mahkemesinde yürütmenin durdurulması talep eder. Tedbir kararı genellikle 1-3 hafta içinde verilir ve SGK ilacı dava sonuna kadar karşılar; Anayasa Mahkemesi ve Yargıtay, hayati ilacın karşılanmamasını Anayasa m.17 ve m.56 kapsamında yaşam hakkı ve sağlık hakkı ihlali olarak değerlendirmektedir.
Onkoloğunuz “bu hastalıkta artık tek seçenek immünoterapi” dediğinde, eczanedeki cevap çoğu zaman aynıdır: “SGK ödemiyor.” Bir kür Keytruda’nın bedeli yüz binlerce lira; tedavi her üç haftada bir tekrarlanıyor ve hastalık beklemiyor. Bu noktada aile iki yol arasında kalır: evi satmak ya da hukuk yoluna başvurmak. İkinci yol, doğru kurgulanırsa ilacın birkaç hafta içinde SGK tarafından karşılanmasını sağlar.
Bu rehber; SGK’nın hangi ilaçları neden ödemediğini, dava öncesi zorunlu başvuruyu, sigortalılık durumuna göre görevli mahkemeyi, ihtiyati tedbir ile yürütmenin durdurulması arasındaki farkı, Anayasa Mahkemesi ve Yargıtay kararlarını ve ilaç ismine göre hazırlanmış dilekçe şablonlarını bir idare hukuku avukatı gözüyle tek sayfada toplar.
SGK akıllı kanser ilacı ve immünoterapi bedelini karşılıyor mu: 2026 SUT güncellemeleri
SGK Akıllı Kanser İlacı ve İmmünoterapi Bedelini Karşılıyor Mu? (2026 SUT Güncellemeleri)
Doğrudan CevapSGK, Sağlık Uygulama Tebliği (SUT) ve ekindeki Bedeli Ödenecek İlaçlar Listesinde yer alan ilaçları yalnızca listede yazılı endikasyon, evre ve hasta kriterlerinde öder[1]. Pembrolizumab, nivolumab ve atezolizumab gibi immünoterapiler 2026 itibarıyla listede sınırlı endikasyonlarla yer alır; onkoloğun bu kriterlerin dışında (endikasyon dışı) reçete ettiği her kullanım ve Enhertu gibi listeye girmemiş ilaçlar SGK tarafından karşılanmaz. Bu ilaçlara erişimin fiilen tek yolu, tedbir kararıyla açılan davadır.
Keytruda (pembrolizumab)SUT’ta belirli endikasyonlarda ödenir: rezeke edilemeyen veya metastatik melanom, belirli PD-L1 eşiğini sağlayan küçük hücreli dışı akciğer kanseri gibi. Mide, meme, mesane, baş-boyun gibi birçok endikasyonda ret verilmektedir.
Opdivo (nivolumab)Melanom ve böbrek hücreli karsinom gibi sınırlı endikasyonlarda ödenir; hepatoselüler karsinom, mide ve özofagus kanserlerinde SGK ret vermektedir.
Tecentriq (atezolizumab)Küçük hücreli akciğer kanseri gibi belirli endikasyonlarda geri ödeme kapsamındadır; diğer endikasyonlar endikasyon dışıdır.
Enhertu (trastuzumab deruxtecan)HER2 pozitif ve HER2 düşük meme kanserinde kullanılan ilaç, 2026 itibarıyla SUT listesine girmemiştir; yurt dışı ilaç veya endikasyon dışı kapsamında talep edilir.
Altuzan (bevacizumab), Lenvima (lenvatinib), Imfinzi (durvalumab)Listedeki endikasyonlar dışında reçete edildiğinde aynı prosedür uygulanır: TİTCK onayı, SGK başvurusu, ret ve tedbir talepli dava.
SGK’nın ret gerekçesi hemen her dosyada aynıdır: “İlaç, SUT’ta hastanın tanısı için ödeme kapsamında değildir.” Mahkemeler ise bu gerekçeyi, ilacın hasta için hayati ve zorunlu olduğu tıbben kanıtlandığında yeterli görmemektedir; çünkü 5510 sayılı Kanunun 63. maddesi, Kurumun finansmanını sağladığı sağlık hizmetlerinin kapsamını belirlerken Anayasanın yaşam hakkı ve sağlık hakkı hükümleriyle sınırlıdır[2]. İlaç fiyatları ve kür maliyetleri için Keytruda ilacı fiyatı sayfamıza bakabilirsiniz.
SGK İlaç Başvuru ve Ret Süreci (Dava Öncesi Zorunlu İdari Başvuru)
Doğrudan CevapDava açmadan önce SGK’ya yazılı başvuru zorunludur: iş mahkemesi için 7036 sayılı Kanun m.4, idare mahkemesi için İYUK m.10 bu başvuruyu dava şartı sayar[3]. Başvuruya ekli belgeler onkoloji sağlık kurulu raporu, reçete, TİTCK endikasyon dışı ilaç onayı ve tedavi protokolüdür. SGK 60 gün içinde cevap vermezse talep reddedilmiş sayılır; bu tarihten itibaren dava açılabilir.
1
Onkoloji sağlık kurulu raporu alınÜçüncü basamak hastanenin onkoloji sağlık kurulundan, ilacın adı, dozu, endikasyonu ve hasta için zorunluluğu açıkça yazılı rapor alın; raporda daha önce uygulanan tedavilerin başarısız kaldığı belirtilmelidir.
2
TİTCK endikasyon dışı ilaç onayı için başvurunHekim, TİTCK Endikasyon Dışı İlaç Kullanımı Kılavuzuna göre elektronik başvuru yapar; onay genellikle 7-15 gün içinde gelir. Yurt dışından temin edilecek ilaçlar için ayrıca Yurt Dışı İlaç Listesi prosedürü işler.
3
SGK’ya yazılı başvurunSigortalılık durumunuza göre SGK il müdürlüğüne veya SGK Genel Sağlık Sigortası Genel Müdürlüğüne, ilaç bedelinin karşılanması talebiyle dilekçe verin; raporu, reçeteyi ve TİTCK onayını ekleyin. Dilekçenin tarih ve sayı alınmış örneğini saklayın.
4
Ret veya zımni ret bekleyinSGK açık ret yazısı gönderir ya da 60 gün sessiz kalır; sessizlik zımni ret sayılır. Ret yazısının tebliğ tarihi, idare mahkemesinde 60 günlük dava süresinin başlangıcıdır.
5
Dava ve tedbir dilekçesini sununRet üzerine görevli mahkemede, ihtiyati tedbir veya yürütmenin durdurulması talepli dava açın. Hayati aciliyette SGK başvurusu ile dava aynı hafta içinde yapılabilir; mahkeme başvurunun yapıldığını görmek ister.
DİKKAT: TİTCK endikasyon dışı onayı dava şartı açısından kritik önemdedirOnkoloğunuzun endikasyon dışı ilaç kullanımı onayını Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumundan alması, mahkemenin ilacı tıbben gerekli saymasının en kısa yoludur. Onay olmadan açılan davalarda mahkeme bilirkişi raporu bekler ve tedbir kararı haftalar yerine aylar alabilir. Hekiminizden TİTCK başvurusunu SGK başvurusuyla aynı gün yapmasını isteyin.
Keytruda İlacı Fiyatı 2026
Pembrolizumab kür maliyeti, SGK ödeme koşulları ve dava sonrası karşılanma süreci.
Doğrudan CevapGörevli mahkeme sigortalılık statüsüne göre belirlenir: 5510 sayılı Kanunun 101. maddesi uyarınca SSK (4/a) ve Bağ-Kur (4/b) sigortalıları ile emeklileri için iş mahkemesi; Anayasa Mahkemesinin 22.12.2011 tarihli 2010/65 E., 2011/169 K. sayılı kararı uyarınca 1 Ekim 2008 öncesinden Emekli Sandığı iştirakçisi olan memurlar ve emeklileri için idare mahkemesi görevlidir[4]. 2008 sonrası ilk kez göreve başlayan 4/c sigortalıları için de Uyuşmazlık Mahkemesi idari yargıyı görevli saymaktadır. Yetkili mahkeme, ret kararını veren SGK biriminin bulunduğu yer mahkemesidir.
Sigortalılık Durumuna Göre Kanser İlacı Davasında Görevli Mahkeme ve Tedbir Türü
Sigortalılık Durumu
Görevli Mahkeme
Acil Koruma Aracı
Dava Öncesi Şart
Yetkili Mahkeme
SSK çalışanı ve emeklisi (4/a)
İş Mahkemesi
İhtiyati tedbir (HMK 389)
SGK’ya başvuru zorunlu, 60 gün zımni ret (7036 s.K. m.4)
Ret kararını veren SGK il müdürlüğünün bulunduğu yer
Bağ-Kur çalışanı ve emeklisi (4/b)
İş Mahkemesi
İhtiyati tedbir (HMK 389)
SGK’ya başvuru zorunlu, 60 gün zımni ret
Ret kararını veren SGK biriminin bulunduğu yer
Emekli Sandığı iştirakçisi memur ve emeklisi (2008 öncesi)
İdare Mahkemesi
Yürütmenin durdurulması (İYUK 27)
İYUK 10 başvurusu, 60 gün zımni ret, 60 gün dava süresi
SGK Başkanlığının bulunduğu Ankara veya ilgili il müdürlüğü
2008 sonrası memur (4/c)
İdare Mahkemesi (Uyuşmazlık Mahkemesi kararları)
Yürütmenin durdurulması (İYUK 27)
İYUK 10 başvurusu, 60 gün dava süresi
SGK biriminin bulunduğu yer
Bakmakla yükümlü olunan kişiler (eş, çocuk, anne-baba)
Sigortalının statüsüne göre
Sigortalının statüsüne göre
Sigortalı adına başvuru
Sigortalının bağlı olduğu birim
Yanlış mahkemede açılan dava: Görevsizlik kararı dosyayı aylarca geciktirir; tedbir kararı verilmişse görevsizlikle birlikte tedbir de tartışmalı hale gelir. Statünüzü e-Devlet “SGK Tescil ve Hizmet Dökümü” ekranından doğrulayın; hem 4/a hem 4/c hizmeti olan kişilerde son statü esas alınır. İdari yargı usulü için idari işlemin iptali davası rehberimize bakabilirsiniz.
Kanser ilacı davasında ihtiyati tedbir ve yürütmenin durdurulması kararı arasındaki fark
Hayati Öneme Sahip Aşama: İhtiyati Tedbir ve Yürütmenin Durdurulması Kararı
Doğrudan Cevapİhtiyati tedbir, iş mahkemesinde HMK 389 uyarınca davanın sonucu beklenmeden ilacın SGK tarafından karşılanmasını sağlayan geçici karardır; dosya üzerinden ve çoğunlukla 1-3 hafta içinde verilir[5]. Yürütmenin durdurulması ise idare mahkemesinde İYUK 27 uyarınca SGK ret işleminin uygulanmasını durduran karardır; idarenin savunması alındıktan sonra verilir ve 1-2 ay sürebilir. Her iki kararın ortak dayanağı, gecikmenin telafisi imkansız zarar (hastanın ölümü veya hastalığın ilerlemesi) doğuracak olmasıdır.
İhtiyati tedbir (iş mahkemesi, HMK 389-399)Şartları: yaklaşık ispat ve gecikmede telafisi güç zarar. Kanser dosyalarında onkoloji raporu yaklaşık ispatı, hastalığın seyri gecikme tehlikesini karşılar. Mahkeme teminat isteyebilir; hayati ilaçlarda teminatsız karar yaygındır. Karar SGK’ya tebliğ edilir, eczane provizyon sistemi mahkeme kararı koduyla ilacı karşılar.
Yürütmenin durdurulması (idare mahkemesi, İYUK 27)Şartları: işlemin açıkça hukuka aykırı olması ve uygulanması halinde telafisi güç zarar doğması; iki şart birlikte aranır. Mahkeme SGK’nın savunmasını alır (savunma süresi kısaltılabilir), gerekirse savunma beklenmeden karar verebilir. Karara karşı 7 gün içinde bölge idare mahkemesine itiraz edilir.
Aciliyet vurgusuHer iki dilekçede de hastalığın evresi, ilacın başlanması gereken tarih, önceki tedavilerin başarısızlığı ve bir kürün gecikmesinin tıbbi sonucu somut tarihlerle yazılmalıdır; mahkeme aciliyeti dosyadan okumalıdır.
Tedbirin ihlaliSGK tedbir kararını uygulamazsa HMK 398 uyarınca sorumlu hakkında disiplin hapsi istenebilir; idare mahkemesinde ise İYUK 28 gereği karar 30 gün içinde uygulanmak zorundadır, aksi halde tazminat davası açılır.
Zaman, kanser tedavisinde en kritik unsurdur. SGK ret yazısı veya endikasyon dışı raporunuzla bize ulaşın; ihtiyati tedbir talepli dilekçenizi aynı gün hazırlayalım, mahkemeye sunalım ve tedbir kararını takip edelim.
Emsal yargı kararları: kanser ilacı davası ve yaşam hakkı ihlali
Emsal Yargı Kararları: Kanser İlacı Davası ve Yaşam Hakkı İhlali
Doğrudan CevapAnayasa Mahkemesi, bireysel başvuru kararlarında hayati ilacın bedelinin karşılanmaması veya önce hastaya ödetilip sonra iade edilmesi uygulamasını Anayasanın 17. maddesindeki yaşam hakkı ve maddi-manevi varlığı koruma hakkı kapsamında değerlendirmiştir[6]. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu 23.11.2023 tarihli kararında ise ilacın karşılanması için dört ölçüt belirlemiştir: hastalığın tedavisinde hayati önem, kullanılmasının zorunluluğu, tıbben iyileşmeye katkısı ve SUT kapsamında eşdeğer alternatifin bulunmaması.
Anayasa Mahkemesi, bireysel başvuru kararları (2020/23206 ve 2020/22945 sayılı başvurular)Konu: İlaç bedelinin önce hasta tarafından ödenip sonra iade yolunun gösterilmesi
Değerlendirme: Yüksek Mahkeme, hayati bir ilacın bedelinin önce başvurucu tarafından ödenmesini ve ardından belgelerle iade istenmesini öngören uygulamanın, ödeme gücü bulunmayan hastalar bakımından ilaca erişimi fiilen imkansız kıldığını; devletin yaşam hakkı kapsamındaki pozitif yükümlülüğünün yalnızca ilacı listeye almakla değil, hastanın tedaviye zamanında ulaşmasını sağlamakla yerine getirilebileceğini belirtmiştir.
Sonuç: Kararlar, iş ve idare mahkemelerinin tedbir aşamasında “önce ödeyin sonra isteyin” yaklaşımını reddetmesinin dayanağı olmuştur; bölge adliye mahkemeleri bu kararlara atıfla tedbir kararlarını onamaktadır.
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 23.11.2023 tarihli kararı (Keytruda)Konu: Akciğer kanseri hastasına pembrolizumab bedelinin SGK’dan karşılanması
Olay: Ekim 2016’da akciğer kanseri tanısı alan hasta 14 ay kemoterapi görmüş, hastalık ilerlemiş ve onkoloji kurulu pembrolizumab kullanımını zorunlu görmüştür. Yerel mahkeme ilacın ücretsiz teminine karar vermiş, Yargıtay 10. Hukuk Dairesi hayati zorunluluk ve iyileştirme gücü yönünden inceleme yapılmadığı gerekçesiyle bozmuştur.
Ölçütler: Hukuk Genel Kurulu, ilacın SGK’ca karşılanması için mahkemenin şunları bilirkişi raporuyla tespit etmesi gerektiğini belirlemiştir: ilacın hastalığın tedavisinde hayati öneme sahip ve kullanılmasının zorunlu olup olmadığı, tıbben ve fennen hastanın iyileşmesine katkıda bulunup bulunmayacağı, SUT kapsamında eşdeğer bir tedavinin bulunup bulunmadığı ve hekim raporunun bu hususları karşılayıp karşılamadığı.
Sonuç: Karar, dava dilekçesinde bu dört ölçütün ayrı ayrı kanıtlanması gerektiğini; onkoloji kurulu raporunun bu başlıkları içermesi halinde SGK’nın SUT savunmasının üstün tutulamayacağını ortaya koymuştur.
Yargıtay 10. Hukuk Dairesi, 31.03.2022, 2021/11547 E., 2022/4751 K.Konu: Endikasyon dışı kanser ilacının SGK tarafından karşılanması ve yaşam hakkı
Değerlendirme: Daire, 5510 sayılı Kanunun 63. maddesindeki finansman kapsamının Anayasanın 17. ve 56. maddeleri ile Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin 2. maddesi ışığında yorumlanması gerektiğini; hayati ilacın yalnızca SUT listesinde bulunmadığı gerekçesiyle karşılanmamasının devletin yaşam hakkına ilişkin pozitif yükümlülüğüyle bağdaşmadığını belirtmiştir.
Sonuç: Karar, iş mahkemelerinin endikasyon dışı ilaç davalarında SUT’u mutlak sınır olarak değil, Anayasa ile sınırlı bir düzenleme olarak ele almasının yerleşik gerekçesidir.
Anayasa Mahkemesi, 22.12.2011, 2010/65 E., 2011/169 K. (görev)Konu: 5510 sayılı Kanun m.101 uyarınca iş mahkemelerinin görevi
Değerlendirme: Mahkeme, 5510 sayılı Kanundan doğan uyuşmazlıklarda iş mahkemelerinin görevlendirilmesini Anayasaya aykırı bulmamış; ancak 5754 sayılı Kanunun yürürlüğünden önce Emekli Sandığı iştirakçisi olan memurların uyuşmazlıklarının idari yargıda görülmesi gerektiğini belirtmiştir.
Sonuç: Bugün uygulanan iş mahkemesi / idare mahkemesi ayrımının kaynağı bu karardır.
Hekim hatası ve tedavi gecikmesinden kaynaklanan tazminat talepleri ayrı bir dava konusudur; bu süreç için malpraktis davası rehberimize bakabilirsiniz.
İlaç İsimlerine Göre SGK Kanser İlacı Dava Dilekçesi Örnekleri
Doğrudan CevapAşağıdaki üç şablon sırasıyla iş mahkemesinde ihtiyati tedbir talepli dava (Keytruda), iş mahkemesinde ilaç bedelinin karşılanması ve iadesi davası (Opdivo) ve idare mahkemesinde yürütmenin durdurulması talepli iptal davası (Tecentriq, Altuzan, Enhertu) için hazırlanmıştır. Köşeli parantez içindeki alanlar dosyaya göre doldurulur; ekler bölümündeki belgeler olmadan dilekçe verilmemelidir.
[İL] NÖBETÇİ İŞ MAHKEMESİ HAKİMLİĞİNEİHTİYATİ TEDBİR TALEPLİDİR (Hayati aciliyet vardır)DAVACI:[Ad Soyad], T.C. No: […], SGK Sicil No: […], Adres: […]VEKİLİ:[Av. Ad Soyad, Baro, sicil no, adres]DAVALI:Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı, [İl] Sosyal Güvenlik İl MüdürlüğüKONU:Davacının tedavisinde kullanılması zorunlu Keytruda (pembrolizumab) etken maddeli ilacın bedelinin davalı Kurumca karşılanmasına, öncelikle ve ivedilikle HMK 389 ve devamı maddeleri uyarınca ihtiyati tedbir kararı verilmesine, ödenmiş ilaç bedellerinin yasal faiziyle iadesine karar verilmesi talebidir.AÇIKLAMALAR:1. Davacı, [tarih] tarihinde [Hastane] Tıbbi Onkoloji Kliniğinde [tanı, evre] tanısı almış; [tarih]-[tarih] arasında [kemoterapi protokolü] uygulanmış, hastalık [tarih] tarihli PET-CT ile progresyon göstermiştir (EK-1, EK-2).2. [Hastane] Onkoloji Sağlık Kurulunun [tarih] tarih ve [no] sayılı raporunda, davacının tedavisinde pembrolizumab kullanımının zorunlu olduğu, SUT kapsamında eşdeğer alternatif tedavi bulunmadığı ve ilacın gecikmesinin hastalığın ilerlemesine yol açacağı belirtilmiştir (EK-3). Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu [tarih] tarihli endikasyon dışı ilaç kullanım onayı vermiştir (EK-4).3. Davacı vekili tarafından [tarih] tarihinde davalı Kuruma yapılan başvuru, [tarih] tarih ve [sayı] sayılı yazı ile ilacın SUT kapsamında hastanın tanısı için ödeme listesinde bulunmadığı gerekçesiyle reddedilmiştir / 60 gün içinde cevap verilmeyerek zımnen reddedilmiştir (EK-5). 7036 sayılı Kanunun 4. maddesindeki dava şartı yerine getirilmiştir.4. İlacın bir kür bedeli [tutar] TL olup üç haftada bir uygulanmaktadır; davacının bu bedeli karşılama gücü bulunmamaktadır (EK-6). Anayasa Mahkemesi, 2020/23206 ve 2020/22945 sayılı bireysel başvuru kararlarında ilaç bedelinin önce hastaya ödetilmesinin yaşam hakkı bakımından kabul edilemeyeceğini; Yargıtay Hukuk Genel Kurulu 23.11.2023 tarihli kararında hayati ve zorunlu olup iyileşmeye katkı sağlayan ilacın SUT dışında olsa dahi Kurumca karşılanması gerektiğini belirtmiştir. 5510 sayılı Kanunun 63. maddesi, Anayasanın 17. ve 56. maddeleri ışığında yorumlanmalıdır.5. Davanın sonucunun beklenmesi halinde davacının hayatı bakımından telafisi imkansız zarar doğacağından, HMK 389 uyarınca yaklaşık ispat koşulu sağlanmış olup teminat aranmaksızın ihtiyati tedbir kararı verilmesi zorunludur.HUKUKİ NEDENLER:Anayasa m.17, m.56; 5510 sayılı Kanun m.63, m.101; HMK m.389-399; 7036 sayılı Kanun m.4; SUT ve ilgili mevzuat.DELİLLER:Hasta dosyası, onkoloji sağlık kurulu raporu, TİTCK onayı, SGK ret yazısı, ilaç faturaları, bilirkişi incelemesi, tanık ve her türlü yasal delil.SONUÇ VE İSTEM:Yukarıda açıklanan nedenlerle; öncelikle ve ivedilikle, davalı Kurumun savunması beklenmeksizin ve teminat aranmaksızın, davacının tedavisinde kullanılacak Keytruda (pembrolizumab) etken maddeli ilacın bedelinin tedavi süresince davalı Kurumca karşılanmasına ilişkin İHTİYATİ TEDBİR KARARI VERİLMESİNE; davanın KABULÜ ile ilaç bedelinin davalı Kurumca karşılanması gerektiğinin TESPİTİNE, davacı tarafından ödenmiş [tutar] TL ilaç bedelinin ödeme tarihlerinden itibaren yasal faiziyle davalıdan TAHSİLİNE, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini saygıyla arz ve talep ederiz. [Tarih]Davacı Vekili
Av. [Ad Soyad]
İmzaEKLER:1- Tanı ve tedavi epikrizi, 2- PET-CT ve patoloji raporları, 3- Onkoloji sağlık kurulu raporu, 4- TİTCK endikasyon dışı onayı, 5- SGK başvurusu ve ret yazısı, 6- İlaç fiyat belgesi ve faturalar, 7- Vekaletname
Opdivo (Nivolumab) SGK Dava Dilekçesi Örneği
[İL] NÖBETÇİ İŞ MAHKEMESİ HAKİMLİĞİNEİHTİYATİ TEDBİR TALEPLİDİRDAVACI:[Ad Soyad], T.C. No: […], [4/a – 4/b] sigortalısı / emeklisiVEKİLİ:[Av. Ad Soyad]DAVALI:Sosyal Güvenlik Kurumu BaşkanlığıKONU:Davacının [tanı] tedavisinde kullanılan Opdivo (nivolumab) etken maddeli ilacın bedelinin davalı Kurumca karşılanması gerektiğinin tespiti, tedavi süresince ihtiyati tedbir kararı verilmesi ve ödenmiş [tutar] TL ilaç bedelinin yasal faiziyle iadesi talebidir.AÇIKLAMALAR:1. Davacıya [tarih] tarihinde [tanı, evre] tanısı konulmuş; [uygulanan tedaviler] sonrasında [tarih] tarihli görüntülemede progresyon saptanmıştır. [Hastane] Onkoloji Sağlık Kurulu [tarih] tarihli raporuyla nivolumab tedavisinin zorunlu olduğunu, SUT kapsamında aynı etkiyi sağlayacak alternatif bulunmadığını belirtmiştir (EK-1, EK-2).2. TİTCK [tarih] tarihli onayıyla endikasyon dışı kullanım uygun görülmüştür (EK-3). Davacı, ilacın ilk [sayı] kürünü [tutar] TL ödeyerek kendisi temin etmiştir (EK-4); tedaviye devam edebilecek mali gücü kalmamıştır.3. Davalı Kuruma [tarih] tarihinde yapılan başvuru [tarih] tarihli yazı ile / zımnen reddedilmiştir (EK-5).4. Yargıtay 10. Hukuk Dairesi 31.03.2022 tarihli 2021/11547 E., 2022/4751 K. sayılı kararında, hayati ilacın SUT listesinde yer almaması gerekçesiyle karşılanmamasının Anayasanın 17. ve 56. maddeleri ile AİHS m.2 kapsamındaki pozitif yükümlülükle bağdaşmadığını kabul etmiştir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 23.11.2023 tarihli kararındaki hayati önem, zorunluluk, iyileşmeye katkı ve alternatif yokluğu ölçütleri, EK-2 rapor ile karşılanmaktadır.5. Her kürün gecikmesi hastalığın ilerlemesine yol açacağından ihtiyati tedbir şartları mevcuttur.HUKUKİ NEDENLER:Anayasa m.17, m.56; AİHS m.2; 5510 sayılı Kanun m.63, m.101; HMK m.389-399; 7036 sayılı Kanun m.4.DELİLLER:Onkoloji raporları, TİTCK onayı, SGK ret yazısı, ilaç faturaları, bilirkişi incelemesi.SONUÇ VE İSTEM:Davalı Kurumun savunması beklenmeksizin Opdivo (nivolumab) ilacının bedelinin tedavi süresince davalıca karşılanmasına ilişkin İHTİYATİ TEDBİR KARARI VERİLMESİNE; davanın KABULÜNE, ilaç bedelinin davalı Kurumca karşılanması gerektiğinin TESPİTİNE, ödenmiş [tutar] TL’nin ödeme tarihlerinden itibaren yasal faiziyle TAHSİLİNE, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ederiz. [Tarih]Davacı Vekili
Av. [Ad Soyad]EKLER:1- Epikriz ve görüntüleme raporları, 2- Onkoloji sağlık kurulu raporu, 3- TİTCK onayı, 4- İlaç faturaları, 5- SGK başvurusu ve ret yazısı, 6- Vekaletname
[İL] NÖBETÇİ İDARE MAHKEMESİ BAŞKANLIĞINAYÜRÜTMENİN DURDURULMASI TALEPLİDİR (İYUK m.27 – savunma beklenmeksizin karar verilmesi istemlidir)DAVACI:[Ad Soyad], T.C. No: […], [Emekli Sandığı iştirakçisi / 4/c sigortalısı memur veya emeklisi]VEKİLİ:[Av. Ad Soyad]DAVALI:Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı, AnkaraDAVA KONUSU İŞLEM:Davacının tedavisinde kullanılması zorunlu [Tecentriq (atezolizumab) / Altuzan (bevacizumab) / Enhertu (trastuzumab deruxtecan)] ilacının bedelinin karşılanması talebinin reddine ilişkin [tarih] tarih ve [sayı] sayılı işlem / zımni ret işlemi.TEBLİĞ TARİHİ:[Tarih] (dava, İYUK m.7 uyarınca 60 günlük süre içindedir)AÇIKLAMALAR:1. Davacı [tarih] tarihinde [tanı, evre] tanısı almış; [tedaviler] sonrası progresyon nedeniyle [Hastane] Onkoloji Sağlık Kurulunun [tarih] tarihli raporuyla [ilaç] kullanımı zorunlu görülmüştür (EK-1, EK-2). TİTCK [tarih] tarihli endikasyon dışı / yurt dışı ilaç onayı vermiştir (EK-3).2. İYUK m.10 uyarınca davalı idareye [tarih] tarihinde yapılan başvuru, SUT’ta hastanın tanısı için ödeme kapsamında bulunmadığı gerekçesiyle reddedilmiştir (EK-4).3. Dava konusu işlem açıkça hukuka aykırıdır: 5510 sayılı Kanunun 63. maddesindeki finansman kapsamı, Anayasanın 17. ve 56. maddeleri ile sınırlı olup SUT bir idari düzenleme olarak Anayasa ve kanun hükümlerinin üzerinde uygulanamaz. Anayasa Mahkemesi 2020/23206 ve 2020/22945 sayılı bireysel başvuru kararlarında hayati ilaca erişimin devletin pozitif yükümlülüğü kapsamında olduğunu belirtmiştir.4. İşlemin uygulanması halinde telafisi imkansız zarar doğacaktır: ilacın bir kür bedeli [tutar] TL olup davacının ödeme gücü bulunmamakta, tedavinin gecikmesi hastalığın ilerlemesi ve yaşam kaybı riski taşımaktadır (EK-5). İYUK m.27/2’deki her iki şart birlikte gerçekleşmiştir; davalı idarenin savunması alınmadan karar verilmesi talep olunur.HUKUKİ NEDENLER:Anayasa m.17, m.56, m.125; 5510 sayılı Kanun m.63; İYUK m.7, m.10, m.27, m.28; SUT ve ilgili mevzuat.DELİLLER:İdari başvuru ve ret yazısı, onkoloji sağlık kurulu raporu, TİTCK onayı, tıbbi kayıtlar, ilaç fiyat belgesi, bilirkişi incelemesi.SONUÇ VE İSTEM:Davalı idarenin savunması beklenmeksizin dava konusu işlemin YÜRÜTMESİNİN DURDURULMASINA ve bu kapsamda ilacın bedelinin tedavi süresince davalı idarece karşılanmasına; yargılama sonunda dava konusu işlemin İPTALİNE, davacı tarafından ödenmiş [tutar] TL ilaç bedelinin yasal faiziyle davacıya ÖDENMESİNE, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini saygıyla arz ve talep ederiz. [Tarih]Davacı Vekili
Av. [Ad Soyad]EKLER:1- Epikriz ve görüntüleme raporları, 2- Onkoloji sağlık kurulu raporu, 3- TİTCK onayı, 4- İdari başvuru ve ret yazısı, 5- İlaç fiyat belgesi ve gelir durumu belgeleri, 6- Vekaletname
Şablonları kullanırken: Üç dilekçede de belirleyici belge onkoloji sağlık kurulu raporudur; raporda “zorunlu”, “hayati”, “alternatif yok” ifadelerinin açıkça geçmesini hekiminizden isteyin. İş mahkemesi dilekçeleri UYAP Vatandaş veya adliye ön bürosundan; idare mahkemesi dilekçeleri aynı yolla ya da İYUK m.4 uyarınca bulunduğunuz yerdeki idare mahkemesi veya asliye hukuk mahkemesi aracılığıyla verilebilir.
Kanser İlacı Davası Ne Kadar Sürer ve Avukat Desteği Neden Şarttır?
Doğrudan CevapTedbir veya yürütmenin durdurulması kararı dosyanın tam olması halinde 1-3 hafta (iş mahkemesi) ya da 1-2 ay (idare mahkemesi) içinde verilir; esas hakkındaki karar bilirkişi raporuna bağlı olarak 6-14 ay, istinaf aşaması 6-12 ay sürer. Hasta bu süre boyunca ilacı tedbir kararıyla kullanır. Dosyanın kaderini belirleyen, ilk dilekçenin aciliyeti ve tıbbi zorunluluğu belgeleriyle ortaya koyup koymadığıdır.
1-3 haftaİhtiyati Tedbirİş mahkemesi, dosya üzerinden
1-2 ayYürütmenin Durdurulmasıİdare mahkemesi, savunma sonrası
6-14 ayEsas Hakkında KararBilirkişi raporu dahil
Avukat desteği neden kritik?
Görevli mahkemenin doğru belirlenmesi: yanlış mahkeme aylarca gecikme ve tedbirin düşmesi demektir.
Sağlık kurulu raporunun Yargıtay HGK ölçütlerine göre yazdırılması: hayati önem, zorunluluk, iyileşmeye katkı, alternatif yokluğu.
TİTCK ve SGK başvurularının aynı gün yapılması ve 60 günlük sürenin beklenmeden tedbir talebiyle aşılması.
Tedbir kararının SGK ve eczane provizyon sistemine fiilen uygulatılması; uygulanmazsa HMK 398 ve İYUK 28 yaptırımlarının işletilmesi.
Ödenmiş ilaç bedellerinin faiziyle geri alınması ve vekalet ücretinin SGK’dan tahsili.
“Kanser ilacı davasında mahkemeyi ikna eden şey hukuki metin değil, tıbbi dosyadır. Sağlık kurulu raporu dört ölçütü karşılıyorsa tedbir kararı günler içinde çıkar; karşılamıyorsa en iyi dilekçe bile bilirkişiyi beklemek zorunda kalır. Bu nedenle ilk işimiz dilekçe yazmak değil, raporu doğru yazdırmaktır.” Av. Çağrı Ayboğa, Ankara Barosu Sicil No: 34507
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
SGK karşılamadığı kanser ilacı nasıl alınır?
Doktorun endikasyon dışı veya yurt dışı ilaç raporu ve TİTCK onayı ile SGK’ya yazılı başvuru yapılır; SGK ret verir veya 60 gün sessiz kalırsa görevli mahkemede ihtiyati tedbir veya yürütmenin durdurulması talepli dava açılır. Tedbir kararı genellikle 1-3 hafta içinde verilir ve SGK ilacı dava sonuna kadar karşılamak zorunda kalır.
Keytruda SGK tarafından karşılanıyor mu?
Pembrolizumab (Keytruda) SUT’ta belirli endikasyonlarda (ileri evre melanom, belirli PD-L1 düzeyindeki küçük hücreli dışı akciğer kanseri gibi) geri ödeme kapsamındadır; bu endikasyonlar dışındaki kullanımlar endikasyon dışı sayılır ve SGK ödemez. Ret halinde tedbir talepli dava ile ilacın karşılanması sağlanabilir.
Opdivo SGK ödüyor mu?
Nivolumab (Opdivo) SUT’ta sınırlı endikasyonlarda ödenir; mide, karaciğer, mesane gibi listede yer almayan endikasyonlarda SGK ret vermektedir. Yargı kararlarıyla bu ilacın da karşılandığı çok sayıda dosya bulunmaktadır.
Kanser ilacı davası hangi mahkemede açılır?
SSK (4/a) ve Bağ-Kur (4/b) sigortalıları ile bunların emeklileri için iş mahkemesi; 2008 Ekim öncesinden Emekli Sandığına tabi memurlar ve emeklileri için idare mahkemesi görevlidir. 2008 sonrası ilk kez memur olanlar (4/c) için de idari yargının görevli olduğu Uyuşmazlık Mahkemesi kararlarıyla kabul edilmektedir.
İhtiyati tedbir ne kadar sürede verilir?
İş mahkemesinde HMK 389 kapsamında tedbir kararı, dilekçenin tam ve belgeli olması halinde genellikle 1-3 hafta içinde, acil hallerde birkaç gün içinde verilir. İdare mahkemesinde yürütmenin durdurulması kararı ise idarenin savunması alındıktan sonra, çoğunlukla 1-2 ay içinde çıkar.
Tedbir kararı verilirse SGK ilacı hemen ödemek zorunda mı?
Evet. Tedbir kararı SGK’ya tebliğ edilir ve eczane provizyon sistemi mahkeme kararı gerekçesiyle ilacı karşılar. SGK kararı uygulamazsa HMK 398 uyarınca disiplin hapsi yaptırımı ve ayrıca tazminat sorumluluğu gündeme gelir.
Dava sırasında ilacı kendim ödersem geri alabilir miyim?
Evet. Ödenen ilaç bedelleri, davanın kabulü halinde yasal faiziyle SGK’dan tahsil edilir. Faturaların hasta adına ve ilacın kullanıldığını gösteren hastane kayıtlarıyla saklanması gerekir; Anayasa Mahkemesi önce ödeyip sonra isteme zorunluluğunun tek başına yaşam hakkını ihlal edebileceğini kabul etmiştir.
TİTCK endikasyon dışı onayı şart mı?
Dava için zorunlu şart olmasa da pratikte belirleyicidir: TİTCK onayı ilacın tıbben gerekli olduğunu gösterir ve SGK’nın “ruhsat dışı” savunmasını zayıflatır. Onay reddedilmişse bile mahkeme bilirkişi raporuyla gerekliliği tespit edebilir, ancak süreç uzar.
SGK’ya başvurmadan doğrudan dava açılabilir mi?
İş mahkemesinde 7036 sayılı Kanun m.4 uyarınca SGK’ya yazılı başvuru dava şartıdır; başvuruya 60 gün içinde cevap verilmezse talep reddedilmiş sayılır. İdare mahkemesinde de İYUK 10 uyarınca başvuru ve ret (açık veya zımni) gerekir. Hayati aciliyette başvuru ile birlikte aynı gün tedbir talep edilebilir.
Kanser ilacı davası kaç ay sürer?
Tedbir kararı 1-3 hafta, esas hakkındaki karar bilirkişi incelemesine bağlı olarak iş mahkemesinde 8-14 ay, idare mahkemesinde 6-12 ay sürer. İstinaf aşaması 6-12 ay ekler; tedbir kararı bu süre boyunca ilacın karşılanmasını sağlar.
Davayı kaybedersem ilaç bedelini SGK’ya geri öder miyim?
Tedbir kararıyla karşılanan ilaç bedelleri, davanın reddi halinde SGK tarafından geri istenebilir; bu nedenle dava açmadan önce tıbbi dayanağın güçlü olması önemlidir. Uygulamada hayati ilaçlarda ret oranı düşüktür.
Hasta dava sırasında vefat ederse ne olur?
İlacın karşılanmasına ilişkin talep konusuz kalır; ancak ödenmiş ilaç bedellerinin iadesi talebi mirasçılar tarafından sürdürülebilir. Mirasçılık belgesiyle davaya katılım gerekir.
Özel hastanede uygulanan immünoterapi de dava konusu olur mu?
Evet. SGK ile anlaşmalı özel hastanede, sağlık kurulu raporuyla uygulanan tedavinin ilaç bedeli de SGK’dan istenebilir; anlaşmasız hastanede ise yalnızca ilaç bedeli yönünden talep ileri sürülebilir.
Avukat ücreti ne kadar?
Ücret, TBB Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi esas alınarak dosyanın mahkemesi ve kapsamına göre belirlenir; dava kazanıldığında vekalet ücreti SGK’dan tahsil edilir. Adli yardım şartlarını taşıyan hastalar baro adli yardım bürosuna başvurabilir.
Yasal Faiz Hesaplama Aracı
Kendi ödediğiniz ilaç bedellerinin dava sonunda faiziyle ne kadar olacağını hesaplayın.
[1] Sosyal Güvenlik Kurumu Sağlık Uygulama Tebliği (SUT), madde 4 (ilaç temini ve geri ödeme esasları), EK-4/A Bedeli Ödenecek İlaçlar Listesi ve EK-4/F endikasyon dışı kullanım hükümleri; güncel metin için sgk.gov.tr.
[3] 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu madde 4 (SGK’ya başvuru zorunluluğu) ve 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu madde 7, 10, 27, 28: mevzuat.gov.tr.
[4] Anayasa Mahkemesi, 22.12.2011 tarihli, 2010/65 E., 2011/169 K. sayılı kararı (5510 sayılı Kanun m.101 ve görev ayrımı); Uyuşmazlık Mahkemesi 4/c sigortalılarına ilişkin kararları.
[5] 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu madde 389-399 (ihtiyati tedbir) ve madde 398 (tedbire muhalefet).
[6] Türkiye Cumhuriyeti Anayasası madde 17 (yaşama, maddi ve manevi varlığını koruma hakkı), madde 56 (sağlık hakkı); Anayasa Mahkemesi 2020/23206 ve 2020/22945 sayılı bireysel başvuru kararları; Yargıtay Hukuk Genel Kurulu 23.11.2023 tarihli kararı; Yargıtay 10. HD 31.03.2022, 2021/11547 E., 2022/4751 K.
[7] Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu, Endikasyon Dışı İlaç Kullanımı Kılavuzu ve Yurt Dışından İlaç Temini uygulamaları: titck.gov.tr.
Av. Çağrı Ayboğa Kimdir?
Av. Çağrı Ayboğa, Ankara Barosuna kayıtlı (Sicil No: 34507) olarak Ankara merkezli çalışan; sağlık hukuku, idare hukuku ve sosyal güvenlik hukuku alanlarında yoğunlaşmış bir avukattır. SGK’nın karşılamadığı kanser ilaçları için ihtiyati tedbir ve yürütmenin durdurulması talepli davalar, ilaç bedeli iadesi ve malpraktis dosyalarında iş ve idare mahkemeleri önünde aktif dosya yürütmektedir.
Bu rehber 5510 sayılı Kanun, SUT, HMK, İYUK ile Anayasa Mahkemesi ve Yargıtay kararları esas alınarak hazırlanmış ve hukuki doğruluğu denetlenmiştir. Sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır; dilekçe şablonları dosyanıza göre uyarlanmalıdır.
Kanser İlacı Davasında Hukuki Destek
SGK’nın karşılamadığı akıllı ilaç ve immünoterapi tedavileri için ihtiyati tedbir, yürütmenin durdurulması ve ilaç bedeli iadesi davalarında Ankara merkezli büromuzla iletişime geçebilirsiniz; Türkiye genelinde UYAP üzerinden dosya yürütüyoruz.
