Denetimli Serbestlik: Şartları, Süresi, Hesaplama, Yükümlülükler ve İhlalin Sonuçları
Denetimli Serbestlik - Son Güncelleme: 5 Ekim 2026
Denetimli serbestlik nedir, kimler yararlanır? Denetimli serbestlik, hapis cezasının son bölümünün ceza infaz kurumu dışında, toplum içinde ve denetim altında infaz edilmesidir. 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun m.105/A’ya göre kural olarak koşullu salıverilmesine 1 yıl veya daha az süre kalan, açık ceza infaz kurumunda bulunan veya buna hak kazanmış iyi halli hükümlüler yararlanır. Kararı infaz hâkimi verir. Suç tarihine göre bu süre geçici düzenlemelerle uzatılmıştır. Ayboğa Avukatlık Bürosu’nun değerlendirmesine göre denetimli serbestlikte en sık hak kaybı, tahliyeden sonra yükümlülüklerin ihlali nedeniyle kapalı kuruma geri gönderilmekten doğar.
Hukuki DenetimAv. Çağrı Ayboğa - Ankara Barosu Sicil No: 34507 - Denetlenme Tarihi: 5 Ekim 2026
5275 Sayılı Kanun Madde 105/A - Denetimli Serbestlik Tedbiri Uygulanarak Cezanın İnfazı (Hükmün Özeti)Hükümlülerin dış dünyaya uyumlarını sağlamak, aileleriyle bağlarını sürdürmelerini ve güçlendirmelerini temin etmek amacıyla; açık ceza infaz kurumunda bulunan veya açık ceza infaz kurumuna ayrılmaya hak kazanmış olan, koşullu salıverilmesine bir yıl veya daha az süre kalan iyi hâlli hükümlülerin talebi hâlinde, cezalarının koşullu salıverilme tarihine kadar olan kısmının denetimli serbestlik tedbiri uygulanmak suretiyle infazına, infaz hâkimi tarafından karar verilebilir.
Madde hakkında kısa not: Denetimli serbestlik bir af veya ceza indirimi değildir. Ceza devam eder; yalnızca infazın yeri ve biçimi değişir. Hükümlü bu sürede yükümlülüklere uymak zorundadır.
Dört yıl hapis cezası alan bir hükümlünün ailesi aynı soruyu soruyor: “Ne zaman çıkar?” Cevap üç ayrı hesaba bağlıdır: koşullu salıverilme oranı, açık cezaevine ayrılma süresi ve denetimli serbestlik süresi. Bu üçü birbirine karıştırıldığında yanlış beklentiler doğar. Bu rehber denetimli serbestliğin şartlarını, sürelerini, yükümlülüklerini ve ihlalin sonuçlarını anlatır; dosyanız için [[|Ankara ceza avukatı]] sayfamıza da bakabilirsiniz.
Doğrudan CevapDenetimli serbestlik, hükümlünün cezasının koşullu salıverilme tarihine kadar olan son bölümünü ceza infaz kurumu dışında, denetimli serbestlik müdürlüğünün gözetiminde ve belirli yükümlülüklere uyarak geçirmesidir. Dayanağı 5275 sayılı Kanun m.105/A’dır. Amaç, hükümlünün tahliye öncesinde topluma uyumunu sağlamak ve ailesiyle bağlarını güçlendirmektir.
Kavram uygulamada üç farklı anlamda kullanılır: infazın son aşaması olarak denetimli serbestlik, adli kontrol veya erteleme kararına bağlı denetim yükümlülükleri ve uyuşturucu kullanma suçunda uygulanan tedavi ve denetimli serbestlik tedbiri. Bu yazı ağırlıklı olarak ilkini ele alır.
Doğrudan CevapDenetimli serbestlikten yararlanmak için dört şart aranır: hükümlü açık ceza infaz kurumunda bulunmalı veya açık kuruma ayrılma hakkını kazanmış olmalı, koşullu salıverilmesine kanunda öngörülen süre veya daha azı kalmış olmalı, iyi halli olmalı ve bu yönde talepte bulunmalıdır. Karar, idare ve gözlem kurulunun değerlendirmesi üzerine infaz hâkimi tarafından verilir.
Açık kurum şartıKapalı kurumda bulunan hükümlü, açık kuruma ayrılma koşullarını taşıyorsa fiilen ayrılmasa da yararlanabilir; bkz. açık cezaevine ayrılma.
İyi halKurumdaki tutum ve davranışlar, disiplin durumu ve programlara katılım birlikte değerlendirilir.
TalepDenetimli serbestlik kendiliğinden uygulanmaz; hükümlünün yazılı talebi gerekir.
Adli para cezasından çevrilen hapisAdli para cezasının ödenmemesi nedeniyle çevrilen hapis cezalarında denetimli serbestlik hükümleri uygulanmaz.
Denetimli Serbestlik Süresi Ne Kadardır?
Doğrudan CevapKanundaki genel kural, koşullu salıverilmeye 1 yıl veya daha az süre kalmasıdır. Ancak suç tarihine bağlı geçici düzenlemelerle bu süre uzatılmıştır: 30 Mart 2020 tarihinden önce işlenen suçlarda, kanunda sayılan istisnalar dışında süre 3 yıl olarak uygulanmaktadır. Sonraki infaz düzenlemeleriyle belirli tarihten önce işlenen suçlar için ek imkanlar getirilmiştir.
Denetimli Serbestlik Sürelerine İlişkin Genel Çerçeve (5275 sayılı Kanun, 2026)
Durum
Denetimli Serbestlik Süresi
Açıklama
Genel kural
Koşullu salıverilmeye 1 yıl veya daha az
30 Mart 2020 ve sonrasında işlenen suçlar
30 Mart 2020’den önce işlenen suçlar
Koşullu salıverilmeye 3 yıl veya daha az
Kanunda sayılan suçlar bu uzatmanın dışındadır
0-6 yaş grubunda çocuğu bulunan kadın hükümlüler
Koşullu salıverilmeye 2 yıl veya daha az
Kanunda öngörülen koşullarla
Ağır hastalık, engellilik veya ileri yaş nedeniyle hayatını yalnız sürdüremeyenler
Koşullu salıverilmeye 3 yıl veya daha az
Sağlık kurulu raporu ile
Sonraki geçici infaz düzenlemeleri
Suç tarihine göre değişir
Her düzenleme kendi kesim tarihine ve istisnalarına tabidir
Süre, cezanın tamamı üzerinden değil, koşullu salıverilme tarihinden geriye doğru hesaplanır. Bu nedenle önce suçun tabi olduğu koşullu salıverilme oranı belirlenir; bkz. koşullu salıverme nedir. Kendi dosyanız için infaz hesaplama programını kullanabilirsiniz.
Av. Çağrı Ayboğa’ya göre denetimli serbestlik hesabında belirleyici olan suç tarihidir; aynı suçtan aynı cezayı alan iki hükümlü, suç tarihleri farklı geçici düzenlemelerin kapsamına girdiğinde aylarca farklı tarihlerde tahliye edilebilir, bu nedenle hesap kesinleşme tarihine değil suç tarihine göre yapılmalıdır.
Denetimli Serbestlik Tarihi Nasıl Hesaplanır?
Doğrudan CevapDenetimli serbestlik tarihi üç adımda hesaplanır: önce suçun tabi olduğu infaz oranına göre koşullu salıverilme tarihi bulunur, sonra bu tarihten suç tarihine göre uygulanacak denetimli serbestlik süresi geriye doğru düşülür ve son olarak hükümlünün bu tarihte açık kuruma ayrılma koşulunu taşıyıp taşımadığı kontrol edilir.
1
Koşullu salıverilme oranıGenel oran cezanın yarısıdır; kanunda sayılan suçlarda üçte iki veya dörtte üç oranı uygulanır.
2
MahsupGözaltı ve tutuklulukta geçen süreler cezadan düşülür.
3
Denetim süresinin düşülmesiKoşullu salıverilme tarihinden 1 yıl veya geçici düzenlemedeki süre geriye sayılır.
4
Açığa ayrılma kontrolüHükümlünün o tarihte açık kuruma ayrılma hakkını kazanmış olması gerekir.
ÖrnekGenel infaz oranına tabi 4 yıllık cezada koşullu salıverilme süresi 2 yıldır; denetimli serbestlik süresi 1 yıl ise hükümlü, diğer koşulları taşıyorsa 1 yıl kurumda kaldıktan sonra denetimli serbestliğe ayrılabilir.
Doğrudan CevapDenetimli serbestlikten yararlanan hükümlü, tahliye edildikten sonra kanunda belirlenen süre içinde denetimli serbestlik müdürlüğüne başvurmak ve kendisi için belirlenen yükümlülüklere uymak zorundadır. Yükümlülükler; kamuya yararlı bir işte ücretsiz çalışma, bir konut veya bölgede denetim altında bulunma, belirlenen yerlere gitmeme ve belirlenen programlara katılmadır.
Müdürlüğe başvuruTahliye belgesinde yazılı süre içinde, ikametgahın bulunduğu yerdeki müdürlüğe şahsen başvurulur.
İmza ve bildirimBelirlenen gün ve saatlerde müdürlüğe veya kolluğa gidilir; adres ve iş değişikliği bildirilir.
Elektronik izlemeGerekli görülen hallerde elektronik kelepçe ile izleme uygulanabilir.
ProgramlarEğitim, meslek edindirme ve rehberlik çalışmalarına katılım zorunludur.
ÇalışmaHükümlü denetim süresince bir işte çalışabilir; yükümlülük saatleri buna göre düzenlenir.
Denetimli Serbestlik İhlal Edilirse Ne Olur?
Doğrudan CevapHükümlü tahliyeden sonra süresinde müdürlüğe başvurmaz, yükümlülüklere uymamakta ısrar eder veya hakkında kanunda öngörülen nitelikte yeni bir suçtan dava açılırsa, denetimli serbestlik kararı kaldırılır ve koşullu salıverilme tarihine kadar olan cezası kapalı ceza infaz kurumunda infaz edilir. Kararı, müdürlüğün bildirimi üzerine infaz hâkimi verir.
Uyarıİlk ihlalde hükümlü çoğunlukla uyarılır; uyarıya rağmen ihlalin sürmesi kapalı kuruma iade nedenidir.
BaşvurmamaSüresinde müdürlüğe başvurmayan hükümlü hakkında yakalama kararı çıkarılır.
Yeni suçDenetim süresinde kasıtlı bir suçtan kamu davası açılması halinde infaz hâkimi kapalı kuruma gönderme kararı verebilir.
Ayboğa Avukatlık Bürosu ceza ekibinin dosyalarda en sık gördüğü ihlal nedeni, hastalık veya iş gibi geçerli bir mazeretin belgelenmeden imza gününün kaçırılmasıdır; mazeretin aynı gün müdürlüğe bildirilmesi ve rapor veya belgeyle desteklenmesi, ihlal kaydı düşülmesini önler.
Denetimli Serbestlik ile Koşullu Salıverilme Arasındaki Fark Nedir?
Doğrudan CevapKoşullu salıverilme, cezasının kanunda öngörülen oranını kurumda iyi halli geçiren hükümlünün, kalan süreyi dışarıda geçirmek üzere serbest bırakılmasıdır. Denetimli serbestlik ise koşullu salıverilme tarihinden önceki son dönemin dışarıda, daha sıkı yükümlülükler altında geçirilmesidir. Sıralama şöyledir: kapalı kurum, açık kurum, denetimli serbestlik, koşullu salıverilme, hak ederek tahliye.
Denetimli serbestlikKoşullu salıverilme tarihinden önce uygulanır. Hükümlü statüsü sürer; yoğun yükümlülükler ve yakın denetim vardır. İhlalde kalan süre kapalı kurumda geçirilir.
Koşullu salıverilmeİnfaz oranı dolduğunda uygulanır. Denetim süresi ve yükümlülükler daha sınırlıdır. Denetim süresinde kasıtlı suç işlenmesi halinde karar geri alınır.
Erteleme, Adli Kontrol ve Uyuşturucu Suçlarında Denetimli Serbestlik Nedir?
Doğrudan CevapDenetimli serbestlik müdürlükleri yalnızca infazın son aşamasını değil, mahkemelerin verdiği başka kararları da yürütür: ertelenen hapis cezasında denetim süresi yükümlülükleri, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına bağlı yükümlülükler, adli kontrol tedbirleri, kamuya yararlı işte çalışma ve uyuşturucu madde kullanma suçunda tedavi ve denetimli serbestlik tedbiri.
Adli para cezasıÖdenmeyen adli para cezasında kamuya yararlı işte çalışma; bkz. adli para cezası.
Denetimli Serbestlik Başvurusu Nasıl Yapılır?
Doğrudan CevapDenetimli serbestlik başvurusu, hükümlünün bulunduğu ceza infaz kurumu müdürlüğüne vereceği yazılı dilekçeyle yapılır. Kurum idaresi ve gözlem kurulu hükümlünün iyi halini değerlendirir, infaz süresini hesaplar ve dosyayı infaz hâkimliğine gönderir. İnfaz hâkimi koşulların oluştuğunu tespit ederse cezanın denetimli serbestlik tedbiri uygulanarak infazına karar verir.
1
DilekçeKurum müdürlüğüne hitaben yazılır; hükümlü veya avukatı verir.
2
Değerlendirmeİdare ve gözlem kurulu iyi hal kararını verir.
3
Kararİnfaz hâkimi dosya üzerinden karar verir.
4
Tahliye ve başvuruHükümlü tahliye edilir ve süresinde müdürlüğe başvurur.
5
Ret halindeKarara karşı 2 hafta içinde itiraz edilir.
Denetimli Serbestlikte En Sık Yapılan Hatalar Nelerdir?
Doğrudan CevapDenetimli serbestlikte en sık yapılan beş hata şunlardır: süreyi suç tarihine göre değil kesinleşme tarihine göre hesaplamak, tahliyeden sonra müdürlüğe süresinde başvurmamak, imza günlerini mazeret bildirmeden kaçırmak, adres değişikliğini bildirmemek ve kapalı kuruma iade kararına karşı 2 haftalık itiraz süresini kaçırmak.
Ayboğa Avukatlık Bürosu Denetimli Serbestlik Kontrol Listesi
Suç tarihi ve uygulanacak denetimli serbestlik süresi belirlendi.
Suçun tabi olduğu koşullu salıverilme oranı tespit edildi.
Mahsup edilecek gözaltı ve tutukluluk süreleri hesaba katıldı.
Açık kuruma ayrılma koşulunun oluştuğu tarih kontrol edildi.
Disiplin cezası ve iyi hal durumu incelendi.
Talep dilekçesi kurum müdürlüğüne verildi.
Tahliye sonrası müdürlüğe başvuru süresi ve yükümlülükler hükümlüye açıklandı.
Uygulamadan Not - Av. Çağrı Ayboğa
Tahliye günü hükümlüye verilen belgede müdürlüğe başvuru süresi yazar. Bu süre, yolculuk ve aileyle kavuşma telaşı içinde en sık unutulan şeydir. Süresinde başvurmayan hükümlü hakkında yakalama kararı çıkarılır ve kalan cezası kapalı kurumda infaz edilir. İlk iş günü müdürlüğe gidilmesi, bu riski tümüyle ortadan kaldırır.
Denetimli Serbestlikte 2026 Yılında Güncel Durum Nedir?
Doğrudan CevapDenetimli serbestliğe ilişkin kurallar son yıllarda birden fazla infaz düzenlemesiyle değişmiştir ve her düzenleme kendi kesim tarihine bağlıdır. 2026 itibarıyla genel kural 1 yıl, 30 Mart 2020 öncesi suçlarda 3 yıldır; sonraki geçici maddeler belirli tarihten önce işlenen suçlar için ek imkanlar tanımaktadır. Kesin tarih, dosyaya özgü hesapla ve güncel mevzuatla belirlenmelidir.
Güncel düzenlemelerin ayrıntısı için yeni infaz paketi yazımıza bakabilirsiniz.
Ankara’da Denetimli Serbestlik Süreci Nasıl İşler?
Doğrudan CevapAnkara’daki ceza infaz kurumlarında bulunan hükümlülerin talepleri Ankara infaz hâkimliklerince karara bağlanır. Tahliye edilen hükümlü, ikametgahı Ankara’daysa Ankara Denetimli Serbestlik Müdürlüğüne başvurur; ikametgahı başka bir ildeyse o ildeki müdürlük yetkilidir. Yükümlülüklerin ihlali halinde bildirimi müdürlük yapar, kararı infaz hâkimliği verir.
Ankara’da görülen dosyalarda Ayboğa Avukatlık Bürosu’nun gözlemi, infaz hâkimliklerinin kapalı kuruma iade kararlarında müdürlük kayıtlarını esas aldığı ve mazeretini belgeleyerek süresinde itiraz eden hükümlülerin itirazlarının kabul edilebildiği yönündedir.
Denetimli Serbestlik Talep Dilekçesi Örneği
Doğrudan CevapDenetimli serbestlik talep dilekçesi, hükümlünün bulunduğu ceza infaz kurumu müdürlüğüne hitaben yazılır. Dilekçede hükümlünün kimlik bilgileri, mahkumiyet kararının künyesi, infaz dosya numarası, koşulların oluştuğu ve cezanın kalan kısmının denetimli serbestlik tedbiri uygulanarak infazının talep edildiği belirtilir; ikamet edilecek adres bildirilir.
Kesikli alt çizgili alanları kendi bilgilerinizle doldurun. “Dilekçeyi Yazdır” düğmesine bastığınızda yalnızca dilekçe metni yazdırılır veya PDF olarak kaydedilir.
… CEZA İNFAZ KURUMU MÜDÜRLÜĞÜNE
HÜKÜMLÜAdı Soyadı (T.C. Kimlik No: ………..) Koğuş / oda bilgisi
İLAMAT NO… Cumhuriyet Başsavcılığı, 20../….. İlamat
KONU5275 sayılı Kanun m.105/A uyarınca cezanın denetimli serbestlik tedbiri uygulanarak infazı talebidir.
AÇIKLAMALAR
1. … Mahkemesinin .. / .. / 20.. tarihli, 20../….. E., 20../….. K. sayılı kesinleşmiş kararıyla suçun adı suçundan ceza miktarı hapis cezasına mahkum edildim. Suç tarihi .. / .. / ….‘dir.
2. Cezamın infazına .. / .. / 20.. tarihinde başlanmıştır. Varsa: .. gün gözaltı ve tutukluluk süresi mahsup edilmiştir.
3. Koşullu salıverilme tarihime suç tarihine göre uygulanacak süre veya daha az süre kalmıştır. Açık ceza infaz kurumunda bulunmaktayım / açık kuruma ayrılma koşullarını taşımaktayım.
4. Kurumda geçirdiğim sürede disiplin cezası almadım; iyi halli bir hükümlüyüm.
5. Tahliyemden sonra il, ilçe, açık adres adresinde ikamet edeceğim.
HUKUKİ NEDENLER5275 sayılı Kanun m.105/A, 107 ve ilgili mevzuat.
SONUÇ VE İSTEMAçıkladığım nedenlerle; cezamın koşullu salıverilme tarihine kadar olan kısmının denetimli serbestlik tedbiri uygulanarak infazına karar verilmesi için dosyamın infaz hâkimliğine gönderilmesini saygıyla talep ederim.
.. / .. / 20.. Hükümlü Adı Soyadı - İmza
Denetimli Serbestlik Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
Denetimli serbestlik nedir?
Hapis cezasının son bölümünün ceza infaz kurumu dışında, denetim altında ve yükümlülüklere uyularak infaz edilmesidir. Bir af veya indirim değildir; ceza devam eder.
Denetimli serbestlik süresi kaç yıldır?
Genel kural koşullu salıverilmeye 1 yıl veya daha az kalmasıdır. 30 Mart 2020’den önce işlenen suçlarda, istisnalar dışında bu süre 3 yıldır.
Denetimli serbestlikten kimler yararlanabilir?
Açık kurumda bulunan veya açığa ayrılma hakkını kazanmış, koşullu salıverilmesine kanundaki süre kalmış iyi halli hükümlüler yararlanır. Talep edilmesi ve infaz hâkiminin karar vermesi gerekir.
Denetimli serbestlik ihlal edilirse ne olur?
Karar kaldırılır ve kalan ceza kapalı ceza infaz kurumunda infaz edilir. Ayboğa Avukatlık Bürosu, mazeretin aynı gün müdürlüğe bildirilmesini ve belgelenmesini önermektedir.
Tahliyeden sonra müdürlüğe ne zaman başvurulmalı?
Tahliye belgesinde yazılı süre içinde, ikametgahın bulunduğu yerdeki denetimli serbestlik müdürlüğüne şahsen başvurulmalıdır. Süresinde başvurmayan hükümlü kapalı kuruma geri gönderilir.
Denetimli serbestlik ile koşullu salıverilme aynı mı?
Hayır. Denetimli serbestlik koşullu salıverilme tarihinden önceki dönemi kapsar ve daha sıkı yükümlülükler içerir.
Denetimli serbestlikte çalışılabilir mi?
Evet, hükümlü denetim süresinde bir işte çalışabilir. Yükümlülük saatleri çalışma durumuna göre düzenlenir.
Kapalı kuruma iade kararına itiraz edilebilir mi?
Evet, infaz hâkimliği kararına karşı tebliğden itibaren 2 hafta içinde itiraz edilebilir. Av. Çağrı Ayboğa’ya göre itirazda ihlalin mazerete dayandığı belgelerle gösterilmelidir.
Denetimli serbestlik tarihi nasıl hesaplanır?
Önce koşullu salıverilme tarihi bulunur, sonra suç tarihine göre uygulanacak denetim süresi bu tarihten geriye doğru düşülür. Mahsup edilecek tutukluluk süreleri de hesaba katılır.
Adli para cezasından çevrilen hapiste denetimli serbestlik var mı?
Hayır, ödenmeyen adli para cezasından çevrilen hapis cezalarında denetimli serbestlik hükümleri uygulanmaz. Bu cezalarda koşullu salıverilme de yoktur; süre gün gün infaz edilir.
[1] Mevzuat Bilgi Sistemi (T.C. Cumhurbaşkanlığı) - 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun, madde 105/A, 107 ve geçici maddeler - mevzuat.gov.tr/mevzuatmetin/1.5.5275.pdf
[3] Mevzuat Bilgi Sistemi (T.C. Cumhurbaşkanlığı) - 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu, madde 109 (adli kontrol) ve 231 - mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/1.5.5271.pdf
Av. Çağrı Ayboğa Kimdir?
Av. Çağrı Ayboğa - Ayboğa Avukatlık Bürosu - Ankara Barosu Sicil No: 34507 - Çankaya / Ankara
Av. Çağrı Ayboğa, Ankara Barosu’na kayıtlı bir avukattır ve infaz hukuku, ceza hukuku ve ceza muhakemesi hukuku alanlarında çalışmaktadır. İnfaz hesaplamaları, denetimli serbestlik talepleri, ihlal kararlarına itiraz ve infaz hâkimliği başvurularında ceza infaz kurumları, infaz hâkimlikleri ve ağır ceza mahkemeleri önünde vekillik yürütmektedir.
Bu rehber 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu esas alınarak hazırlanmış, hukuki doğruluğu 5 Ekim 2026 tarihinde Av. Çağrı Ayboğa tarafından denetlenmiştir. Bilgilendirme amaçlıdır; her dosya kendi belgeleriyle değerlendirilmelidir.
