İçeriğe geç

Koşullu Salıverme (Şartlı Tahliye) Nedir? 2026 Oranları

Koşullu salıverme (şartlı tahliye) şartları ve infaz oranları 2026

Ceza Hukuku – İnfaz Hukuku – Son Güncelleme: 20 Ekim 2026

Koşullu salıverme, hapis cezasının kanunda öngörülen bölümünü iyi hâlli olarak infaz kurumunda geçiren hükümlünün kalan cezasını denetim altında geçirmek üzere tahliye edilmesidir. 5275 sayılı Kanun m. 107 uyarınca süreli hapis cezalarında genel oran cezanın yarısı, kanunda sayılan istisna suçlarda üçte iki, nitelikli cinsel suçlar ile uyuşturucu ve terör suçlarında dörtte üçtür. Müebbette 24 yıl, ağırlaştırılmış müebbette 30 yıl aranır; karar infaz hâkimliği tarafından verilir. Rehberi Ayboğa Avukatlık Bürosu güncel mevzuata göre hazırlamıştır.

 

Hukuki DenetimAv. Çağrı Ayboğa – Ankara Barosu Sicil No: 34507 – Denetlenme Tarihi: 20 Ekim 2026

5275 sayılı Kanun Madde 107 – Koşullu salıverilme(1) Koşullu salıverilmeden yararlanabilmek için mahkûmun kurumdaki infaz süresini iyi hâlli olarak geçirmesi gerekir. (2) Ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına mahkûm edilmiş olanlar otuz yılını, müebbet hapis cezasına mahkûm edilmiş olanlar yirmidört yılını, diğer süreli hapis cezalarına mahkûm edilmiş olanlar ise cezalarının yarısını infaz kurumunda çektikleri takdirde, koşullu salıverilmeden yararlanabilirler.

Madde hakkında kısa not: Madde on altı fıkradan oluşur; yukarıda birinci fıkra ile ikinci fıkranın genel kuralı aynen aktarılmıştır. Süreli hapis cezalarında yer alan yarı oranı, 2020 yılında yürürlüğe giren 7242 sayılı Kanunla üçte ikiden indirilmiştir. İkinci fıkranın devamı ile sonraki fıkralar, kasten öldürme, işkence, cinsel suçlar, uyuşturucu ticareti, devlet sırlarına karşı suçlar ve örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenen suçlar için üçte iki ya da dörtte üç oranını ayrı ayrı gösterir. Koşullu salıverme kararını, kurum idare ve gözlem kurulunun gerekçeli raporu üzerine infaz hâkimliği verir.

Bir hükümlünün ailesi, cezanın yarısının dolduğunu hesaplayıp tahliye gününü bekler. Gün gelir, kapı açılmaz. Kurumdan gelen yanıt kısadır: idare ve gözlem kurulu raporu olumsuz düzenlenmiştir. Dosya incelendiğinde iki ayrı sorun çıkar; yıllar önce verilmiş ve hiç kaldırılmamış bir disiplin cezası ile başka bir dosyada geçen dört aylık tutukluluğun müddetnameye hiç işlenmemiş olması. Her iki sorun da süresi içinde başvuru yapılabilecek, ancak tahliye tarihine iki hafta kalmışken düzeltilmesi güç konulardır.

Koşullu salıverme dosyalarının neredeyse tamamı bu iki başlıkta sıkışır: kanunun aradığı nesnel süre ile kurumun takdirine bağlı iyi hâl değerlendirmesi. Bu rehber, 5275 sayılı Kanun m. 107 uyarınca aranan oranları ve süreleri, iyi hâl değerlendirmesinin nasıl yapıldığını, müddetnamenin satır satır nasıl okunduğunu, geri alma hâllerini ve itiraz yollarını sırayla anlatır.

Koşullu Salıverme (Şartlı Tahliye) Nedir?

Doğrudan CevapKoşullu salıverme, hapis cezasının kanunda öngörülen bölümünü iyi hâlli olarak infaz kurumunda geçiren hükümlünün, cezasının kalan kısmını denetim altında toplum içinde geçirmek üzere tahliye edilmesidir. 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun m. 107’de düzenlenir. Af değildir; ceza infaz edilmeye devam eder.

Halk arasında şartlı tahliye denilen bu kurum, cezanın sona ermesi değil infaz biçiminin değişmesidir. Hükümlü tahliye edildiğinde mahkûmiyet ortadan kalkmaz, adli sicil kaydı silinmez ve cezanın bakiyesi koşullu salıverilme süresi boyunca askıda kalır. Bu sürede kasten yeni bir suç işlenirse ya da yükümlülükler ihlal edilirse tahliye geri alınır.

Koşullu salıvermenin iki ayağı vardır. Birincisi nesnel ölçüttür: kanunun aradığı infaz oranının ya da sürenin tamamlanması. İkincisi takdiri ölçüttür: iyi hâl. Nesnel süre dolmuş olsa dahi idare ve gözlem kurulu olumsuz görüş bildirirse, infaz hâkimliği koşullu salıverme kararı vermeyebilir. Uygulamada tahliyelerin gecikmesinin başlıca sebebi bu ikinci ölçüttür.

Üç kavramı birbirinden ayırın

Koşullu salıverme, cezanın kanunda belirlenen oranı çekildikten sonra kalan kısmın denetim altında geçirilmesidir. Denetimli serbestlik, koşullu salıverilme tarihine belirli bir süre kalan hükümlünün bu süreyi kurum dışında geçirmesidir ve koşullu salıvermeden önce gelir. Bihakkın tahliye (hak ederek tahliye) ise cezanın tamamının infaz edilmesiyle gerçekleşen, şarta bağlı olmayan salıverilmedir. Üçünün tarihleri müddetnamede ayrı ayrı gösterilir; infaz hesaplama aracı bu üç tarihi birlikte verir.

Kurumun amacı iki yönlüdür. Hükümlüye kademeli olarak topluma dönme imkânı tanınır; aynı zamanda tahliye bir denetim süresine bağlanarak toplumun güvenliği korunur. Bu nedenle koşullu salıverme, cezanın caydırıcılığını zayıflatan bir indirim olarak değil, infazın son aşaması olarak değerlendirilir.

Kurumun bir diğer işlevi infaz kurumu içindeki düzeni korumaktır. Tahliye tarihinin iyi hâl şartına bağlanması, hükümlü için kurum kurallarına uyma yönünde somut bir karşılık doğurur. Bu nedenle disiplin kayıtları yalnızca idari bir mesele değildir; doğrudan tahliye gününü etkileyen hukuki bir veridir.

Koşullu Salıverme (Şartlı Tahliye) Şartları

Doğrudan Cevapİki şart birlikte aranır: hükümlünün cezasının kanunda öngörülen bölümünü infaz kurumunda geçirmiş olması ve bu süreyi iyi hâlli olarak geçirmiş bulunması. İyi hâl, 5275 sayılı Kanun m. 89 uyarınca idare ve gözlem kurulunca değerlendirilir. Şartlar oluştuğunda karar, infaz hâkimliği tarafından verilir.

Nesnel şart, müddetnamede hesaplanan koşullu salıverilme tarihinin gelmesidir. Bu tarih; cezanın türüne, suçun kanunda istisna olarak sayılıp sayılmadığına, suç tarihine, tekerrür bulunup bulunmadığına ve varsa mahsup edilecek tutukluluk sürelerine göre değişir. İkinci şart olan iyi hâl ise dosyanın içeriğine değil, hükümlünün kurumdaki tutum ve davranışlarına bakar.

İnfaz süresinin tamamlanmasıKanunun aradığı oran ya da süre infaz kurumunda geçirilmiş olmalıdır. Tutuklulukta ve gözaltında geçen süreler cezadan mahsup edilir, bu nedenle koşullu salıverilme tarihi kurum girişine göre değil mahsup sonrası hesaba göre belirlenir.
İyi hâl değerlendirmesiİdare ve gözlem kurulu hükümlünün kuruma uyumunu, eğitim ve iyileştirme programlarına katılımını, disiplin durumunu ve kurum görevlileri ile diğer hükümlülerle ilişkisini değerlendirir. Değerlendirme kanunda öngörülen dönemlerde yenilenir.
Disiplin cezalarının kaldırılmış olmasıKesinleşmiş disiplin cezaları infaza engel olmaz; ancak kaldırılmamış disiplin cezası iyi hâl değerlendirmesinde olumsuz etki doğurur. Bu nedenle disiplin cezasının kaldırılması talebi, koşullu salıverilme tarihinden önce takip edilmelidir.
Eğitim ve iyileştirme programlarına katılımMesleki eğitim, okuma yazma, bağımlılıkla mücadele ve psikososyal destek programlarına katılım iyi hâl değerlendirmesinde dikkate alınır. Katılım belgeleri dosyaya konulmalıdır.
Kurum dışı aşamaların tamamlanmasıAçık ceza infaz kurumuna ayrılma ve denetimli serbestlik aşamaları koşullu salıvermeden önce gelir. Bu aşamalardaki ihlaller, kapalı kuruma geri gönderilmeye ve iyi hâl değerlendirmesinin olumsuz sonuçlanmasına yol açabilir.
Tekerrür ve mükerrirlik durumunun belirlenmesiHükümde mükerrirlere özgü infaz rejiminin uygulanmasına karar verilmişse aranan süreler ağırlaşır. Bu husus müddetnamede açıkça gösterilir.
Hükmün kesinleşmiş olmasıKoşullu salıverme yalnızca kesinleşmiş bir hükme dayanan infazda gündeme gelir. Tutuklu kişi hakkında koşullu salıverme değerlendirmesi yapılmaz; tutukluluk süresi daha sonra cezadan mahsup edilir.

Nesnel süre dolsa dahi tahliye kendiliğinden olmaz

Koşullu salıverme kendiliğinden gerçekleşen bir sonuç değildir. Nesnel süre dolmuş olsa bile idare ve gözlem kurulunun olumsuz görüşü üzerine infaz hâkimliği talebi reddedebilir. Ret kararı kesin değildir; süresi içinde itiraz yolu açıktır ve itirazı ağır ceza mahkemesi inceler.

İyi Hâl Nasıl Değerlendirilir?

İyi hâl değerlendirmesi, kurum kayıtlarına dayanan gerekçeli bir rapora bağlanır. Raporda hükümlünün kurum kurallarına uyumu, çalışma ve eğitim faaliyetlerine katılımı, varsa disiplin kayıtları, kurum personeli ile ilişkisi ve suça karşı tutumu yer alır. Rapor infaz hâkimliğine sunulur; hâkim raporu benimsemezse ret gerekçesini kararında göstermek zorundadır.

Değerlendirmenin olumsuz sonuçlanmasının en sık sebepleri kaldırılmamış disiplin cezaları, kuruma uyumsuzluk ve iyileştirme programlarına katılmamaktır. Bu tabloyu tahliye tarihine iki hafta kalmışken düzeltmek güçtür. Pratikte dosyanın koşullu salıverilme tarihinden aylar önce kontrol edilmesi gerekir.

Olumsuz raporla karşılaşan hükümlünün elindeki hukuki araç, raporun gerekçesini hedef alan bir itirazdır. Rapor yalnızca genel ifadelerle olumsuz görüş bildiriyor, hangi davranışın hangi tarihte gerçekleştiğini göstermiyorsa bu eksiklik itiraz dilekçesinde açıkça ileri sürülür. İnfaz hâkiminin de ret kararını somut olgulara dayandırması beklenir.

Koşullu Salıverilme Süreci Nasıl İşler?

Doğrudan CevapSüreç müddetnamenin düzenlenmesiyle başlar. Koşullu salıverilme tarihi yaklaştığında idare ve gözlem kurulu iyi hâl değerlendirmesi yapar ve gerekçeli raporu düzenler. Rapor, infazın yapıldığı yer infaz hâkimliğine gönderilir. İnfaz hâkimi dosya üzerinden karar verir ve karar üzerine hükümlü tahliye edilir.

Müddetname (ceza infaz süresi hesaplama belgesi), hükmü veren mahkemenin Cumhuriyet başsavcılığı tarafından düzenlenir. Bu belgede cezanın başlangıç tarihi, mahsup edilecek süreler, açık kuruma ayrılma, denetimli serbestlik, koşullu salıverilme ve bihakkın tahliye tarihleri gösterilir. Müddetnamedeki hata doğrudan tahliye tarihini kaydırdığı için ilk kontrol edilmesi gereken belge budur.

1
Müddetname düzenlenir ve hükümlüye tebliğ edilirCumhuriyet başsavcılığı infaz defterine kaydı yapar, mahsup sürelerini düşer ve tahliye tarihlerini hesaplar. Belgedeki suç tarihi, mahsup ve oran hataları bu aşamada itiraz konusu yapılır.
2
Mahsup işlemleri tamamlanırAynı dosyada ya da başka bir dosyada tutuklu kalınan süreler cezadan düşülür. Mahsup edilmeyen tutukluluk, koşullu salıverilme tarihini ileriye atar; talep ayrı bir dilekçeyle yapılır.
3
Açık ceza infaz kurumuna ayrılma değerlendirilirKanunda öngörülen koşulları taşıyan hükümlü açık kuruma ayrılır. Açık kurumda bulunmak, denetimli serbestlik aşaması için aranan şartlardan biridir.
4
İdare ve gözlem kurulu iyi hâl raporunu düzenlerKurul, hükümlünün kurumdaki tutum ve davranışlarını değerlendirir ve gerekçeli raporu hazırlar. Eğitim ve iyileştirme programlarına katılım belgeleri bu aşamada dosyaya girer.
5
Dosya infaz hâkimliğine gönderilirİnfazın yapıldığı yer infaz hâkimliği, kurum raporu ve dosya içeriği üzerinden inceleme yapar. Duruşma açılması zorunlu değildir; karar dosya üzerinden verilir.
6
Karar verilir ve tahliye yapılırKoşullu salıverme kararı üzerine hükümlü tahliye edilir ve denetim süresi başlar. Talebin reddi hâlinde karara karşı süresi içinde itiraz edilir, kurul değerlendirmesi kanunda öngörülen dönemlerde yenilenir.

Uygulamadan Not – Av. Çağrı Ayboğa

Dosyalarda en sık karşılaştığım tablo, tahliye tarihinin hatalı müddetname yüzünden aylarca ileri gitmesidir. İki tipik hata var: başka bir dosyada tutuklu kalınan sürenin mahsup edilmemesi ve suç tarihinin yanlış yazılması sebebiyle yanlış oran uygulanması. Her iki durumda da yapılacak iş, müddetnameyi satır satır karşılaştırıp infaz hâkimliğine şikâyet yoluyla itiraz etmektir. Hükümlü yakınlarına ilk söylediğim şey, dosyaya girer girmez müddetnamenin bir kopyasını istemeleridir; çünkü itiraz süresi bu belgenin tebliğiyle işlemeye başlar. Mahsup talebinde ceza mahsubu talep dilekçesinin hazırlanması süreci hızlandırır.

Koşullu Salıverilme Başvurusu Nasıl Yapılır?

Doğrudan CevapKoşullu salıverme için hükümlünün form doldurup başvuru yapması zorunlu değildir. Süreç, infaz kurumu tarafından resen yürütülür: idare ve gözlem kurulu raporu düzenler, dosya infaz hâkimliğine gönderilir. Hükümlü ya da vekili dilekçe vererek sürecin başlatılmasını, eksik belgelerin eklenmesini ve ret kararına itiraz edilmesini talep edebilir.

Uygulamada başvuru iki durumda önem kazanır. Birincisi, koşullu salıverilme tarihi gelmiş olmasına rağmen dosyanın infaz hâkimliğine gönderilmemiş olmasıdır. İkincisi, kurul raporunun olumsuz düzenlenmesi ve talebin reddedilmesidir. Her iki hâlde de yazılı dilekçe verilmesi ve kararın tebliğinin takip edilmesi gerekir.

Dilekçe nereye verilirDilekçe, hükümlünün bulunduğu ceza infaz kurumu idaresine verilir ve kurum tarafından infazın yapıldığı yer infaz hâkimliğine iletilir. Kurum dışından verilecek dilekçeler ilgili infaz hâkimliğine hitaben yazılır.
Dilekçeye eklenecek belgelerMüddetname örneği, varsa mahsup edilmesi gereken tutukluluk kararları, eğitim ve iyileştirme programı katılım belgeleri, disiplin cezasının kaldırıldığına ilişkin karar ve sağlık raporları eklenir.
Vekil ile takipAvukat, hükümlü ile görüşme hakkını kullanarak dosyayı inceleyebilir, müddetnameye itiraz edebilir ve infaz hâkimliği kararlarına karşı itiraz yoluna başvurabilir. Vekâletnamede infaz işlemleri yetkisinin bulunması aranır.
Ret kararına karşı yapılacak işİnfaz hâkimliğinin ret kararı tebliğ edilir. Karara karşı kanunda öngörülen süre içinde itiraz edilir; itirazı ağır ceza mahkemesi inceler. Ret kararında gösterilen gerekçenin giderilmesi bir sonraki değerlendirme için önem taşır.
Sorgulama ve takipİnfaz dosyasının durumu, e-Devlet üzerinden UYAP Vatandaş Portalı ile takip edilebilir. Tahliye tarihleri için esas alınacak belge yine müddetnamedir.
Dilekçede yer alması gerekenlerHükümlünün kimlik ve kurum bilgileri, infaz dosyası numarası, müddetnamedeki koşullu salıverilme tarihi, talebin konusu ve dayanağı ile ekler listesi yazılır. Talebin hangi belgeyle desteklendiği açıkça gösterilmelidir.

Koşullu salıvermeden önceki aşama olan denetimli serbestlik için talep, kural olarak hükümlü tarafından yapılır. Bu aşamada verilecek dilekçenin içeriği ve ekleri için denetimli serbestlik dilekçesi örneği sayfamız kullanılabilir. Dilekçenin kuruma verildiği tarihin kayda geçirilmesi, sonraki itirazlarda süre tartışmasını önler.

Koşullu Salıverilmede İnfaz Oranları

Doğrudan CevapSüreli hapis cezalarında genel koşullu salıverilme oranı cezanın yarısıdır. 7242 sayılı Kanunla oran üçte ikiden yarıya indirilmiş, kanunda tek tek sayılan istisna suçlar için üçte iki, nitelikli cinsel suçlar ile uyuşturucu madde imal ve ticareti ve terör suçları için dörtte üç oranı korunmuştur. Ağırlaştırılmış müebbette 30 yıl, müebbette 24 yıl aranır.

Oranı belirleyen ölçüt, hükümlünün kurumdaki davranışı değil işlediği suçun kanunda hangi grupta sayıldığıdır. İyi hâl oranı değiştirmez; yalnızca o oran tamamlandığında tahliyenin gerçekleşip gerçekleşmeyeceğini etkiler. Aşağıdaki tablo, 5275 sayılı Kanun m. 107 ile ilgili özel kanun hükümlerinde öngörülen oranları bir arada gösterir.

Koşullu salıverilme oranları ve süreleri (5275 sayılı Kanun m. 107, m. 108 ve 3713 sayılı Kanun m. 17)
Ceza ya da suç grubu Koşullu salıverilme için aranan
Süreli hapis cezaları – genel kural Cezanın yarısı (1/2)
Kasten öldürme (TCK m. 81, 82, 83) Cezanın üçte ikisi (2/3)
Neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama (TCK m. 87/2-d) Cezanın üçte ikisi (2/3)
İşkence ve eziyet (TCK m. 94, 95, 96) Cezanın üçte ikisi (2/3)
Cinsel saldırı, çocuğun cinsel istismarı ve cinsel taciz (TCK m. 102/1, 104/1, 105) Cezanın üçte ikisi (2/3)
Özel hayata ve hayatın gizli alanına karşı suçlar (TCK m. 132 – 138) Cezanın üçte ikisi (2/3)
Devlet sırlarına karşı suçlar ve casusluk (TCK m. 326 – 339) Cezanın üçte ikisi (2/3)
Örgüt kurmak, yönetmek, örgüte üye olmak ve örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenen suçlar Cezanın üçte ikisi (2/3)
Nitelikli cinsel saldırı ve çocuğun nitelikli cinsel istismarı (TCK m. 102/2, 103, 104/2-3) Cezanın dörtte üçü (3/4)
Uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti (TCK m. 188) Cezanın dörtte üçü (3/4)
Terör suçları (3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu kapsamı) Cezanın dörtte üçü (3/4)
Ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası 30 yıl
Müebbet hapis cezası 24 yıl
Mükerrirlere özgü infaz rejimi – süreli hapis Cezanın üçte ikisi (2/3)
Mükerrirlere özgü infaz rejimi – müebbet ve ağırlaştırılmış müebbet 33 yıl ve 39 yıl

Oranı belirleyen şey suçun nitelendirilmesidir

Tabloda yer alan oranlar kanun metnine dayanır; somut dosyada uygulanacak oranı belirleyen şey suçun nitelendirilmesi ve suç tarihidir. Aynı ceza miktarı, suçun hangi maddeden kurulduğuna göre yıllar süren fark doğurabilir. Bu nedenle hükmün hangi maddeden kurulduğu müddetnameyle karşılaştırılmalı, hesaplama sonucu belge üzerinden doğrulanmalıdır.

Suç Tarihi 30 Mart 2020 Öncesi Olan Suçlar

5275 sayılı Kanunun geçici 6. maddesi, 30 Mart 2020 tarihinden önce işlenen suçlar bakımından ayrı bir rejim öngörür. Bu kapsamdaki hükümlülerde, kanunda sayılan istisna suçlar dışında kalanlar için denetimli serbestlik süresi bir yıl değil üç yıl olarak uygulanır. Hangi kanunun uygulanacağı, infaz rejimine ilişkin hükümlerde lehe olan kanunun uygulanması ilkesine göre belirlenir.

Kamuoyunda 11. Yargı Paketi olarak bilinen düzenleme ile de 5275 sayılı Kanuna geçici bir madde eklenmiş, 31 Temmuz 2023 ve öncesinde işlenen suçlar bakımından denetimli serbestlik ve açık kuruma ayrılma aşamalarında benzer bir kolaylık getirilmiştir. Terör ve örgüt suçları, cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar ile belirli kasten öldürme hâlleri kapsam dışında bırakılmıştır. Bu düzenleme koşullu salıverilme oranını değiştirmez; yalnızca kurumdan çıkış tarihini öne çeker.

Geçici hükümlerin uygulanmasında iki soru belirleyicidir: suç tarihi kanunda gösterilen sınırın öncesinde mi, suç kapsam dışı bırakılan listede yer alıyor mu. Bu iki sorunun yanıtı müddetnamede açıkça görünmüyorsa belgenin gerekçesinin istenmesi gerekir; çünkü hangi rejimin uygulandığı tahliye tarihini yıllarca değiştirebilir.

Koşullu Salıverilme Süreleri ve Üst Sınırlar

Doğrudan CevapKoşullu salıverilme tarihi, cezanın oranla belirlenen bölümünün tamamlandığı gündür. Tahliye ise bu tarihten denetimli serbestlik süresi düşülerek bulunan günde gerçekleşir. Birden fazla cezanın toplandığı hâllerde kanun, infaz kurumunda geçirilecek süreye üst sınır koyar; süreli cezalarda bu sınır 28 yıldır.

Burada üç tarih birbirine karışır. Birincisi denetimli serbestliğe ayrılma tarihi, ikincisi koşullu salıverilme tarihi, üçüncüsü bihakkın tahliye tarihidir. Hükümlü kurumdan kural olarak birinci tarihte çıkar; koşullu salıverilme tarihi, denetim süresinin başladığı gündür. Denetim süresi ise koşullu salıverilme tarihi ile bihakkın tahliye tarihi arasındaki süredir.

Denetimli serbestlik süresi5275 sayılı Kanun m. 105/A uyarınca, açık ceza infaz kurumunda bulunan, koşullu salıverilmesine bir yıl ya da daha az süre kalan ve iyi hâlli olan hükümlülerin talebi üzerine infaz hâkimi denetimli serbestlik kararı verebilir. Geçici hükümler kapsamında kalan suçlarda bu süre üç yıl olarak uygulanır.
Denetim süresiKoşullu salıverilme tarihinden bihakkın tahliye tarihine kadar süren dönemdir. Bu dönemde hükümlü, kararda gösterilen yükümlülüklere uymakla ve kasten yeni bir suç işlememekle yükümlüdür.
Birden fazla ağırlaştırılmış müebbetBirden fazla ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına ya da ağırlaştırılmış müebbet ile müebbet hapis cezasına mahkûmiyet hâlinde infaz kurumunda geçirilecek süre 36 yıldır.
Birden fazla müebbetBirden fazla müebbet hapis cezasına mahkûmiyet hâlinde infaz kurumunda geçirilecek süre 30 yıldır.
Müebbet ve süreli cezanın birleşmesiAğırlaştırılmış müebbet ile süreli hapis cezasının birlikte infazında süre 36 yılı, müebbet ile süreli hapis cezasının birlikte infazında 30 yılı geçemez.
Birden fazla süreli hapisBirden fazla süreli hapis cezasına mahkûmiyet hâlinde infaz kurumunda geçirilecek süre 28 yılı geçemez. Örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenen suçlarda bu üst sınırlar daha yüksek belirlenmiştir.

Çocuk Hükümlülerde Süreler

Suçu çocukken işleyen hükümlüler bakımından kanun ayrı bir hesap öngörür. Cezanın infazında çocuk hükümlülerin kurumda geçirdiği her gün, kanunda gösterilen ölçüde iki gün ya da üç gün sayılacak biçimde değerlendirilir ve bu durum koşullu salıverilme tarihini öne çeker. Ayrıca çocuk hükümlüler için yetişkinlere uygulanan bazı ağır oranlar uygulanmaz; terör suçlarında yetişkinler için öngörülen dörtte üç oranı yerine kanunda gösterilen daha düşük oran esas alınır.

Çocuk eğitimevlerinde bulunan hükümlülerde denetimli serbestlik şartları da farklı değerlendirilir. Bu dosyalarda müddetnamenin, suç tarihindeki yaş ve mahsup süreleri birlikte kontrol edilmesi gerekir.

Müebbet Hapis ve Ağırlaştırılmış Müebbet Hapiste İnfaz Süresi

Doğrudan CevapMüebbet hapis cezasında koşullu salıverilme için 24 yıl, ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasında 30 yıl infaz kurumunda geçirilmesi gerekir. Bu süreler iyi hâl şartına bağlıdır. Kanunlarda sayılan bazı suçlarda, özellikle örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenen ve ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası verilen belirli suçlarda koşullu salıverilme hükümleri uygulanmaz.

Müebbet hapis, ömür boyu kurumda kalmak anlamına gelmez. Kanun bu ceza için de koşullu salıverilme imkânı tanır ve süreyi yıl olarak belirler. Ağırlaştırılmış müebbet hapiste ise hem süre daha uzundur hem de infaz rejimi ağırdır: hükümlü güvenlik bakımından tehlikeli olmayan hâllerde dahi kanunda gösterilen sıkı koşullarda barındırılır, görüş ve iletişim hakları sınırlandırılır.

Müebbet hapisKoşullu salıverilme için 24 yıl infaz kurumunda geçirilmesi gerekir. Örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenen suçlar ile terör suçlarında bu süre kanunda daha yüksek belirlenmiştir.
Ağırlaştırılmış müebbet hapisKoşullu salıverilme için 30 yıl infaz kurumunda geçirilmesi gerekir. Mükerrirlere özgü infaz rejiminde bu süre 39 yıla çıkar.
Koşullu salıverilmenin hiç uygulanmadığı hâllerKanunda sayılan ve örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenen, devletin güvenliğine ve anayasal düzene karşı suçlardan ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına mahkûm olanlar hakkında koşullu salıverilme hükümleri uygulanmaz; bu hükümlüler cezayı ölünceye kadar çeker.
İnfaz rejiminin ağırlığıAğırlaştırılmış müebbet hapis cezası, kanunda gösterilen sıkı güvenlik rejimi altında infaz edilir. Günlük açık havaya çıkma, ziyaret ve haberleşme hakları ayrı hükümlerle düzenlenmiştir.
Birleşen cezalarBirden fazla müebbet ya da ağırlaştırılmış müebbet cezasında infaz kurumunda geçirilecek süreye kanun üst sınır koyar. Üst sınırlar oranlarla değil doğrudan yıl olarak belirlenmiştir.

Hak ederek tahliye (bihakkın tahliye) nedir?

Bihakkın tahliye, cezanın tamamının infaz edilmesi sonucu gerçekleşen salıverilmedir. Herhangi bir şarta ya da denetime bağlı değildir; cezanın bitmesiyle infaz sona erer. Koşullu salıvermeden farkı şudur: koşullu salıvermede ceza devam eder ve ihlal hâlinde kişi kuruma geri döner, bihakkın tahliyede ise geri dönüş söz konusu olmaz. Koşullu salıverilmesi geri alınan hükümlü, kalan cezasını bihakkın tahliye tarihine kadar kurumda çeker. Müebbet hapis cezalarında bihakkın tahliye tarihi bulunmaz; bu cezalarda infaz ancak koşullu salıverme ile sona erer.

Mükerrirlere Özgü İnfaz Rejiminde Koşullu Salıverilme

Doğrudan CevapHükümde tekerrür nedeniyle mükerrirlere özgü infaz rejiminin uygulanmasına karar verilmişse koşullu salıverilme için aranan süre ağırlaşır: süreli hapis cezasında cezanın üçte ikisi, müebbette 33 yıl, ağırlaştırılmış müebbette 39 yıl aranır. Birden fazla süreli hapis cezasında infaz kurumunda geçirilecek süre 32 yılı aşamaz. İkinci defa tekerrür hükümlerinin uygulandığı hâlde koşullu salıverilme söz konusu olmaz.

Tekerrür, Türk Ceza Kanunu m. 58’de düzenlenir. Önceki mahkûmiyetin kesinleşmesinden sonra kanunda gösterilen süreler içinde yeniden suç işlenmesi hâlinde, mahkeme hükümde mükerrirlere özgü infaz rejiminin uygulanmasına ve cezanın infazından sonra denetimli serbestlik tedbiri uygulanmasına karar verir. Bu karar hükmün bir parçasıdır; infaz aşamasında yeniden tartışılamaz, ancak müddetnameye hatalı yansıtılmışsa itiraz edilebilir.

Süreli hapis cezasında oranMükerrir hükümlüde süreli hapis cezasının üçte ikisinin infaz kurumunda geçirilmesi gerekir. Suçun kendi oranı daha yüksekse yüksek oran uygulanır.
Müebbet ve ağırlaştırılmış müebbetMükerrirlerde müebbet hapis için 33 yıl, ağırlaştırılmış müebbet hapis için 39 yıl aranır.
Birden fazla süreli hapisBirden fazla süreli hapis cezasının mükerrirlere özgü rejimle infazında kurumda geçirilecek süre 32 yılı aşamaz.
İkinci defa tekerrürİkinci defa tekerrür hükümlerinin uygulanmasına karar verilen hükümlü koşullu salıverilmez; cezanın tamamı infaz kurumunda çekilir. Bu husus hükümde gösterilir.
Cezanın infazından sonra denetimMükerrir hükümlü hakkında cezanın infazı tamamlandıktan sonra da denetimli serbestlik tedbiri uygulanır. Bu tedbir, koşullu salıverilme sonrası denetim süresinden ayrı bir yükümlülüktür.
Tekerrüre esas alınamayan kayıtlarKesinleşmiş mahkûmiyet niteliği taşımayan kararlar tekerrüre esas alınamaz. Kanunda gösterilen sürelerin geçmesinden sonra işlenen suç bakımından da tekerrür hükümleri uygulanmaz.

Tekerrüre esas alınan mahkûmiyetin hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararına dayanıp dayanmadığı ayrıca incelenmelidir. Denetim süresi sorunsuz geçirilerek davanın düşmesiyle sonuçlanan bir hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı kesinleşmiş mahkûmiyet sayılmaz ve tekerrüre esas alınamaz. Bu sebeple adli sicil kaydındaki eski kayıtların niteliği, müddetname kontrolünün ayrılmaz parçasıdır.

Koşullu Salıverilme ve Denetimli Serbestlik Arasındaki Fark

Doğrudan CevapDenetimli serbestlik, koşullu salıverilme tarihinden önceki aşamadır: hükümlü kurumdan çıkar, kalan süreyi denetim altında toplum içinde geçirir. Koşullu salıverilme ise cezanın kanunda öngörülen bölümünün tamamlandığı tarihte başlar ve bihakkın tahliye tarihine kadar süren denetim dönemini kapsar. İkisi birbirini izler, birbirinin alternatifi değildir.

Karışıklık, her iki kurumda da kişinin kurum dışında bulunmasından kaynaklanır. Oysa hukuki sonuçları farklıdır. Denetimli serbestlik aşamasındaki yükümlülük ihlali, hükümlünün kapalı kuruma geri gönderilmesine ve koşullu salıverilme tarihine kadar cezanın kurumda infazına yol açar. Koşullu salıverilme döneminde ihlal ise koşullu salıvermenin geri alınmasına ve kalan cezanın yeniden infazına sebep olur.

SıraÖnce açık kuruma ayrılma, sonra denetimli serbestlik, ardından koşullu salıverilme ve en sonunda bihakkın tahliye gelir.
Karar merciiDenetimli serbestlikte de koşullu salıvermede de karar infaz hâkimi tarafından verilir; her ikisinde kurum raporu esas alınır.
Talep şartıDenetimli serbestlik kural olarak hükümlünün talebine bağlıdır. Koşullu salıverme süreci ise kurum tarafından resen yürütülür.
YükümlülüklerDenetimli serbestlikte imza, konutta kalma, programa katılma gibi yükümlülükler daha yoğundur. Koşullu salıverilme döneminde temel yükümlülük kasten yeni suç işlememektir; kararda ek yükümlülük de gösterilebilir.
İhlalin sonucuDenetimli serbestlik ihlalinde kapalı kuruma dönüş, koşullu salıverilme ihlalinde ise koşullu salıvermenin geri alınması gündeme gelir.
Kurum dışında geçen sürenin niteliğiDenetimli serbestlikte geçen süre infaz edilmiş sayılır ve koşullu salıverilme tarihine kadar işler. Koşullu salıverilme döneminde geçen süre ise denetim süresi olarak bihakkın tahliye tarihine doğru ilerler.

Denetimli serbestlik aşamasında verilen kararlara karşı itiraz süreleri kısadır. Yükümlülük ihlali tespiti yapılmışsa savunma ve belgelerin hızla sunulması gerekir; bu konuda denetimli serbestlik ihlali itirazı sayfamızdaki açıklamalar yol gösterir.

Koşullu Salıverilmenin Geri Alınması ve Karara İtiraz

Doğrudan CevapKoşullu salıverilme iki hâlde geri alınır: denetim süresinde kasten hapis cezasını gerektiren bir suç işlenmesi ya da hâkimin uyarısına rağmen yükümlülüklere aykırı davranmakta ısrar edilmesi. Geri alma kararı üzerine hükümlü kuruma döner ve kanunda gösterilen süreyi çeker. Karara karşı Ceza Muhakemesi Kanunu hükümlerine göre itiraz edilir.

Geri almanın birinci sebebi yeni suçtur. Burada aranan, kasten işlenen ve hapis cezasını gerektiren bir suçun denetim süresi içinde işlenmesidir. Adli para cezasına mahkûmiyet ya da hapis cezasının adli para cezasına çevrilmesi hâlinde geri alma koşulu oluşmaz. Taksirle işlenen suçlar da geri alma sebebi değildir.

İkinci sebep yükümlülük ihlalidir. Kararda gösterilen yükümlülüklere aykırı davranış tek başına yetmez; hâkimin uyarısına rağmen ısrar aranır. Bu nedenle uyarı yazısının tebliği ve sonrasındaki davranış, dosyanın belirleyici noktasıdır.

Yeni suç hâlinde infaz edilecek süreHükümlü, sonra işlediği her bir suç için verilen hapis cezasının iki katı sürede ya da bakiye cezasının aynen infazı suretiyle, kanunda gösterilen ölçüde cezasını çeker. İnfaz, yeni suçun işlendiği tarihten başlar ve bihakkın tahliye tarihini geçemez.
Yükümlülük ihlali hâlinde infaz edilecek süreİhlalin niteliğine göre infaz hâkimi tarafından belirlenen süre kurumda çekilir. Bu süre, ihlal tarihi ile bihakkın tahliye tarihi arasındaki süreyi aşamaz.
Yeniden koşullu salıverilmeKoşullu salıverilmesi geri alınan hükümlü, aynı hükümden dolayı bir daha koşullu salıverilmeden yararlanamaz.
Karar merciiGeri alma kararını, hükümlünün bulunduğu yer ya da hükmü veren mahkeme ile infaz hâkimliği arasında kanunda gösterilen görev dağılımına göre yetkili merci verir. Karar hükümlüye tebliğ edilir.
İtiraz yoluGeri alma ve ret kararlarına karşı Ceza Muhakemesi Kanunu m. 268 hükümlerine göre itiraz edilir. İtirazı inceleyen merci kararı kaldırabilir ya da itirazı reddedebilir.
Denetim süresinin iyi geçirilmesiDenetim süresi yükümlülüklere uygun ve iyi hâlli olarak geçirilirse ceza infaz edilmiş sayılır. Bu tarih bihakkın tahliye tarihidir.

Geri alma kararı geldiğinde ilk kontrol edilecekler

Geri alma kararı tebliğ edildiğinde yapılacak ilk iş, denetim süresinin başlangıç ve bitiş tarihleri ile yeni suçun işlendiği tarihin karşılaştırılmasıdır. Yeni suçun denetim süresi dışında işlendiği ya da adli para cezasına mahkûmiyetle sonuçlandığı dosyalarda geri alma koşulu oluşmaz. Yükümlülük ihlaline dayanan kararlarda ise uyarı yazısının tebliğ edilip edilmediği, ısrar şartının gerçekleştiğini gösteren somut bir tespit bulunup bulunmadığı ayrıca denetlenir.

Müddetname Nasıl Okunur, Tahliye Tarihi Nasıl Hesaplanır?

Doğrudan CevapHesap dört veriyle yapılır: ceza miktarı, suç grubuna göre uygulanacak oran, ceza başlangıç tarihi ve mahsup edilecek tutukluluk süresi. Cezanın oranla belirlenen bölümü bulunur, mahsup süreleri düşülür ve kalan süre ceza başlangıç tarihine eklenerek koşullu salıverilme tarihi elde edilir. Kurumdan çıkış tarihi için bu tarihten denetimli serbestlik süresi ayrıca düşülür.

Müddetname, hükümlünün infaz dosyasının özeti gibidir. Belgede önce hükmün künyesi, ardından ceza miktarı, ceza başlangıç tarihi, mahsup edilen süreler ve dört tarih yer alır: açık kuruma ayrılma, denetimli serbestliğe ayrılma, koşullu salıverilme ve bihakkın tahliye. Bu dört tarihin tutarlı olup olmadığı, belgedeki oranın suç grubuna uyup uymadığı kontrol edilerek anlaşılır.

1
Hükmü ve ceza miktarını yazınHangi mahkemenin hangi maddeden ne kadar ceza verdiğini, kesinleşme tarihiyle birlikte not edin. Birden fazla hüküm varsa her biri ayrı satır olarak listelenir; cezaların toplanması ayrı bir karar konusudur.
2
Uygulanacak oranı belirleyinSuç tablodaki istisnalar arasında yer alıyor mu, hükümde mükerrirlere özgü infaz rejimine karar verilmiş mi sorularını yanıtlayın. Yanıtlar oranı yarı, üçte iki ya da dörtte üç olarak değiştirir.
3
Ceza başlangıç tarihini bulunCeza başlangıcı, hükümlünün cezasının infazına başlandığı tarihtir. Hükümlü hiç ara vermeden tutuklu kalmışsa bu tarih ilk yakalama tarihine kadar geriye gider.
4
Mahsup edilecek süreleri çıkarınAynı dosyada ya da başka bir dosyada tutuklu ve gözaltında geçen süreler cezadan düşülür. Mahsup kararı yoksa ayrı bir dilekçeyle talep edilir; mahsubun yapılmaması tahliye tarihini doğrudan ileri atar.
5
Koşullu salıverilme tarihini bulunCezanın oranla belirlenen bölümünden mahsup süreleri düşülür, kalan süre ceza başlangıç tarihine eklenir. Sonuç, müddetnamedeki koşullu salıverilme tarihiyle birebir aynı olmalıdır.
6
Kurumdan çıkış tarihini hesaplayınKoşullu salıverilme tarihinden denetimli serbestlik süresi düşülür. Bu süre kural olarak bir yıl, geçici hükümler kapsamındaki suçlarda üç yıldır. Elde edilen tarih, hükümlünün fiilen kurumdan çıktığı tarihtir.

Basit bir örnek, yöntemin nasıl işlediğini gösterir. Genel orana tabi bir suçtan 6 yıl hapis cezası alan hükümlüde koşullu salıverilme için aranan süre cezanın yarısı, yani 3 yıldır. Bu kişi daha önce aynı dosyada 8 ay tutuklu kalmışsa söz konusu süre cezadan mahsup edilir ve koşullu salıverilme tarihi 8 ay geriye gelir. Denetimli serbestlik süresi bir yıl olarak uygulanıyorsa kurumdan çıkış, koşullu salıverilme tarihinden bir yıl önce gerçekleşir.

Aynı ceza, suç grubu değiştiğinde çok farklı sonuç verir. Üçte iki orana tabi bir suçtan verilen 6 yıl hapis cezasında aranan süre 4 yıla, dörtte üç orana tabi bir suçta 4 yıl 6 aya çıkar. Bu nedenle hesaba başlamadan önce yapılacak ilk iş, hükmün hangi maddeden kurulduğunu ve suç tarihini doğrulamaktır.

Ayboğa Avukatlık Bürosu Müddetname Kontrol Listesi

Müddetnamedeki ceza miktarı ile kesinleşmiş hükümdeki ceza miktarı aynı mı?
Belgede gösterilen suç tarihi, iddianame ve hüküm ile uyumlu mu?
Uygulanan oran, suçun kanunda yer aldığı gruba uygun mu?
Hükümde mükerrirlere özgü infaz rejimine karar verilmiş mi, bu karar belgeye doğru yansımış mı?
Aynı ya da başka dosyada tutuklu kalınan tüm süreler mahsup edilmiş mi?
Geçici hükümler kapsamına giren bir suç tarihi var mı, denetimli serbestlik süresi buna göre mi uygulanmış?
Dört tarih (açık kuruma ayrılma, denetimli serbestlik, koşullu salıverilme, bihakkın tahliye) birbiriyle tutarlı mı?
Belge hükümlüye tebliğ edilmiş mi, tebliğ tarihinden itibaren itiraz süresi işliyor mu?
İdare ve gözlem kurulu raporu düzenlenmiş mi, dosya infaz hâkimliğine gönderilmiş mi?

Çocuk, Hasta, Yaşlı ve Gebe Hükümlülerde Koşullu Salıverilme

Doğrudan CevapKanun belirli hükümlü grupları için ayrı kurallar öngörür. Çocuk hükümlülerde kurumda geçen süre kanunda gösterilen ölçüde katlanarak hesaplanır. Ağır hastalık, engellilik ve yaşlılık hâllerinde cezanın infazının ertelenmesi veya konutta infaz imkânı doğar. Bu düzenlemeler koşullu salıverilme oranını değiştirmez; infazın biçimini ve kurumda geçirilecek süreyi etkiler.

Burada iki kurumu birbirinden ayırmak gerekir. Koşullu salıverilme, kanunun aradığı oranın tamamlanmasına bağlı bir infaz aşamasıdır. İnfazın ertelenmesi ya da konutta infaz ise cezanın kurum dışında çekilmesine ilişkin ayrı kurumlardır ve kendi şartlarına tabidir. Bir hükümlü hakkında aynı anda her iki yolun da değerlendirilmesi mümkündür.

Çocuk hükümlülerSuçu çocukken işleyen hükümlülerde kurumda geçirilen her gün, kanunda gösterilen ölçüde iki gün ya da üç gün sayılacak biçimde değerlendirilir. Bu hesap koşullu salıverilme tarihini öne çeker. Terör suçlarında yetişkinler için öngörülen dörtte üç oranı çocuklar bakımından uygulanmaz.
Ağır hasta hükümlülerMaruz kaldığı ağır bir hastalık veya engellilik nedeniyle hayatını yalnız idame ettiremeyen hükümlünün cezasının infazı, kanunda gösterilen rapor ve değerlendirme usulüne uyulmak kaydıyla ertelenebilir. Erteleme kararı koşullu salıverilme tarihini değiştirmez; infaza ara verilmesi sonucunu doğurur.
Yaşlı hükümlülerBelirli yaşın üzerindeki hükümlülerde cezanın konutta infazı imkânı kanunda ayrıca düzenlenmiştir. İmkânın kullanılabilmesi için ceza miktarı ve sağlık durumuna ilişkin şartların birlikte gerçekleşmesi aranır.
Gebe ve yeni doğum yapmış hükümlülerGebe olan ya da doğum tarihinden itibaren kanunda gösterilen süre geçmemiş kadın hükümlülerde cezanın infazı ertelenebilir. Erteleme süresince hükümlü hakkında güvenlik tedbirlerine karar verilebilir.
Küçük çocuğu bulunan kadın hükümlülerBelirli yaşın altında çocuğu bulunan kadın hükümlülerde, ceza miktarının kanunda gösterilen sınırı aşmaması hâlinde cezanın konutta infazına karar verilebilir. Bu imkân da koşullu salıverilme oranından bağımsızdır.
Askerî hükümlüler ve özel infaz usulleriKanun, hafta sonu veya geceleri infaz gibi özel infaz usulleri de öngörür. Bu usuller cezanın kurum dışında geçirilmesini sağlar, ancak koşullu salıverilme için aranan oranı kaldırmaz.

Bu grupların dosyalarında sağlık ve nüfus kayıtları, ceza dosyasının kendisi kadar önem taşır. Erteleme taleplerinde kanunda gösterilen usule uygun rapor alınmamışsa talep usulden reddedilir. Bu nedenle başvuru öncesinde hangi sağlık kuruluşunun rapor düzenlemeye yetkili olduğu ve raporun hangi mercie sunulacağı doğrulanmalıdır.

Koşullu Salıverilme Dosyalarında Sık Yapılan Hatalar

Doğrudan CevapEn sık hatalar şunlardır: müddetnameyi tebliğ edildiği gün kontrol etmemek, mahsup talebini ayrı dilekçeyle yapmamak, disiplin cezasının kaldırılmasını tahliye tarihine kadar beklemek, olumsuz kurul raporuna itiraz etmemek ve ret kararına karşı itiraz süresini kaçırmak. Her biri tahliye tarihini aylarca ileri atabilir.
Müddetnameyi okumadan beklemekBelgedeki oran, suç tarihi ve mahsup satırlarındaki hata ancak karşılaştırmayla görülür. Tebliğ tarihinden itibaren işleyen itiraz süresi beklenerek geçirildiğinde düzeltme talebi daha uzun sürer.
Mahsup talebini ayrı yapmamakBaşka bir dosyada tutuklu kalınan süre kendiliğinden düşülmez. Tutukluluk kararlarının ve tahliye yazılarının eklendiği ayrı bir talep dilekçesi gerekir.
Disiplin cezasını kaldırmamakKaldırılmamış disiplin cezası iyi hâl raporunu olumsuz etkiler. Kaldırma başvurusunun koşullu salıverilme tarihinden aylar önce yapılması gerekir.
Programlara katılım belgelerini dosyaya koymamakEğitim ve iyileştirme programlarına katılım, iyi hâl değerlendirmesinde lehe bir veri oluşturur. Katılım belgeleri dosyada yoksa rapora yansımaz.
Olumsuz rapora itiraz etmemekGerekçesi somutlaştırılmamış olumsuz rapor itiraz konusu yapılabilir. İtiraz edilmediğinde rapor bir sonraki değerlendirmede de dayanak olarak kullanılır.
İtiraz süresini kaçırmakİnfaz hâkimliğinin ret ya da geri alma kararına karşı kanunda öngörülen süre içinde itiraz edilmelidir. Süre geçtikten sonra karara karşı başvuru yolu kapanır.
Denetim süresindeki yükümlülükleri hafife almakKoşullu salıverilme sonrası dönemde kararda gösterilen yükümlülüklere uyulmaması, uyarıya rağmen ısrar hâlinde geri almaya yol açar. Adres ve iletişim bilgilerinin güncel tutulması bu dönemde önemlidir.

Bu hataların ortak noktası zamanlamadır. Koşullu salıverilme dosyasında hukuki araçların neredeyse tamamı belirli bir süreye bağlıdır: müddetnameye itiraz, mahsup talebi, disiplin cezasının kaldırılması, kurul raporuna itiraz ve ret kararına itiraz. Süre kaçırıldığında talep esastan incelenmez. Bu nedenle dosyanın tahliye tarihinden aylar önce bir takvim üzerinde planlanması, sonradan yapılacak her girişimden daha etkilidir.

Ankara’da Koşullu Salıverilme Başvuruları ve İnfaz Hâkimliği

Doğrudan CevapKoşullu salıverme kararını, infazın yapıldığı yer infaz hâkimliği verir. Cezası Ankara’daki ceza infaz kurumlarında infaz edilen hükümlülerde yetkili merci Ankara infaz hâkimlikleridir. Müddetname itirazları, mahsup talepleri, iyi hâl değerlendirmesine ilişkin şikâyetler ve ret kararlarına itiraz bu hâkimliklere sunulur.

Ankara, hem ceza infaz kurumu kapasitesi hem de dosya sayısı bakımından yoğun bir yargı çevresidir. Buradaki dosyalarda sürecin iki noktada sıkıştığını görüyoruz. Birincisi müddetnamenin geç tebliğ edilmesi, ikincisi idare ve gözlem kurulu raporunun koşullu salıverilme tarihine çok yakın bir zamanda düzenlenmesidir. Her iki durumda da tahliye birkaç hafta gecikebilir.

Ankara dosyalarının bir diğer özelliği, hükmün başka bir yargı çevresindeki mahkemeden verilmiş olmasıdır. Müddetnameyi hükmü veren mahkemenin Cumhuriyet başsavcılığı düzenlerken, koşullu salıverme kararını infazın yapıldığı yer infaz hâkimliği verir. Bu ayrım, itiraz ve talep dilekçelerinin hangi mercie sunulacağını belirlediği için başvurudan önce doğrulanmalıdır.

Ayboğa Avukatlık Bürosu, Çankaya’daki ofisinden infaz hukuku dosyalarında müddetname kontrolü, mahsup talepleri, denetimli serbestlik ve koşullu salıverilme başvuruları ile geri alma kararlarına karşı itiraz süreçlerini yürütmektedir. Hükümlü yakınları için en pratik yol, müddetname örneği ile birlikte başvurmaktır: bu belge üzerinden tahliye tarihleri aynı gün kontrol edilebilir. Büroya ve diğer çalışma alanlarımıza Ankara avukat sayfamızdan ulaşabilirsiniz.

Koşullu Salıverme ve Şartlı Tahliye Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

Koşullu salıverme ne demek?
Koşullu salıverme, hapis cezasının kanunda öngörülen bölümünü iyi hâlli olarak infaz kurumunda geçiren hükümlünün, kalan cezasını denetim altında toplum içinde geçirmek üzere tahliye edilmesidir. 5275 sayılı Kanun m. 107’de düzenlenir ve af niteliği taşımaz.
Şartlı tahliye ile koşullu salıverilme aynı şey mi?
Evet. Şartlı tahliye, koşullu salıverilmenin günlük dilde kullanılan karşılığıdır. Kanun metninde koşullu salıverilme ifadesi kullanılır.
Koşullu salıverilme oranı nedir?
Süreli hapis cezalarında genel oran cezanın yarısıdır. Kanunda sayılan istisna suçlarda üçte iki, nitelikli cinsel suçlar ile uyuşturucu madde imal ve ticareti ve terör suçlarında dörtte üç oranı uygulanır.
Müebbet hapiste kaç yıl yatılır?
Müebbet hapis cezasında koşullu salıverilme için 24 yıl, ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasında 30 yıl infaz kurumunda geçirilmesi gerekir. Mükerrirlerde bu süreler 33 yıl ve 39 yıldır.
Koşullu salıverilme için dilekçe vermek zorunlu mu?
Hayır. Süreç infaz kurumu tarafından resen yürütülür. Ancak dosya infaz hâkimliğine gönderilmediyse, belgeler eksikse ya da talep reddedilmişse dilekçe verilmesi gerekir.
Koşullu salıverme kararını kim verir?
Kararı, infazın yapıldığı yer infaz hâkimliği verir. İnfaz hâkimi, idare ve gözlem kurulunun gerekçeli raporu ile dosya içeriği üzerinden inceleme yapar; duruşma açılması zorunlu değildir.
İyi hâl olmazsa koşullu salıverme olur mu?
Olmaz. Nesnel süre dolmuş olsa dahi iyi hâl şartı gerçekleşmemişse talep reddedilebilir. Ret kararına itiraz edilir, kurul değerlendirmesi kanunda öngörülen dönemlerde yenilenir.
Koşullu salıverilme tarihi nasıl hesaplanır?
Cezanın suç grubuna göre belirlenen oranı hesaplanır, mahsup edilecek tutukluluk süreleri düşülür ve ceza başlangıç tarihine eklenir. Sonuç müddetnamede gösterilir; Ayboğa Avukatlık Bürosu bu hesabı belge üzerinden karşılaştırmanızı önerir.
Denetimli serbestlik koşullu salıvermeden önce mi gelir?
Evet. Denetimli serbestlik, koşullu salıverilme tarihine kanunda öngörülen süre kaldığında uygulanır ve hükümlü kurumdan bu aşamada çıkar. Koşullu salıverilme tarihi ise denetim süresinin başladığı gündür.
Koşullu salıverilme hangi hâllerde geri alınır?
Denetim süresinde kasten hapis cezasını gerektiren bir suç işlenmesi ya da hâkimin uyarısına rağmen yükümlülüklere aykırı davranmakta ısrar edilmesi hâlinde geri alınır. Adli para cezasına mahkûmiyet geri alma sebebi değildir.
Koşullu salıverilmesi geri alınan kişi yeniden yararlanabilir mi?
Hayır. Koşullu salıverilmesi geri alınan hükümlü, aynı hükümden dolayı bir daha koşullu salıverilmeden yararlanamaz; kalan cezasını kurumda çeker.
Bihakkın tahliye ile koşullu salıverme arasındaki fark nedir?
Bihakkın tahliye cezanın tamamının infaz edilmesiyle gerçekleşir ve herhangi bir şarta bağlı değildir. Koşullu salıvermede ceza devam eder; denetim süresinde ihlal hâlinde kişi kuruma geri döner.

İlgili Rehberler

İnfaz Hesaplama Programı

Ceza miktarı, suç grubu ve mahsup sürelerini girerek denetimli serbestlik, koşullu salıverilme ve bihakkın tahliye tarihlerini birlikte görün.

Hesaplama aracına git

Denetimli Serbestlik Dilekçesi Örneği

Koşullu salıverilme tarihine bir yıl ya da daha az süre kalan hükümlüler için talep dilekçesinin içeriği ve ekleri.

Dilekçe örneğini incele

Denetimli Serbestlik İhlali İtiraz Dilekçesi

Yükümlülük ihlali tespit edilip kapalı kuruma gönderme kararı verildiğinde kullanılacak itiraz dilekçesi ve süreler.

İtiraz dilekçesini gör

Ceza Mahsubu Talep Dilekçesi Örneği

Aynı ya da başka bir dosyada tutuklu kalınan sürelerin cezadan düşülmesi için verilecek talep dilekçesi.

Mahsup dilekçesini aç

Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması (HAGB)

Tekerrüre esas alınan eski kayıtların niteliğini belirleyen HAGB kurumunun güncel düzenlemesi ve sonuçları.

HAGB rehberini oku

Kaynakça

5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun, m. 105/A, 107 ve 108 – mevzuat.gov.tr/mevzuatmetin/1.5.5275.pdf
5237 sayılı Türk Ceza Kanunu, m. 58 tekerrür ve mükerrirlere özgü infaz rejimi – mevzuat.gov.tr/mevzuatmetin/1.5.5237.pdf
3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu, m. 17 koşullu salıverilme – mevzuat.gov.tr/mevzuatmetin/1.5.3713.pdf
T.C. Adalet Bakanlığı Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğü, hükümlü ve tutuklu işlemleri – cte.adalet.gov.tr/
T.C. Adalet Bakanlığı UYAP Vatandaş Portalı, infaz ve ceza dosyası sorgulama – vatandas.uyap.gov.tr/

Av. Çağrı Ayboğa, Ayboğa Avukatlık Bürosu, Ankara

Av. Çağrı Ayboğa Kimdir?

Ayboğa Avukatlık Bürosu – Ankara Barosu Sicil No: 34507 – Çankaya / Ankara

Av. Çağrı Ayboğa, Ankara Barosu’na kayıtlı bir avukattır ve ceza hukuku ile infaz hukuku alanlarında çalışmaktadır. Müddetname itirazları, ceza mahsubu talepleri, denetimli serbestlik ve koşullu salıverilme başvuruları ile koşullu salıvermenin geri alınması kararlarına karşı itiraz dosyalarında vekillik yürütmektedir.

Bu rehber 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu ve 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu esas alınarak hazırlanmış, hukuki doğruluğu 20 Ekim 2026 tarihinde Av. Çağrı Ayboğa tarafından denetlenmiştir. Metin bilgilendirme amaçlıdır; her dosya kendi belgeleriyle değerlendirilmelidir.

LinkedIn – YouTube – Google Haritalar

Avukata Sor

Müddetnamedeki tahliye tarihleri, uygulanacak infaz oranı, mahsup edilmeyen tutukluluk süreleri ve iyi hâl değerlendirmesi için belgelerinizi iletin; dosyanızı birlikte değerlendirelim.

Avukata Sor Ankara Ceza Avukatı

Danışmanlık ücretlidir. Görüşme ücretleri 2025-2026 TBB Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca uygulanır.

Ayboğa Avukatlık Bürosu Ankara İletişim ve Harita

BüroAyboğa Avukatlık Bürosu
AdresEmek Mah. Bişkek Cd. 26/3 Çankaya / Ankara
Çalışma saatleriHafta içi 09.00 – 18.00

© 2026 Ayboğa Law Firm — Tüm hakları saklıdır.KVKKGizlilik Politikası