
Menfi Tespit Davası – Son Güncelleme: 5 Ekim 2026
Menfi tespit davası nedir? Menfi tespit davası, hakkında icra takibi yapılan veya yapılması muhtemel olan kişinin, alacaklı görünen tarafa borçlu olmadığının mahkemece tespit edilmesini istediği davadır. 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m.72 uyarınca dava takipten önce veya sonra, borç ödenmeden her zaman açılabilir; takibin durdurulması için alacağın yüzde 15’inden az olmayan teminat gerekir. Ayboğa Avukatlık Bürosu’nun değerlendirmesine göre menfi tespit davasında en kritik karar, davanın takipten önce mi sonra mı açılacağıdır; çünkü takibi durdurma imkanı yalnızca takipten önce açılan davada vardır.
İİK Madde 72 – Menfi Tespit Davası (Kanun Metni, 1. Fıkra)Borçlu, icra takibinden önce veya takip sırasında borçlu bulunmadığını ispat için menfi tesbit davası açabilir.
Madde hakkında kısa not: “Menfi” olumsuz demektir; dava bir hukuki ilişkinin, yani borcun var olmadığının tespitini amaçlar. Maddenin devamı, davanın takipten önce veya sonra açılmasına göre ihtiyati tedbir, teminat ve tazminat sonuçlarını ayrı ayrı düzenler.
Emekli bir öğretmen, yıllar önce kefil olduğu bir krediyle ilgili olduğunu sandığı bir senedin icraya konulacağını öğreniyor. Senetteki imza ona benziyor ama tutar ve tarih sonradan doldurulmuş. Henüz ödeme emri gelmemiş. Beklemeli mi, yoksa şimdi mi harekete geçmeli? Bu rehber, borçlu olmadığını düşünen kişinin hangi aşamada hangi yolu izlemesi gerektiğini anlatır; dosyanız için Ankara icra avukatı sayfamıza da bakabilirsiniz.
Borçlu olmadığınızı mı düşünüyorsunuz?
Menfi Tespit Davası Nedir?
Dava yalnızca icra takibiyle bağlantılı olarak açılmaz. Hakkında henüz takip başlatılmamış kişi de, alacaklı olduğunu ileri süren tarafın elindeki belgeye karşı hukuki yararını göstererek bu davayı açabilir. Borç ödendikten sonra ise menfi tespit değil, istirdat davası açılır.
Menfi Tespit Davasının Şartları Nelerdir?
Menfi Tespit Davası Takipten Önce mi, Sonra mı Açılmalı?
| Ölçüt | Takipten Önce | Takipten Sonra |
|---|---|---|
| Takibin durdurulması | Yüzde 15’ten az olmayan teminatla mümkün | Mümkün değil |
| Tedbirin kapsamı | Takip yapılamaz veya durur | Yalnızca icra veznesindeki paranın alacaklıya verilmemesi |
| Haciz | Tedbir kararıyla önlenebilir | Hacizler devam eder, satış yapılabilir |
| Dava reddedilirse | Alacaklı, tedbir nedeniyle geciken alacağının en az yüzde 20’si oranında tazminat alır | Tedbir alınmışsa aynı tazminat uygulanır |
| Dava kabul edilirse | Takip yapılamaz; alacaklı kötüniyetliyse en az yüzde 20 tazminat öder | Takip iptal olur; alacaklı haksız ve kötüniyetliyse en az yüzde 20 tazminat öder |
Av. Çağrı Ayboğa’ya göre senedin icraya konulacağını öğrenen kişi ödeme emrini beklememelidir; İİK m.72 uyarınca takipten önce açılan davada alınacak tedbir kararı takibi baştan durdururken, takipten sonra açılan davada haciz ve satış işlemleri devam eder.
Menfi Tespit Davasında İspat Yükü Kimdedir?
Ayboğa Avukatlık Bürosu icra ekibinin uygulamada en sık gördüğü durum, teminat senedi iddiasının yalnızca tanıkla ispatlanmaya çalışılmasıdır; menfi tespit davasında mahkemeler, senedin teminat için verildiğini gösteren ve senede açıkça atıf yapan yazılı bir sözleşme arar.
Menfi Tespit Davası Hangi Mahkemede Açılır?
Davada davacı borçlu, davalı alacaklıdır. Uyuşmazlık her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgiliyse veya kambiyo senedinden doğuyorsa görevli mahkemenin belirlenmesinde ticari davalar rehberimizdeki ölçütler dikkate alınır.
Menfi Tespit Davası Nasıl Açılır? (Adım Adım)
Menfi Tespit Davasının Sonuçları ve Tazminat Nedir?
Menfi Tespit Davası Ne Kadar Sürer, Harç ve Masrafı Nedir?
Menfi Tespit Davasında Zamanaşımı Var mı?
Ayboğa Menfi Tespit Süre Çizelgesi
Menfi Tespit Davasında En Sık Yapılan Hatalar Nelerdir?
Ayboğa Avukatlık Bürosu Menfi Tespit Kontrol Listesi
Uygulamadan Not – Av. Çağrı Ayboğa
Menfi tespit davası açmak, ödeme emrine itiraz etme yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz. İlamsız takipte 7 gün içinde yapılacak basit bir itiraz takibi kendiliğinden ve teminatsız durdurur. Bu nedenle ödeme emri alan borçlunun ilk işi itiraz etmek, menfi tespit davasını ise itirazın mümkün olmadığı veya yeterli olmadığı hallerde düşünmek olmalıdır.
Menfi Tespit Davasında 2026 Yılında Güncel Durum Nedir?
Arabuluculuk süreci ihtiyati tedbir talebini engellemez; tedbir, arabulucuya başvurmadan önce veya süreç devam ederken mahkemeden istenebilir. Süreç için arabuluculuk nedir rehberimize bakabilirsiniz.
Ankara’da Menfi Tespit Davası Süreci Nasıl İşler?
Ankara’da görülen dosyalarda Ayboğa Avukatlık Bürosu’nun gözlemi, mahkemelerin tedbir talebini çoğunlukla dosya üzerinden ve kısa sürede incelediği, teminat olarak nakit yerine kesin ve süresiz banka teminat mektubunu da kabul ettiği yönündedir. Takibinizin aşamasını icra dosyası sorgulama rehberimizle öğrenebilirsiniz.
Menfi Tespit Davası Dilekçe Örneği
Kesikli alt çizgili alanları kendi bilgilerinizle doldurun. “Dilekçeyi Yazdır” düğmesine bastığınızda yalnızca dilekçe metni yazdırılır veya PDF olarak kaydedilir.
ANKARA NÖBETÇİ ASLİYE HUKUK MAHKEMESİNE
İHTİYATİ TEDBİR TALEPLİDİR
DAVACIAdı Soyadı (T.C. Kimlik No: ………..)
Adres ve telefon
DAVALIAlacaklının adı soyadı veya unvanı, adresi
İCRA DOSYASIAnkara … İcra Dairesi, 20../….. E.
DAVA DEĞERİ….. TL
KONUİİK m.72 uyarınca borçlu olunmadığının tespiti ve ihtiyati tedbir talebidir.
AÇIKLAMALAR
1. Davalı, .. / .. / 20.. tarihli senet / sözleşme / fatura belgesine dayanarak yukarıda numarası yazılı dosyada hakkımda icra takibi başlatmıştır.
2. Davalıya borçlu değilim. Borçlu olunmamasının nedeni: borcun ödenmiş olması, imzanın ait olmaması, senedin teminat amacıyla verilmesi, anlaşmaya aykırı doldurulması vb. somut açıklama.
3. Bu iddiam ödeme belgeleri, teminat sözleşmesi, yazışmalar ile sabittir.
4. Takibin devamı halinde telafisi güç zararlar doğacaktır. Uygun görülecek teminat karşılığında takipten önce: takibin durdurulmasına / takipten sonra: icra veznesine girecek paranın davalıya ödenmemesine karar verilmesini talep ediyorum.
HUKUKİ NEDENLER2004 sayılı İİK m.72; 6098 sayılı TBK; 6100 sayılı HMK ve ilgili mevzuat.
DELİLLERİcra dosyası, takibe dayanak belge aslı, ödeme belgeleri, sözleşmeler, yazışmalar, imza incelemesi, bilirkişi incelemesi, tanık, yemin ve her türlü yasal delil.
SONUÇ VE İSTEMAçıkladığım nedenlerle; teminat karşılığında ihtiyati tedbir kararı verilmesine, davanın kabulü ile yukarıda numarası yazılı takip nedeniyle davalıya borçlu olmadığımın tespitine, takibin iptaline, davalının alacağın yüzde 20’sinden aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini saygıyla talep ederim.
.. / .. / 20..
Davacı
Adı Soyadı – İmza
EKLER1. Ödeme emri 2. Borçlu olunmadığını gösteren belgeler 3. Varsa arabuluculuk son tutanağı
Menfi Tespit Davası Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
Menfi tespit davası ne zaman açılır?
Menfi tespit davası icra takibini durdurur mu?
Menfi tespit davasında teminat ne kadardır?
Menfi tespit davasında ispat yükü kimdedir?
Menfi tespit davası hangi mahkemede açılır?
Menfi tespit davası kaybedilirse ne olur?
Menfi tespit davası açınca ödeme emrine itiraz etmeye gerek var mı?
Teminat senedi için menfi tespit davası açılabilir mi?
Menfi tespit davasında arabuluculuk zorunlu mu?
Menfi tespit davası ne kadar sürer?
İlgili İcra Hukuku Rehberleri
Senetle İspat
Yazılı belgeye karşı hangi delillerin geçerli olduğu.
Kaynakça

Av. Çağrı Ayboğa Kimdir?
Av. Çağrı Ayboğa – Ayboğa Avukatlık Bürosu – Ankara Barosu Sicil No: 34507 – Çankaya / Ankara
Av. Çağrı Ayboğa, Ankara Barosu’na kayıtlı bir avukattır ve icra ve iflas hukuku, kıymetli evrak hukuku ile ceza hukuku alanlarında çalışmaktadır. Menfi tespit, istirdat, borçtan kurtulma ve itirazın iptali dosyalarında genel mahkemeler, icra hukuk mahkemeleri ile istinaf ve temyiz aşamalarında vekillik yürütmektedir.
Bu rehber 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu esas alınarak hazırlanmış, hukuki doğruluğu 5 Ekim 2026 tarihinde Av. Çağrı Ayboğa tarafından denetlenmiştir. Bilgilendirme amaçlıdır; her dosya kendi belgeleriyle değerlendirilmelidir.
Borçlu olmadığınızı düşündüğünüz bir takip veya senet için tedbir ve teminat seçeneklerinin değerlendirilmesi amacıyla Çankaya / Ankara’daki büromuzla iletişime geçebilirsiniz.
Danışmanlık ücretlidir. Görüşme ücretleri 2025-2026 TBB Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca uygulanır.

