Ceza Hukuku
Trend

Mala Zarar Verme Suçu, Nitelikli Halleri ve Cezası (TCK 151 – 152)

 

Mala Zarar Verme Suçu (TCK 151 – 152)  Güncel : Nisan 2026

TCK 151 mala zarar verme suçu; başkasının taşınır veya taşınmaz malını kasten yıkan, tahrip eden, yok eden, bozan, kullanılamaz hale getiren veya kirleten kişilere 4 aydan 3 yıla kadar hapis veya adli para cezası öngörür. Şikayete tabidir ve uzlaşma kapsamındadır. TCK 152 nitelikli haller ise 1 yıldan 6 yıla kadar hapis cezası gerektirir; şikayete bağlı değildir.

  • Suçun Konusu: Başkasına ait taşınır veya taşınmaz mal — kendi malına zarar verme bu suçu oluşturmaz
  • Fiil (seçimlik hareketler): Yıkma, tahrip etme, yok etme, bozma, kullanılamaz hale getirme veya kirletme
  • TCK 151 Cezası: 4 aydan 3 yıla kadar hapis veya adli para cezası (seçimlik)
  • Kasıt: Genel kast yeterlidir — taksirle mala zarar verme suç oluşturmaz (CGK K.2017/26)
  • Şikayet: Basit hâlde şikayete tabidir; fail ve fiil öğrenilmesinden itibaren 6 ay
  • Uzlaşma: TCK 151 uzlaşma kapsamındadır
  • Sahipli hayvan: Başkasının hayvanını öldürmek veya işe yaramaz kılmak da TCK 151 kapsamındadır
  • TCK 152/1 Nitelikli Haller: 1–6 yıl hapis — kamu binası, yangın koruma tesisi, dikili ağaç, su tesisi, grev sırasında, siyasi parti binası, kamu görevlisine öç
  • TCK 152/2 Ağırlaştırıcı Haller: Yakarak, toprak kaymasıyla, nükleer-biyolojik-kimyasal silahla — ceza iki katına artırılır
  • Ispat: Kamera kayıtları, tanık beyanları, fotoğraflar, bilirkişi raporu
  • Görevli mahkeme: Asliye Ceza Mahkemesi
Mala Zarar Verme Suçu TCK 151 - TCK 152
Mala Zarar Verme Suçu TCK 151 – TCK 152

İçerik

Mala zarar verme suçu nedir, cezası ne kadardır? 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 151. maddesinde düzenlenen mala zarar verme suçu; başkasının taşınır veya taşınmaz malını kasten kısmen ya da tamamen yıkma, tahrip etme, yok etme, bozma, kullanılamaz hale getirme veya kirletme eylemlerini kapsar. Cezası 4 aydan 3 yıla kadar hapis veya adli para cezasıdır. Suç şikayete bağlıdır ve uzlaşma kapsamındadır. TCK 152 kapsamındaki nitelikli hâllerde ise 1 yıldan 6 yıla kadar hapis cezası uygulanır ve şikayet aranmaz.

TCK 151 nedir? Türk Ceza Kanunu Madde 151; mala zarar verme suçunu ve cezasını düzenler. Başkasının taşınır veya taşınmaz malını kısmen veya tamamen yıkan, tahrip eden, yok eden, bozan, kullanılamaz hale getiren ya da kirleten kişi; mağdurun şikayeti üzerine 4 aydan 3 yıla kadar hapis veya adli para cezasıyla cezalandırılır. İkinci fıkrası uyarınca başkasının sahipli hayvanını haklı bir neden olmaksızın öldürmek veya işe yaramaz kılmak da aynı cezayı gerektirir.

Mala zarar verme suçu; araç çizme, cam kırma, duvar yazısı, bina yıkma, ağaç kesme, sulama borusu tahrip etme gibi gündelik hayatta sıkça karşılaşılan pek çok eylemi kapsayan bir suç tipidir. Türk ceza hukukunda “Malvarlığına Karşı Suçlar” başlığı altında yer alan bu suç; basit hâliyle (TCK 151) şikayete tabi ve uzlaşmayla sonuçlanabilirken, nitelikli hâliyle (TCK 152) çok daha ağır yaptırımlar öngörmektedir.

Bu yazıda; TCK 151 ve 152’nin birebir kanun metni, madde gerekçesi, suçun maddi ve manevi unsurları, sahipli hayvan düzenlemesi, tüm nitelikli haller ve Yargıtay Ceza Genel Kurulu’nun emsal kararları kapsamlı biçimde ele alınmaktadır.

TCK 151 ve TCK 152 Kanun Metni (Birebir)

5237 Sayılı Türk Ceza Kanunu — Madde 151: Mala Zarar Verme

Türk Ceza Kanunu Madde 151; mala zarar verme suçunu ve cezasını düzenler.

TCK 151/1: Başkasının taşınır veya taşınmaz malını kısmen veya tamamen yıkan, tahrip eden, yok eden, bozan, kullanılamaz hale getiren veya kirleten kişi, mağdurun şikayeti üzerine, dört aydan üç yıla kadar hapis veya adlî para cezası ile cezalandırılır.

TCK 151/2: Haklı bir neden olmaksızın, sahipli hayvanı öldüren, işe yaramayacak hale getiren veya değerinin azalmasına neden olan kişi hakkında yukarıdaki fıkra hükmü uygulanır.

Kaynak: Resmi Gazete — 5237 Sayılı Türk Ceza Kanunu (mevzuat.gov.tr)

5237 Sayılı Türk Ceza Kanunu — Madde 152: Mala Zarar Vermenin Nitelikli Halleri

Türk Ceza Kanunu Madde 152; mala zarar vermenin nitelikli hallerini ve ağırlaştırılmış cezalarını düzenler.

TCK 152/1: Mala zarar verme suçunun;

TCK 152/1-a: Kamu kurum ve kuruluşlarına ait, kamu hizmetine tahsis edilmiş veya kamunun yararlanmasına ayrılmış yer, bina, tesis veya diğer eşya hakkında,

TCK 152/1-b: Yangına, sel ve taşkına, kazaya ve diğer felaketlere karşı korunmaya tahsis edilmiş her türlü eşya veya tesis hakkında,

TCK 152/1-c: Devlet ormanı statüsündeki yerler hariç, nerede olursa olsun, her türlü dikili ağaç, fidan veya bağ çubuğu hakkında,

TCK 152/1-d: Sulamaya, içme sularının sağlanmasına veya afetlerden korumaya yarayan tesisler hakkında,

TCK 152/1-e: Grev veya lokavt hallerinde işverenlerin veya işçilerin veya işveren veya işçi sendika veya konfederasyonlarının maliki olduğu veya kullanımında olan bina, tesis veya eşya hakkında,

TCK 152/1-f: Siyasi partilerin, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının ve üst kuruluşlarının maliki olduğu veya kullanımında olan bina, tesis veya eşya hakkında,

TCK 152/1-g: Sona ermiş olsa bile, görevinden ötürü öç almak amacıyla bir kamu görevlisinin zararına olarak, işlenmesi halinde, fail hakkında bir yıldan altı yıla kadar hapis cezasına hükmolunur.

TCK 152/2-a: Mala zarar verme suçunun; yakarak, yakıcı veya patlayıcı madde kullanarak,

TCK 152/2-b: Toprak kaymasına, çığ düşmesine, sel veya taşkına neden olmak suretiyle,

TCK 152/2-c: Radyasyona maruz bırakarak, nükleer, biyolojik veya kimyasal silah kullanarak, işlenmesi halinde, verilecek ceza iki katına kadar artırılır.

Mala Zarar Verme Suçunun Gerekçesi

TCK 151 mala zarar verme suçunun gerekçesi nedir? Kanun koyucu bu maddeyle Anayasa’nın 35. maddesinde güvence altına alınan mülkiyet hakkını ceza hukuku araçlarıyla korumayı amaçlamaktadır. Suç seçimlik hareketli biçimde düzenlenmiştir: mala fiziksel hasar vermekten bütünüyle yok etmeye, kullanışını engellemeye ve kirletmeye kadar uzanan geniş bir yelpaze suç kapsamına alınmıştır. İkinci fıkrada sahipli hayvanların da bu güvenceden yararlanması sağlanmış; vahşi veya tehlikeli hayvanların öldürülmesinde “haklı neden” istisnasına yer verilmiştir.

Mala Zarar Verme Suçunun Unsurları

Mala zarar verme suçunun unsurları nelerdir? Suçun oluşabilmesi için dört unsurun birlikte bulunması gerekir: (1) Suçun konusu — başkasına ait taşınır veya taşınmaz mal ya da sahipli hayvan, (2) Maddi unsur — yıkma, tahrip etme, yok etme, bozma, kullanılamaz kılma veya kirletme eylemlerinden birinin gerçekleşmesi, (3) Manevi unsur — genel kastla hareket etme (taksirle işlenemez), (4) Hukuka aykırılık — haklı bir nedenin bulunmaması. Bu unsurlardan herhangi birinin yokluğu suçun oluşumunu engeller.

  • Suçun konusu — başkasının malı: Suç yalnızca başkasına ait taşınır veya taşınmaz mallara karşı işlenebilir. Kişinin kendi malına zarar vermesi TCK 151 kapsamına girmez. Ortak mülkiyette ise diğer paydaşların payına isabet eden zarar suç oluşturabilir
  • Seçimlik hareketler: Yıkma (fiziksel tahribat), tahrip etme (önemli hasar), yok etme (tamamen ortadan kaldırma), bozma (işlevini yitirtme), kullanılamaz hale getirme (kullanışı fiilen engelleme), kirletme (duvar yazısı, boya, pisletme gibi). Bu altı eylemden birinin gerçekleşmesi yeterlidir; kısmi zarar da suçu oluşturur
  • Kasıt — manevi unsur: Yargıtay Ceza Genel Kurulu’nun yerleşik içtihadına göre genel kast yeterlidir; failin mala zarar vereceğini bilip istemesi yeterlidir. Özel kast veya belirli bir saik aranmaz. Taksirle — dikkat ve özen yükümlülüğünü ihlal ederek meydana gelen hasar — TCK 151 kapsamına girmez
  • Hukuka uygunluk nedenleri: Yetkili makam kararıyla gerçekleştirilen yıkım, mülk sahibinin rızasıyla yapılan tadilat, zorunluluk hâlinde verilen zarar ve meşru müdafaa kapsamındaki eylemler hukuka aykırı değildir

Sahipli Hayvan : TCK 151/2

Başkasının hayvanını öldürmek TCK 151 kapsamında mı? Evet. TCK 151/2 uyarınca haklı bir neden olmaksızın başkasına ait sahipli hayvanı öldüren, işe yaramaz hale getiren veya değerini düşüren kişi hakkında birinci fıkra hükmü uygulanır. “Haklı neden” istisnası kritik öneme sahiptir: vahşi, yırtıcı veya hastalıklı bir hayvanın öz savunma amacıyla öldürülmesi bu kapsamda değerlendirilebilir. Ancak bu istisnanın varlığını sanık ispat etmek zorundadır.

TCK 151/2 Kapsamına Girenler

Başkasına ait evcil hayvanı (köpek, kedi, çiftlik hayvanı) öldürme. Hayvanı sakatlamak veya yaralayarak işe yaramaz kılma. Hayvanın piyasa değerini düşürecek biçimde zarar verme. Kasıtlı olarak ölüme yol açan madde verme.

Haklı Neden — TCK 151/2 İstisnası

Vahşi veya yırtıcı bir hayvanın öz savunma amacıyla öldürülmesi. Bulaşıcı hastalık taşıyan tehlikeli hayvanın yetkili karar uyarınca imhası. Başıboş tehlikeli hayvanın kişi ya da diğer hayvanları korumak için öldürülmesi. Bu savunmanın sanık tarafından somut delillerle desteklenmesi gerekir.

TCK 152 Mala Zarar Vermenin Nitelikli Halleri
TCK 152 Mala Zarar Vermenin Nitelikli Halleri

TCK 152 Mala Zarar Vermenin Nitelikli Halleri

Mala zarar vermenin nitelikli halleri (TCK 152) nelerdir, cezası ne kadar? TCK 152/1 kapsamındaki nitelikli hâllerde ceza 1 yıldan 6 yıla kadar hapis olup şikayete bağlı değildir. Bu hâller: kamu binası ve tesisleri, yangın-sel koruma tesisleri, dikili ağaç ve fidanlar, sulama-içme suyu tesisleri, grev sırasında sendika mülkü, siyasi parti binası ve kamu görevlisine öç amaçlı zarar. TCK 152/2’de ise ateşle, toprak kaymasıyla ya da nükleer-biyolojik-kimyasal silahla işlenmesi hâlinde ceza iki katına artırılır.

Nitelikli Hâl Kapsam Şikayet Ceza
TCK 152/1-a Kamu binası, kamu hizmetine tahsis yer/tesis/eşya Resen 1–6 yıl hapis
TCK 152/1-b Yangın, sel, kaza, felakete karşı koruma tesisi/eşyası Resen 1–6 yıl hapis
TCK 152/1-c Dikili ağaç, fidan, bağ çubuğu (Devlet ormanı hariç) Resen 1–6 yıl hapis
TCK 152/1-d Sulama, içme suyu, afet koruma tesisleri Resen 1–6 yıl hapis
TCK 152/1-e Grev/lokavtta işveren veya işçi sendikasının bina/tesisi Resen 1–6 yıl hapis
TCK 152/1-f Siyasi parti, meslek kuruluşu bina/tesisi Resen 1–6 yıl hapis
TCK 152/1-g Öç almak amacıyla kamu görevlisinin zararına (görev sona ermiş olsa bile) Resen 1–6 yıl hapis
TCK 152/2-a,b,c Yakarak / toprak kaymasıyla / nükleer-biyolojik-kimyasal silahla Resen Temel cezanın 2 katına kadar artırım
TCK 152/2’de Artırım Zorunlu Gerekçe İster: Yargıtay Ceza Genel Kurulu (CGK E.2010/8-185, K.2010/210); TCK 152/2 uyarınca yapılan ceza artırımının “iki katına kadar” ibaresinin azami sınırı gösterdiğini ve mahkemenin seçtiği artırım oranını gerekçesiyle açıklaması gerektiğini hükme bağlamıştır. Gerekçesiz artırım bozma nedeni oluşturmaktadır.

TCK 151 ile TCK 152 Temel Farklar

TCK 151 — Basit Mala Zarar Verme

Ceza: 4 ay–3 yıl hapis VEYA adli para cezası (seçimlik). Şikayete tabidir — 6 ay içinde şikayet zorunludur. Uzlaşma kapsamındadır. HAGB ve erteleme uygulanabilir. Bireysel mülke verilen zarar bu madde kapsamındadır.

TCK 152 — Nitelikli Mala Zarar Verme

Ceza: 1–6 yıl hapis (seçimlik değil). Şikayete bağlı değildir — resen soruşturulur. Uzlaşma yalnızca 152/1-e ve f için değerlendirilebilir. HAGB koşullar oluşursa uygulanabilir. Kamu ve kamusal nitelikli mülkü hedef alır.

Mala Zarar Verme Suçunda Ceza Hukuku Kurumları

  • Şikayet (TCK 151): Basit hâl şikayete tabidir. Fail ve fiilin öğrenildiği tarihten itibaren 6 ay içinde şikayet yapılmalıdır; aksi hâlde şikayet hakkı düşer. Şikayet vazgeçmesiyle dava düşer
  • Şikayet (TCK 152): Nitelikli hâller resen soruşturulur; savcılık haberdar olduğu anda kendiliğinden soruşturma başlatır
  • Zamanaşımı: TCK 151 için dava zamanaşımı 8 yıldır. TCK 152 için üst sınır 6 yıl olduğundan dava zamanaşımı buna göre hesaplanır
  • Uzlaşma: TCK 151 uzlaşma kapsamındadır. TCK 152’nin büyük çoğunluğu uzlaşma kapsamı dışındadır; yalnızca grev/sendika (1-e) ve siyasi parti (1-f) bentlerinde uzlaşma değerlendirilebilir
  • Etkin pişmanlık: Mala zarar verme suçunda zararın yargılama öncesinde veya sırasında giderilmesi cezadan indirim sağlayabilir. Ancak CGK içtihadına göre bu giderimin failin gerçek özgür iradesinden kaynaklanması şarttır; yakalanmamak için yapılan iade etkin pişmanlık sayılmaz
  • Adli para cezasına çevirme: TCK 151’de hapis veya adli para cezası seçimliktir. TCK 152’de doğrudan para cezasına çevrilme mümkün değildir
  • Erteleme: TCK 51 kapsamında hapis cezasının ertelenmesi her iki maddede de koşullar oluşursa mümkündür
  • HAGB: CMK 231 koşullarının oluşması hâlinde hükmün açıklanmasının geri bırakılması uygulanabilir
  • Zincirleme suç: Aynı suç işleme kararıyla birden fazla kez mala zarar verilmesi TCK 43 kapsamında zincirleme suç oluşturabilir; ancak CGK içtihadına göre ikinci eylemde kararın yenilenmesi durumunda zincirleme değil ayrı suçlar söz konusudur
  • Görevli mahkeme: Asliye Ceza Mahkemesi

Mala Zarar Verme Suçunda İspat Araçları

  • Kamera kayıtları: Güvenlik, MOBESE veya komşu kamera görüntüleri en belirleyici delil niteliğindedir
  • Tanık beyanları: Olayı gören veya bizzat tanık olan kişilerin ifadeleri
  • Fotoğraflar ve video belgeler: Hasarın boyutunu ve niteliğini ortaya koyan görsel deliller
  • Bilirkişi raporu: Hasar miktarını ve niteliğini belirleyen teknik değerlendirme — yapı, araç ve orman hasarlarında kritiktir
  • Oto ekspertiz raporu: Araç hasarının tespiti ve değer kaybının belirlenmesi
  • Dijital deliller: Tehdit içeren mesajlar, sosyal medya paylaşımları, önceki çatışma kayıtları — kastın ispatında kullanılabilir

Mala Zarar Verme Davası — Hukuki Destek

Mala zarar verme suçu (TCK 151–152) nedeniyle soruşturma açıldıysa ya da bu suçun mağduru olduysanız; suçun unsurları, uzlaşma süreci ve savunma stratejisi için Ankara’da ceza hukukunda deneyimli avukatlarımıza danışabilirsiniz.

Danışmanlık ücretlidir. Asgari ücret tarifesi için Türkiye Barolar Birliği 2025–2026 Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi‘ni inceleyebilirsiniz.

TCK 151 – 152 Mala Zarar Verme Suçu Emsal Yargıtay Kararları

Yargıtay Ceza Genel Kurulu — E: 2013/2-686 / K: 2014/19 / T: 21.01.2014

Hırsızlık Suçunun Konusunu Oluşturan Araçta Meydana Gelen Zarar Ayrıca Mala Zarar Verme Suçunu Oluşturmaz

Sanık, geceleyin başkasına ait otomobilin kapısını kanırtarak açmış, direksiyon altındaki plastik kutuyu kırarak düzkontak yapıp aracı çalmış; olay yerinden uzaklaşırken polis ekibini görünce kaldırıma çarpıp kaçmıştır. Kovuşturma sürecinde savcılık hem hırsızlık hem de mala zarar verme suçlarından dava açmış; yerel mahkeme her iki suçtan ayrı ayrı mahkûmiyet kararı vermiştir.

Yargıtay Ceza Genel Kurulu; belirleyici ölçütü şu şekilde ortaya koymuştur: hırsızlık eylemi gerçekleştirilirken suça konu malın dışında başka bir eşyaya zarar verilmişse mala zarar verme suçu ayrıca oluşacaktır; ancak zarar doğrudan hırsızlığın konusunu oluşturan malın kendisinde meydana gelmişse bu zarar bağımsız bir suç teşkil etmez, TCK m. 61 kapsamında temel cezanın belirlenmesinde gözetilmesi gereken bir ölçüt olarak değerlendirilir.

Avukat Değerlendirmesi: Bu karar; hırsızlık ve mala zarar verme suçlarının bir arada yargılandığı davalarda çok belirleyicidir. Zarar, çalınan malın kendisine mi yoksa başka bir eşyaya mı verildi? Bu ayrım suç sayısını ve sonuç cezayı doğrudan etkiler. Savunmada bu içtihada atıf yapılması ayrı mahkûmiyet kararını engelleyebilir.
Yargıtay Ceza Genel Kurulu — E: 2012/9-1456 / K: 2013/608 / T: 10.12.2013

Mala Zarar Verme Suçunda Doğrudan Kast ile Olası Kastın Ayrımı

Sanık, mağdura yönelik husumetini gidermek amacıyla hareket ederken eylemin kaçınılmaz yan sonuçlarından haberdar olarak ilerlemiştir. Yerel mahkeme kast türünü yeterince irdelemeksizin hüküm kurmuş; bu durum temyiz incelemesine konu olmuştur.

Yargıtay Ceza Genel Kurulu; fail hareketiyle kanuni tipin gerçekleşeceğini biliyor ve istiyorsa doğrudan kastla hareket etmektedir. Hareketin zorunlu veya kaçınılmaz yan sonuçları da açıkça istenmese dahi doğrudan kast kapsamındadır. Neticenin gerçekleşmesini yalnızca muhtemel gören ve “olursa olsun” düşüncesiyle kabullenen failin ise olası kastla hareket ettiği kabul edilir. Mala zarar verme suçunda failin zarar verici eylemle birebir bağlantılı neticeler bakımından doğrudan kastla hareket ettiğinin kabulü gerektiği vurgulanmıştır.

Avukat Değerlendirmesi: Kast türünün belirlenmesi hem ceza miktarına hem de suçun nitelendirilmesine etki eder. Savunmada kastın yokluğu ya da olası kast ile doğrudan kast arasındaki sınırın itinalı biçimde analiz edilmesi sonucu doğrudan değiştirebilir.
Yargıtay Ceza Genel Kurulu — E: 2008/11-127 / K: 2008/147 / T: 27.05.2008

Etkin Pişmanlığın Uygulanabilmesi İçin Zararın Giderilmesi Failin Gerçek İradesinden Kaynaklanmalıdır

Sanıklar, bir işyerinden teyp çalmış; soruşturma sürecinde bazı parçaları kendiliğinden açıklayarak iade etmişlerdir. Yerel mahkeme etkin pişmanlık hükmünü uygulayıp cezadan indirim yapmıştır.

Yargıtay Ceza Genel Kurulu; TCK m. 168’deki etkin pişmanlık müessesesinin ruhunun failin kendi özgür iradesiyle mağdurun zararını giderme çabası olduğunu belirlemiştir. Cebri icra yoluyla gerçekleşen, üçüncü kişilerce karşılanan ya da kaçarken tesadüfen ele geçirilen iadelerde gerçek pişmanlıktan söz edilemez. Kısmi iadede etkin pişmanlığın uygulanabilmesi ise mağdurun rızasına ve iade edilen malın doğrudan kullanılabilirliğine bağlıdır.

Avukat Değerlendirmesi: Mala zarar verme davalarında zararın yargılama öncesinde giderilmesi ceza indirimi sağlayabilir. Ancak bu giderimin özgür iradeyle ve gerçekten yapılması, kısmi iadede mağdurun rızasının alınması, savunma avukatının yönetmesi gereken kritik adımlardır.
Yargıtay Ceza Genel Kurulu — E: 2011/9-42 / K: 2011/66 / T: 26.04.2011

Su Tesisatındaki Boruyu Söküp Değiştirme Eylemi Mala Zarar Verme Suçunu Oluşturur

Sanık, köy su şebekesi hattından katılanın evine su taşıyan “T” boruyu kasıtlı olarak söküp yerine düz boru yerleştirmiştir. Bu eylem sonucunda katılanın evine üç gün boyunca hiç su akmamıştır. Yerel mahkemede malın fiziksel varlığına kalıcı tahribat yapılmadığı yönündeki savunma gündeme gelmiştir.

Yargıtay Ceza Genel Kurulu; mülkiyet hakkının yalnızca fiziksel tahribat hâllerinde değil, mal sahibinin malından yararlanmasını engelleyen tüm müdahalelerde ihlal edildiğini ortaya koymuştur. “T” borunun mülkiyeti katılana ait olup sanığın eylemi kısmi tahrip niteliği taşımaktadır; malın bütünlüğünün kalıcı olarak bozulmaması suçun oluşumuna engel değildir.

Avukat Değerlendirmesi: Bu karar “kullanılamaz hale getirme” seçimlik hareketinin ve “kısmi tahrip” kavramının geniş yorumlandığını göstermektedir. Tesisat, altyapı veya ekipmana yapılan her türlü müdahale — fiziksel tahribat olmaksızın dahi — TCK 151 kapsamında değerlendirilebilir.
Yargıtay Ceza Genel Kurulu — E: 2010/8-185 / K: 2010/210 / T: 26.10.2010

Mala Zarar Verme Suçunda Nitelikli Hâl Cezasının İki Katına Kadar Artırılmasında Gerekçe Zorunludur

Sanık TCK m. 152/1 kapsamındaki nitelikli bir eylemle mala zarar verme suçu işlemiştir. Yerel mahkeme temel cezayı belirledikten sonra aynı maddenin ikinci fıkrası uyarınca cezayı iki katına kadar artırırken bu artırımın gerekçesini göstermemiştir.

Yargıtay Ceza Genel Kurulu; hâkimin TCK m. 152/2 uyarınca yapacağı artırımda gerekçesini açıkça ortaya koyması gerektiğini hükme bağlamıştır. “İki katına kadar” ibaresi azami oranı göstermekte; bu oran aşılmamak kaydıyla herhangi bir oran seçilebilir, ancak seçilen oranın gerekçesi kararda yer almalıdır. Gerekçesiz artırım denetim imkânını ortadan kaldırdığından bozma nedeni oluşturur.

Avukat Değerlendirmesi: TCK 152/2 uygulanmasında artırım oranına ve gerekçesine itiraz edilebilir. Mahkemenin artırım gerekçesini göstermemesi veya yetersiz gerekçeyle karar vermesi temyizde bozma nedeni oluşturmaktadır. Bu içtihat sanık avukatı açısından önemli bir temyiz argümanıdır.
Yargıtay Ceza Genel Kurulu — E: 2013/14-35 / K: 2013/266 / T: 28.05.2013

Zincirleme Suçun Oluşabilmesi İçin Suç İşleme Kararının Yenilenmemiş Olması Gerekir

Sanık, aynı mağdura yönelik farklı zamanlarda birden fazla kez mala zarar verme suçu işlemiştir. Yerel mahkemede zincirleme suç hükümleri uygulanarak tek cezaya hükmedilmiştir. Temyiz aşamasında TCK m. 43/1 anlamında “aynı suç işleme kararı” kriterinin gerçekleşip gerçekleşmediği sorgulanmıştır.

Yargıtay Ceza Genel Kurulu; zincirleme suç için gerekli “aynı suç işleme kararı” kavramının failin suçu işlemeden önce genel bir plan ve niyet oluşturmuş olmasını, tüm hareketler arasında sübjektif bir bağın bulunmasını ifade ettiğini açıklamıştır. Buna karşılık ikinci eylemde suç işleme kararının yenilendiği durumlarda zincirleme değil ayrı suçlar söz konusu olur. Suçlar arasındaki zaman aralığı belirleyici karine olmakla birlikte tek başına yeterli değildir.

Avukat Değerlendirmesi: Birden fazla zarar eyleminin zincirleme mi yoksa ayrı suç mu oluşturduğu sonuç cezayı önemli ölçüde etkiler. Aynı mağdura farklı zamanlarda zarar veren sanık açısından kararlar arasındaki sübjektif bağın varlığı veya yokluğu savunmanın yönlendireceği kritik argümandır.

Bu Makale Hakkında

Bu içerik; 5237 sayılı TCK’nın 151 ve 152. maddeleri, Yargıtay Ceza Genel Kurulu kararları ve Ankara Barosu’na kayıtlı avukatların saha dava deneyimleri esas alınarak hazırlanmıştır. Suçun unsurları, seçimlik hareketler, kast analizi, etkin pişmanlık, zincirleme suç ve TCK 152/2 artırım gerekçesi özellikle derinlemesine ele alınmıştır.

Ayboğa Hukuk Bürosu, Ankara merkezli olarak TCK 151 ve 152 kapsamındaki davalarda müvekkil temsilciliği ve hukuki danışmanlık sunmaktadır.

Sık Sorulan Sorular

Mala zarar verme suçu (TCK 151) nedir, cezası ne kadar?
Başkasının taşınır veya taşınmaz malını kasten yıkma, tahrip etme, yok etme, bozma, kullanılamaz hale getirme veya kirletme eylemidir. Cezası 4 aydan 3 yıla kadar hapis veya adli para cezasıdır (seçimlik). Basit hâl şikayete tabidir; uzlaşma kapsamındadır.
TCK 152 nitelikli haller nelerdir, cezası ne kadar?
Kamu binası, yangın-sel koruma tesisi, dikili ağaç, sulama-içme suyu tesisi, grev sırasında sendika mülkü, siyasi parti binası ve kamu görevlisine öç amaçlı zarar 1 yıldan 6 yıla kadar hapis cezasıyla cezalandırılır. Bu hâller şikayete bağlı değildir; resen soruşturulur.
Mala zarar verme suçunda şikayet süresi ne kadar?
TCK 151 (basit hâl) şikayete tabidir. Fail ve fiilin birlikte öğrenildiği tarihten itibaren 6 ay içinde şikayette bulunulmalıdır. Yargıtay içtihadına göre süre, yalnızca hasarın öğrenilmesiyle değil; fail kimliğinin de öğrenilmesiyle birlikte işlemeye başlar.
Taksirle mala zarar verme suç oluşturur mu?
Hayır. Yargıtay Ceza Genel Kurulu’nun yerleşik içtihadına göre mala zarar verme suçu yalnızca kastla işlenebilir. Taksirle — dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı davranışla — meydana gelen hasar TCK 151 kapsamına girmez. Bu durumda yalnızca hukuki sorumluluk söz konusu olabilir.
Araç çizme veya cam kırma hangi suçu oluşturur?
Başkasının aracını çizme, camını kırma ya da kapısını kırma eylemleri TCK 151 kapsamında mala zarar verme suçunu oluşturur. Bu suç şikayete tabidir; 6 ay içinde şikayette bulunulmalıdır. Uzlaşma uygulanır.
Mala zarar verme suçunda uzlaşma mümkün mü?
Evet. TCK 151 (basit hâl) uzlaşma kapsamındadır. Tarafların uzlaşması hâlinde dava düşer. TCK 152 kapsamındaki nitelikli hâllerin büyük çoğunluğu uzlaşma kapsamı dışındadır; yalnızca 152/1-e (grev/sendika) ve 152/1-f (siyasi parti) bentleri için uzlaşma değerlendirilebilir.
Hırsızlık ve mala zarar verme suçları bir arada işlenebilir mi?
Yargıtay Ceza Genel Kurulu’na göre; hırsızlık sırasında doğrudan çalınan malın kendisine verilen zarar ayrı bir mala zarar verme suçu oluşturmaz. Ancak çalınan maldan farklı başka bir eşyaya zarar verilmişse (örn. kırdığı başka bir cam) mala zarar verme suçu ayrıca oluşur.
TCK 152/2’de iki katına artırım otomatik mi?
Hayır. Yargıtay Ceza Genel Kurulu’na göre “iki katına kadar” ifadesi azami sınırdır; mahkeme bu sınırı aşmamak kaydıyla herhangi bir oranda artırım yapabilir. Ancak seçilen artırım oranının gerekçesiyle kararda yer alması zorunludur. Gerekçesiz artırım bozma nedeni oluşturur.

Ankara Ceza Avukatı Çağrı Ayboğa

Bu Sayfanın Yazarı
Av. Çağrı Ayboğa
Ankara Barosu Kayıtlı Avukat · Sicil No: 34507

Av. Çağrı Ayboğa, 2018’den bu yana Ankara’da ceza hukuku alanında hizmet vermektedir. TCK 151 ve 152 kapsamındaki mala zarar verme suçları, uzlaşma süreci ve Yargıtay Ceza Genel Kurulu içtihadı konusunda deneyim sahibidir.

✓ Ankara Barosu’nda Doğrula⭐ Google 4.9 / 236 yorum📍 Çankaya / Ankara

Mala Zarar Verme Davası — Hukuki Destek

Mala zarar verme suçu (TCK 151–152) nedeniyle soruşturma açıldıysa ya da bu suçun mağduru olduysanız; suçun unsurları, uzlaşma süreci ve savunma stratejisi için Ankara’da ceza hukukunda deneyimli avukatlarımıza danışabilirsiniz.

Danışmanlık ücretlidir. Asgari ücret tarifesi için Türkiye Barolar Birliği 2025–2026 Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi‘ni inceleyebilirsiniz.

 

Avukat Çağrı Ayboğa

Avukat Çağrı Ayboğa, Hacettepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu olup yüksek lisans öğrenimine devam etmektedir. Ayboğa + Partners Avukatlık Bürosu’nun kurucu avukatlarındandır. Ankara Barosu’na kayıtlı olarak dinamik ve tecrübeli ekibiyle avukatlık mesleğini icra etmektedir.
Başa dön tuşu
Ara