Haczedilen Araç Satışının Durdurulması: Tek Bakışta
Haczedilen aracın satışının durdurulması için kanun, aşamasına göre farklı araçlar sunar: Değer düşük belirlendiyse kıymet takdirine itiraz, ödeme imkanı varsa satış talebinden önce taksitle ödeme taahhüdü (İİK m.111), alacaklı hareketsiz kaldıysa satış isteme süresinin geçmesiyle haczin kalkması, araç borçluya ait değilse istihkak iddiası ve ihale yapıldıysa ihalenin feshi. Doğru aracın seçimi, dosyanın hangi aşamada olduğuna ve yedi günlük katı sürelere bağlıdır.
Kıymet takdiri: Raporun tebliğinden itibaren yedi gün içinde icra mahkemesine itiraz edilir
Taksit imkanı: Satış talebinden önce; ilk taksit peşin, her taksit borcun dörtte birinden az olmamak ve toplam süre üç ayı geçmemek üzere taahhütle satış durur (İİK m.111)
Satış isteme süresi: Alacaklı, hacizden itibaren bir yıl içinde satış istemez ve avansı yatırmazsa haciz kalkar (İİK m.106-110)
İstihkak: Araç üçüncü kişiye aitse istihkak prosedürü işletilir; dava satışı etkileyebilir
İhale sonrası: Usulsüzlüklerde ihalenin feshi, ihaleden itibaren yedi gün içinde istenir (İİK m.134)
Ek başlıklar: Meslek için zorunlu araç iddiası ve haczedilmezlik şikayeti yedi güne tabidir
Genel kural: Her yol, aşamasında kullanılır; kaçan süre çoğu kez telafi edilemez
Hacizden Satışa Giden Süreç Nasıl İşler?
Aracın kaydına haciz konulması satış demek değildir; satışa giden yol
2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu içinde aşamalara bağlanmıştır: Kesinleşen takibin ardından haciz konulur, araç fiilen yakalanıp muhafaza altına alınır, bilirkişiyle
kıymet takdiri yapılır, alacaklının talebi ve avansıyla
satış aşamasına geçilir ve elektronik ortamda açık artırma yapılır. Borçlunun ve ilgililerin elindeki durdurma araçları da bu aşamalara dizilmiştir; hangi dilekçenin ne zaman verileceğini bilmek, aracı kurtarmakla kaybetmek arasındaki farktır.
Satışı Durdurma Yolları: Tek Tabloda
Haczedilen Araç Satışını Durdurma Araçları
| Araç |
Aşama ve Süre |
| Kıymet takdirine itiraz |
Raporun tebliğinden itibaren yedi gün; icra mahkemesine yapılır, yeni bilirkişi incelemesi istenir |
| Taksitle ödeme taahhüdü |
Satış talebinden önce; ilk taksit derhal ödenir, taahhüt tutanağa bağlanır ve satış durur |
| Alacaklıyla anlaşma |
Her aşamada mümkün; ödeme planı dosyaya beyan ettirilir ve satış talebi geri aldırılır |
| Satış isteme süresi denetimi |
Hacizden itibaren bir yıl içinde satış istenmemiş ve avans yatırılmamışsa haczin kalktığı tespit ettirilir |
| İstihkak iddiası |
Haciz sırasında veya öğrenmeden itibaren yedi gün içinde; üçüncü kişinin mülkiyet iddiasıdır |
| İhalenin feshi |
İhale tarihinden itibaren yedi gün içinde icra mahkemesinden istenir |
Kıymet Takdirine İtiraz: Değer Savaşı
Aracın satış sürecindeki en kritik rakamı bilirkişinin belirlediği değerdir; çünkü ihalede aranacak asgari bedel bu değere göre hesaplanır. Değerin düşük belirlenmesi, aracın gerçek kıymetinin altında satılmasının kapısını açar. Bu yüzden raporun tebliğinden itibaren
yedi gün içinde icra mahkemesine
kıymet takdirine itiraz edilmeli; aracın modeli, donanımı, kilometresi ve emsal ilan fiyatları sunularak yeniden bilirkişi incelemesi istenmelidir. İtiraz üzerine verilen karar kesindir; bu tek atışlık hak, emsal dosyasıyla güçlendirilmeden kullanılmamalıdır.
Taksitle Ödeme Taahhüdü: Kanuni Durdurma (İİK m.111)
ŞartlarıBorçlu; alacaklının satış talebinden önce borcunu muntazam taksitlerle ödemeyi taahhüt eder ve ilk taksiti derhal öderse satış durur. Her taksit, borcun dörtte birinden az olamaz ve taksitlendirme üç aydan uzun süremez.
GücüBu yol alacaklının rızasına bağlı değildir; kanuni şartlar sağlandığında icra dairesi taahhüdü kabul etmek ve satışı durdurmak zorundadır.
RiskiTaksitlerden birinin süresinde ödenmemesi halinde durdurma etkisi ortadan kalkar ve satış kaldığı yerden devam eder; ayrıca
taahhüdü ihlalin yaptırım boyutu gündeme gelebilir.
AlternatifiKanuni kalıba sığmayan borçlarda alacaklıyla serbest ödeme protokolü yapılır; protokol dosyaya beyan ettirilerek satış talebinin geri alınması sağlanır.
Alacaklı Hareketsizse: Satış İsteme Süresinin Geçmesi
Haciz sonsuza kadar sürmez: Alacaklı, aracın haczinden itibaren bir yıl içinde satış istemek ve satış giderlerini avans olarak yatırmak zorundadır; bu yapılmazsa haciz kendiliğinden kalkar (İİK m.106 ve m.110). Uygulamada kalkan haczin kayıttan silinmesi kendiliğinden olmaz; borçlu, sürenin geçtiğini belirterek haczin kalktığının tespitini ve trafik kaydındaki şerhin fekkini talep eder, daire direnirse icra mahkemesine şikayet yoluna gider. Yakalama kararıyla otoparkta bekleyen araçlarda bu denetim özellikle önemlidir; süresi geçmiş hacizle aracın bekletilmesi, ayrıca tazminat doğurabilir.
Araç Başkasına Aitse ve İhale Yapıldıysa
Haczedilen araç borçluya değil üçüncü kişiye aitse (örneğin noter satışıyla devralınmış ancak tescili gecikmiş araçlar), üçüncü kişi
istihkak prosedürünü işletir: İddia icra dairesine bildirilir, dairenin tavrına göre istihkak davası açılır ve davanın seyrine göre satış ertelenebilir. İhale yapılmışsa son araç
ihalenin feshidir: Satış ilanının usulsüz tebliği, artırmanın kanuna aykırı yürütülmesi ve bedelin asgari sınırın altında kalması gibi sebeplerle, ihale tarihinden itibaren
yedi gün içinde icra mahkemesinden fesih istenir. Feshi kazanılan ihale hiç yapılmamış sayılır; araç yeniden satış öncesi aşamaya döner.
Araç Satışını Durdurmada Strateji: Avukat Köşesi
Bir dosyada müvekkilin ticari aracı yakalanmış, düşük bir kıymet takdiriyle satış günü alınmıştı. Yedi gün içinde emsal ilanlar ve servis kayıtlarıyla kıymet takdirine itiraz ettik; değer belirgin biçimde yükseldi. Kazanılan zamanda İİK m.111 taahhüdü kurularak ilk taksit ödendi ve satış durdu; borç üç ayda kapatıldı, araç iade alındı. Bu dosyalarda strateji dört soruyla kurulur:
1) Aşama neresi?Dosya; haciz, kıymet takdiri, satış talebi ve ihale aşamalarından hangisindeyse araç ona göre seçilir; aşaması geçmiş dilekçe, sonuç değil zaman kaybı üretir.
2) Süreler tabloda mı?Yedi günlük itiraz ve fesih süreleri ile bir yıllık satış isteme süresi tek takvimde izlenir; tebliğ tarihleri zarflarıyla doğrulanır.
3) Ödeme gücü ne kadar?Dörtte bir peşinat karşılanabiliyorsa m.111 en güvenli yoldur; karşılanamıyorsa alacaklıyla protokol ve satış talebinin geri alınması hedeflenir.
4) Mülkiyet kimde?Ruhsat, noter satış senedi ve ödeme belgeleriyle aracın gerçek maliki netleştirilir; üçüncü kişi lehine tablo varsa istihkak yolu vakit geçirmeden işletilir.
Sık Sorulan Sorular
Haczedilen aracın satışı nasıl durdurulur?
Aşamaya göre; kıymet takdirine itiraz, satış talebinden önce taksitle ödeme taahhüdü, alacaklıyla ödeme protokolü, satış isteme süresinin geçtiğinin tespiti, istihkak iddiası veya ihalenin feshi yollarından uygun olanı kullanılır.
Kıymet takdirine itiraz süresi ne kadardır?
Raporun tebliğinden itibaren yedi gündür; itiraz icra mahkemesine yapılır ve emsal fiyatlarla desteklenerek yeniden bilirkişi incelemesi istenir.
Taksitle ödeme taahhüdü satışı durdurur mu?
Durdurur; satış talebinden önce yapılmak, ilk taksit derhal ödenmek, her taksit borcun dörtte birinden az olmamak ve süre üç ayı geçmemek şartıyla taahhüt, alacaklının rızası aranmadan satışı durdurur.
Taksitlerden birini ödeyemezsem ne olur?
Durdurma etkisi ortadan kalkar ve satış kaldığı yerden devam eder; ayrıca taahhüdü ihlalin yaptırım boyutu gündeme gelebilir, bu yüzden ödeme planı gerçekçi kurulmalıdır.
Alacaklı satış istemezse haciz ne zaman kalkar?
Aracın haczinden itibaren bir yıl içinde satış istenmez ve giderler yatırılmazsa haciz kendiliğinden kalkar; kaydın silinmesi için tespit ve fek talebi yapılır.
Araç aslında bana ait değilse ne yapılır?
Gerçek malik, istihkak iddiasını icra dairesine bildirir ve gerekiyorsa istihkak davası açar; noter satış senedi ve ödeme belgeleri bu davanın temel delilleridir.
İhale yapıldıktan sonra satış iptal edilebilir mi?
Edilebilir; ilan ve tebligat usulsüzlükleri ile artırmadaki aykırılıklar sebebiyle, ihale tarihinden itibaren yedi gün içinde icra mahkemesinden ihalenin feshi istenir.
Ticari aracım haczedilebilir mi?
Borçlunun mesleğini sürdürebilmesi için zorunlu araçlar yönünden haczedilmezlik şikayeti gündeme gelebilir; ancak sermaye ağırlıklı kullanılan araçlarda bu koruma dar yorumlanır ve şikayet yedi gün içinde yapılmalıdır.
Av. Çağrı Ayboğa Kimdir?
Av. Çağrı Ayboğa, Hacettepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunudur ve Ankara Barosuna kayıtlı (Sicil No: 34507) olarak Ayboğa Avukatlık Bürosunun kurucu avukatı sıfatıyla çalışmaktadır. İcra ve iflas hukuku alanında; alacak takipleri, haciz ve satış işlemlerine karşı şikayet ile itirazlar, istihkak, menfi tespit ve istirdat davalarında alacaklı ve borçlu vekilliği yürütmekte, takibin açılışından tahsile veya dosyanın kapatılmasına kadar süreçleri bütün olarak takip etmektedir. Ankara merkezli büro, Türkiye genelinde icra dosyalarını duruşma ve daire bazında yürütmektedir. İçerik genel bilgilendirmedir; somut durumunuz için hukuki destek alınız.
Hukuki Destek Alın
Araç haczi, satış ve ihale süreçlerinde Ankara merkezli, Türkiye genelinde vekillik ve danışmanlık hizmeti veriyoruz.
Ankara Avukat
Danışmanlık ücretlidir. Görüşme ücretleri TBB Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca uygulanır.
