Evli Kadının Soyadı – Son Güncelleme: 7 Ekim 2026
Evli kadın yalnızca kendi soyadını kullanabilir mi? Türk Medeni Kanunu m.187, kadının evlenmekle kocasının soyadını almasını, ancak başvuruyla önceki soyadını kocasının soyadının önünde kullanabilmesini öngörüyordu. Anayasa Mahkemesi bu kuralı eşitlik ilkesine aykırı bularak iptal etmiş; iptal kararı Resmî Gazete’de yayımlanmasından dokuz ay sonra, 28 Ocak 2024’te yürürlüğe girmiştir. Bu tarihten itibaren evli kadının yalnızca evlenmeden önceki soyadını kullanma talebi, uygulamada aile mahkemesinde açılan davayla karara bağlanmaktadır. Ayboğa Avukatlık Bürosu’nun değerlendirmesine göre bu alanda yasal düzenleme netleşinceye kadar en güvenli yol mahkeme kararı almaktır.
TMK Madde 187 – Kadının Soyadı (İptal Edilen Kural)Kadın, evlenmekle kocasının soyadını alır; ancak evlendirme memuruna veya daha sonra nüfus idaresine yapacağı yazılı başvuru ile kocasının soyadı önünde önceki soyadını da kullanabilir. Daha önce iki soyadı kullanan kadın, bu haktan sadece bir soyadı için yararlanabilir.
Madde hakkında kısa not: Kural, Anayasa Mahkemesi tarafından Anayasa’nın eşitlik ilkesine aykırı bulunarak iptal edilmiştir. Gerekçe, erkeğin evlenmeden önceki soyadını kullanmaya devam etmesine karşın kadına bu imkanın tanınmamasının cinsiyete dayalı farklı muamele oluşturmasıdır.
Yirmi yıllık hekim, tüm diplomaları, yayınları ve hasta kayıtları kızlık soyadıyla; evlendiğinde kimliği değişiyor ve mesleki kimliğiyle resmi kimliği arasında bir kopukluk doğuyor. Bir başka kadın, çocuğuyla aynı soyadını taşımak için eşinin soyadını tercih ediyor. İkisi de kendi seçimini yapabilmek istiyor. Bu rehber evli kadının soyadına ilişkin kuralın iptalini, güncel uygulamayı ve dava yolunu anlatır; dosyanız için Ankara boşanma avukatı sayfamıza da bakabilirsiniz.
Kendi soyadınızı mı kullanmak istiyorsunuz?
Evli Kadının Soyadına İlişkin Kural Neydi?
Bu düzenleme uzun yıllar boyunca hem Anayasa Mahkemesine yapılan bireysel başvurulara hem de Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin Türkiye aleyhine verdiği ihlal kararlarına konu olmuştur. Mahkemeler, kadının yalnızca kendi soyadını kullanamamasını özel hayata saygı hakkının ve ayrımcılık yasağının ihlali olarak değerlendirmiştir.
Anayasa Mahkemesi Kuralı Neden İptal Etti?
| Aşama | İçerik |
|---|---|
| İptalden önce | Kadın kocasının soyadını alır; isterse önceki soyadını önüne ekler |
| Bireysel başvuru ve AİHM kararları | Yalnızca kendi soyadını kullanamama, hak ihlali sayılmıştır |
| Mahkeme uygulaması | Aile mahkemeleri, uluslararası sözleşmeleri esas alarak tek başına kızlık soyadını kullanma taleplerini kabul etmeye başlamıştır |
| İptal kararı | Anayasa Mahkemesi TMK m.187’yi eşitlik ilkesine aykırı bularak iptal etmiştir |
| Yürürlük | İptal kararı 28 Ocak 2024’te yürürlüğe girmiştir |
| İptalden sonra | Yeni yasal düzenleme yapılıncaya kadar talepler uygulamada mahkeme kararıyla sonuçlandırılmaktadır |
İptal kararı geriye yürümez; daha önce kocasının soyadını almış kadınların soyadı kendiliğinden değişmez. Soyadını değiştirmek isteyen kadının ayrıca başvuruda bulunması gerekir.
Av. Çağrı Ayboğa’ya göre iptal kararının pratik sonucu, mahkemelerin artık talebi reddetmek için dayanabileceği bir kanun hükmünün kalmamasıdır; TMK m.187’nin yürürlükten kalkmasıyla, yalnızca evlenmeden önceki soyadını kullanma talebi eşitlik ilkesi ve uluslararası sözleşmeler çerçevesinde değerlendirilmektedir.
İptalden Sonra Güncel Uygulama Nasıldır?
Ayboğa Avukatlık Bürosu’nun dosyalarda gördüğü üzere başvurucuların çoğu, mesleki kimliği evlenmeden önceki soyadıyla oluşmuş kadınlardır; diploma, yayın, sicil ve müşteri kayıtlarının bu soyadıyla tutulduğunun belgelenmesi davanın kısa sürede sonuçlanmasını sağlamaktadır.
Evli Kadının Kendi Soyadını Kullanma Davası Nasıl Açılır?
Boşanan Kadının Soyadı Ne Olur?
Çocuğun Soyadı Nasıl Belirlenir?
Soyadı Değişikliğinin Pratik Sonuçları Nelerdir?
Soyadı Başvurusunda En Sık Yapılan Hatalar Nelerdir?
Ayboğa Avukatlık Bürosu Soyadı Davası Kontrol Listesi
Uygulamadan Not – Av. Çağrı Ayboğa
Evlenmeden önce bu konuyu düşünen kadınlar için en az masraflı zaman, evlilik başvurusu aşamasıdır. Evlendirme memurluğuna yazılı olarak yalnızca kendi soyadını kullanmak istediğini bildirmek ve ret halinde bu yazılı cevabı saklamak, sonradan açılacak davada hem talebin baştan beri var olduğunu hem de idari yolun tüketildiğini gösterir.
Evli Kadının Soyadında 2026 Yılında Güncel Durum Nedir?
Ankara’da Soyadı Davası Süreci Nasıl İşler?
Ankara’da görülen dosyalarda Ayboğa Avukatlık Bürosu’nun gözlemi, aile mahkemelerinin bu davaları çoğunlukla tek duruşmada sonuçlandırdığı ve nüfus müdürlüğünün davaya karşı beyanının sonucu etkilemediği yönündedir.
Evli Kadının Kendi Soyadını Kullanması Davası Dilekçe Örneği
Kesikli alt çizgili alanları kendi bilgilerinizle doldurun. “Dilekçeyi Yazdır” düğmesine bastığınızda yalnızca dilekçe metni yazdırılır veya PDF olarak kaydedilir.
ANKARA NÖBETÇİ AİLE MAHKEMESİNE
DAVACIAdı ve mevcut soyadı (T.C. Kimlik No: ………..)
Adres ve telefon
DAVALI… Nüfus Müdürlüğü
KONUEvlenmeden önceki soyadının tek başına kullanılmasına izin verilmesi ve nüfus kaydının buna göre düzeltilmesi talebidir.
AÇIKLAMALAR
1. .. / .. / …. tarihinde eşin adı soyadı ile evlendim. Evlenmeden önceki soyadım önceki soyadı olup evlenmekle soyadım nüfus kaydında mevcut soyadı olarak değiştirilmiştir.
2. Gerekçe: öğrenim ve meslek hayatım boyunca … soyadıyla tanındım; diplomalarım, mesleki sicilim, yayınlarım ve … kayıtlarım bu soyadıyla düzenlenmiştir. Soyadım kimliğimin ayrılmaz parçasıdır.
3. Kadının evlenmekle kocasının soyadını almasını öngören 4721 sayılı Kanunun 187. maddesi Anayasa Mahkemesince Anayasa’nın eşitlik ilkesine aykırı bulunarak iptal edilmiş ve iptal kararı yürürlüğe girmiştir.
4. Anayasa’nın 10., 17., 20. ve 90. maddeleri ile Türkiye’nin taraf olduğu uluslararası sözleşmeler uyarınca yalnızca evlenmeden önceki soyadımı kullanma hakkım bulunmaktadır.
HUKUKİ NEDENLERAnayasa m.10, 17, 20, 90; 4721 sayılı TMK; 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu; 6100 sayılı HMK ve ilgili mevzuat.
DELİLLERNüfus kayıt örneği, evlilik cüzdanı, diploma, mesleki sicil, yayın ve diğer belgeler ve her türlü yasal delil.
SONUÇ VE İSTEMAçıkladığım nedenlerle; evlenmeden önceki soyadım olan önceki soyadı soyadını tek başına kullanmama izin verilmesine ve nüfus kaydımın buna göre düzeltilmesine karar verilmesini saygıyla talep ederim.
.. / .. / 20..
Davacı
Adı Soyadı – İmza
EKLER1. Nüfus kayıt örneği 2. Evlilik cüzdanı 3. Önceki soyadıyla düzenlenmiş belgeler
Evli Kadının Soyadı Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
Evli kadın yalnızca kendi soyadını kullanabilir mi?
Kadının soyadına ilişkin iptal kararı ne zaman yürürlüğe girdi?
Soyadı davası hangi mahkemede açılır?
Soyadı değişikliği için eşin rızası gerekir mi?
İki soyadı kullanmak hâlâ mümkün mü?
Boşanan kadın eski kocasının soyadını kullanabilir mi?
Annenin soyadı değişince çocuğun soyadı değişir mi?
Soyadı değişince diploma ve tapu kayıtları ne olur?
İlgili Aile Hukuku Rehberleri
Nüfus Kaydının Düzeltilmesi
Nüfus kayıtlarındaki hataların giderilmesi.
Kaynakça
Av. Çağrı Ayboğa Kimdir?
Av. Çağrı Ayboğa – Ayboğa Avukatlık Bürosu – Ankara Barosu Sicil No: 34507 – Çankaya / Ankara
Av. Çağrı Ayboğa, Ankara Barosu’na kayıtlı bir avukattır ve aile hukuku, kişiler hukuku ile ceza hukuku alanlarında çalışmaktadır. Soyadı, isim değişikliği, nüfus kaydının düzeltilmesi ve boşanma dosyalarında aile mahkemeleri ve asliye hukuk mahkemeleri ile istinaf aşamasında vekillik yürütmektedir.
Bu rehber 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu esas alınarak hazırlanmış, hukuki doğruluğu 7 Ekim 2026 tarihinde Av. Çağrı Ayboğa tarafından denetlenmiştir. Bilgilendirme amaçlıdır; her dosya kendi belgeleriyle değerlendirilmelidir.
Evlenmeden önceki soyadınızı kullanma talebiniz ve güncel uygulamanın değerlendirilmesi için Çankaya / Ankara’daki büromuzla iletişime geçebilirsiniz.
Avukata Sor Ankara Boşanma Avukatı
Danışmanlık ücretlidir. Görüşme ücretleri 2025-2026 TBB Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca uygulanır.