TCK 142/5 Güncelleme Tarihi: 13 Ağustos 2026 | Av. Çağrı Ayboğa
TCK 142/5 nedir? TCK 142/5, hırsızlık suçunun işlenmesi sonucunda haberleşme, enerji ya da demiryolu veya havayolu ulaşımı alanında kamu hizmetinin geçici de olsa aksaması halinde, maddenin diğer fıkralarına göre verilecek cezanın yarısından iki katına kadar artırılmasını düzenler. Kablo, trafo ve sinyalizasyon hırsızlıkları bu artırımın en sık uygulandığı fiillerdir; hüküm 2014 yılında 6545 sayılı Kanunla eklenmiştir.
Birkaç yüz liralık bakır kablo için kesilen bir enerji hattı, bir mahallenin elektriğini, bir hastanenin cihazlarını, bir hattın tren seferlerini durdurabilir. Failin cebine giren değer küçüktür ama topluma verilen zarar devasadır. Kanun koyucu 2014 yılında tam da bu orantısızlığı hedef almış ve hırsızlık suçunun kamu hizmetini aksatan sonuçları için özel bir artırım hükmü olan TCK 142/5 fıkrasını getirmiştir.
Bu yazıda fıkranın kanuni metnini, kapsadığı dört alanı, artırımın nasıl hesaplandığını ve ispat tartışmalarını inceliyoruz. Suçun genel yapısı için TCK 141 ve TCK 142 hırsızlık suçu rehberimize bakabilirsiniz.
İçindekiler
TCK 142/5 Nedir?
TCK 142/5 bağımsız bir suç değil, sonuca bağlı bir artırım nedenidir. Uygulanabilmesi için iki şart bir arada gerçekleşmelidir: Ortada maddenin önceki fıkralarına giren bir hırsızlık fiili bulunmalı ve bu fiilin sonucunda haberleşme, enerji, demiryolu veya havayolu ulaşımı alanlarından birinde kamu hizmeti aksamış olmalıdır. Kanun geçici de olsa ifadesini özellikle kullanmıştır: Aksamanın dakikalarla sınırlı kalması dahi artırımı devreye sokar.
TCK 142/5 Kanun Metni
5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 142. maddesinin beşinci fıkrasının yürürlükteki metni aynen şu şekildedir. Resmi metin için mevzuat.gov.tr üzerindeki 5237 sayılı Kanuna bakabilirsiniz.
Nitelikli hırsızlık
Madde 142 – (5) (Ek: 18/6/2014-6545/62 md.) Hırsızlık suçunun işlenmesi sonucunda haberleşme, enerji ya da demiryolu veya havayolu ulaşımı alanında kamu hizmetinin geçici de olsa aksaması hâlinde, yukarıdaki fıkralar hükümlerine göre verilecek ceza yarısından iki katına kadar artırılır.
Hangi Alanlardaki Aksama Artırıma Yol Açar?
- Haberleşme: Telefon ve internet hatlarına ait bakır ve fiber kabloların, saha dolaplarının ve baz istasyonu donanımlarının çalınması sonucu iletişimin kesilmesi.
- Enerji: Elektrik nakil hatlarının, trafo donanımlarının ve topraklama kablolarının çalınmasıyla elektrik hizmetinin kesilmesi; sıvı ve gaz enerji tesislerine yönelik fiillerde ayrıca TCK 142/3 enerji hırsızlığı hükmü değerlendirilir.
- Demiryolu ulaşımı: Sinyalizasyon kablolarının, ray bağlantı elemanlarının ve hat donanımlarının çalınmasıyla tren seferlerinin durması veya gecikmesi.
- Havayolu ulaşımı: Seyrüsefer, aydınlatma ve iletişim sistemlerine ait donanımların çalınmasıyla uçuş operasyonlarının etkilenmesi.
Dikkat edilmesi gereken nokta, sayımın sınırlı olmasıdır: Karayolu ve denizyolu ulaşımı fıkrada yer almadığından, bu alanlardaki aksamalar TCK 142/5 artırımına yol açmaz; fiil yalnızca girdiği fıkraya göre cezalandırılır.
Artırım Nasıl Hesaplanır?
Hesap iki aşamalıdır. Önce fiilin girdiği fıkraya göre temel ceza belirlenir: Örneğin kamu hizmetine tahsis edilmiş kablo hakkındaki hırsızlık TCK 142/1 kapsamında üç yıldan yedi yıla kadar aralığında cezalandırılır. Ardından bu ceza, aksamanın ağırlığı, süresi ve etkilediği kitle gözetilerek yarısından iki katına kadar artırılır. Gece vakti işlenme gibi diğer artırım nedenleri ayrıca uygulanır; bu nedenle küçük değerli bir kablonun cezası uygulamada on yılı aşan sonuçlara ulaşabilir. Zararın giderilmesi halinde etkin pişmanlık indirimi mümkündür ve kesinleşen cezanın infaz süresi İnfaz Hesaplama Programı ile hesaplanabilir.
Kapsamdaki Alanlar ve Örnek Fiiller Tablosu
| Alan | Örnek Fiil | Sonuç |
|---|---|---|
| Haberleşme | Fiber veya bakır iletişim kablosunun kesilerek çalınması | Hizmet aksarsa ceza yarısından iki katına kadar artırılır |
| Enerji | Elektrik nakil hattı veya trafo donanımının çalınması | Hizmet aksarsa ceza yarısından iki katına kadar artırılır |
| Demiryolu ulaşımı | Sinyalizasyon kablosu veya hat donanımının çalınması | Seferler aksarsa ceza yarısından iki katına kadar artırılır |
| Havayolu ulaşımı | Seyrüsefer veya aydınlatma sistemi donanımının çalınması | Operasyon aksarsa ceza yarısından iki katına kadar artırılır |
| Karayolu ulaşımı | Yol donanımının çalınması | Fıkrada sayılmadığından TCK 142/5 artırımı uygulanmaz |
İspat ve Savunma Tartışmaları
- Aksamanın ispatı: Hizmetin gerçekten aksadığı, ilgili kurumun arıza ve kesinti kayıtları ile teknik raporlarıyla ortaya konulmalıdır; soyut aksama iddiası artırım için yeterli değildir.
- Nedensellik bağı: Aksamanın bizzat hırsızlık fiilinden kaynaklandığı gösterilmelidir; başka bir arızadan doğan kesinti faile yüklenemez.
- Oranın belirlenmesi: Yarı ile iki kat arasındaki geniş takdir aralığında, aksamanın süresi ve etkisiyle orantılı bir oran uygulanması savunmanın temel taleplerinden biridir.
- Kastın kapsamı: Failin hedefi eşyadır, aksama sonuçtur; sonucun öngörülebilirliği ve fiille bağlantısı her dosyada tartışılmalıdır.
Avukata Sor: TCK 142/5 Uygulanan Dosyanızı Birlikte Değerlendirelim
Kablo ve altyapı hırsızlığı dosyalarında artırım oranı ve nedensellik tartışması cezayı katlayabilir; kurum raporlarının teknik incelemesi savunmanın merkezindedir. Sorularınız için bize ulaşabilirsiniz.
Danışmanlık Ücretlidir: Hukuki danışmanlık hizmetleri, Türkiye Barolar Birliği tarafından yayımlanan 2025-2026 Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca ücrete tabidir.
Maddenin diğer halleri için TCK 142/2-c afet ve kargaşadan yararlanarak hırsızlık ile TCK 142/4 hırsızlıkta konut dokunulmazlığı ve mala zarar vermede şikayet yazılarımızı inceleyebilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
TCK 142/5 nedir?
TCK 142/5, hırsızlık suçunun işlenmesi sonucunda haberleşme, enerji ya da demiryolu veya havayolu ulaşımı alanında kamu hizmetinin geçici de olsa aksaması halinde, verilecek cezanın yarısından iki katına kadar artırılacağını düzenler. 2014 yılında 6545 sayılı Kanunla eklenmiştir.
Kablo hırsızlığının cezası neden bu kadar ağır?
Çalınan kablo haberleşme veya enerji hattına aitse ve hizmet geçici de olsa aksamışsa, önce hırsızlığın ilgili fıkrasına göre ceza belirlenir, sonra TCK 142/5 uyarınca bu ceza yarısından iki katına kadar artırılır. Birkaç yüz liralık kablonun cezası bu nedenle yıllarla ölçülen hapse dönüşebilir.
Hangi alanlardaki aksama artırıma yol açar?
Kanun dört alanı sayar: haberleşme, enerji, demiryolu ulaşımı ve havayolu ulaşımı. Telefon ve internet hatları, elektrik nakil hatları ve trafolar, tren sinyalizasyon sistemleri ile havalimanı sistemlerine ilişkin hırsızlıklar bu kapsamdadır. Karayolu ulaşımı sayılmadığından bu alandaki aksamalar artırıma tabi değildir.
Hizmetin kısa süre aksaması da yeterli mi?
Evet. Kanun geçici de olsa ifadesini özellikle kullanmıştır; aksamanın uzun sürmesi gerekmez. Bir mahallenin elektriğinin veya bir hattın haberleşmesinin kısa süre kesilmesi dahi artırım için yeterlidir. Ancak aksamanın gerçekleştiğinin kurum yazıları ve teknik raporlarla ispatı gerekir.
Artırım nasıl hesaplanır?
Önce suçun girdiği fıkraya göre temel ceza belirlenir; örneğin kamu hizmetine tahsisli kablo için TCK 142/1 uyarınca üç yıldan yedi yıla kadar aralığında. Ardından bu ceza, aksamanın ağırlığına göre yarısından iki katına kadar artırılır; gece artırımı gibi diğer nedenler ayrıca uygulanır.
TCK 142/5 şikayete tabi mi?
Hayır. Nitelikli hırsızlık şikayete tabi olmadığından bu artırımın uygulandığı dosyalar da kendiliğinden soruşturulur ve uzlaştırma kapsamı dışındadır.
TCK 142/5 uygulanan dosyada avukat desteği neden önemli?
Artırım oranının yarı ile iki kat arasında belirlenmesi ve aksamanın gerçekten hırsızlıktan kaynaklanıp kaynaklanmadığının ispatı bu dosyaların temel tartışmalarıdır; her ikisi de cezayı katlayabilir veya sınırlayabilir. Avukatlık hizmetleri TBB Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca ücretlidir.
Hukuki araçlarımızla süreçlerinizi kendiniz de takip edebilirsiniz:
Av. Çağrı Ayboğa Kimdir?
Av. Çağrı Ayboğa, Ankara Barosuna kayıtlı (Sicil No: 34507) olarak Ankara merkezli çalışan bir avukattır. Ceza hukuku alanında hırsızlık, nitelikli hırsızlık, yağma ve bilişim suçlarına ilişkin soruşturma ve kovuşturma dosyalarında müdafilik ve mağdur vekilliği yapmakta; Ankara Adliyesi ve Ankara Batı Adliyesi başta olmak üzere Türkiye genelinde ceza dosyalarını takip etmektedir.
TCK 142 kapsamındaki dosyalarda eşya niteliğinin tespiti, nitelikli halin tartışılması ve etkin pişmanlık süreçlerinin yönetimi konularında bilgi ve deneyim sahibidir.
TCK 142/5 Uygulanan Dosyalarda Ankara Ceza Avukatı Desteği
Nitelikli hırsızlık dosyalarında sonucu, olayın hangi bende girdiğinin doğru tartışılması belirler. Dosyanızın her aşamasında yanınızda olacak bir Ankara ceza avukatı ile savunmanızı güçlendirebilirsiniz.
